Интегралды схеманың топологиясы-бұл материалдық ортаға бекітілген интегралды схеманың элементтері мен олардың арасындағы байланыстар жиынтығының кеңістіктік-геометриялық орналасуы.
Интегралдық микросхема-электрондық схема функцияларын орындауға арналған түпкілікті немесе аралық нысандағы микроэлектрондық бұйым, оның элементтері мен байланыстары бұйым жасалған материалдың көлемінде және (немесе) бетінде бөлінбейтін түрде қалыптасады.
Коммерциялық мақсатта пайдалану-бұл сату, жалға беру немесе коммерциялық таратудың басқа әдісі, сондай-ақ осы әрекеттерді орындау туралы ұсыныс.
Құқықтық қорғаудың объектісі мен шарттары.
Құқықтық қорғау тек түпнұсқа топологияға қолданылады.
Автордың шығармашылық қызметі нәтижесінде жасалған топология түпнұсқа болып табылады. Топология керісінше дәлелденгенге дейін түпнұсқа деп танылады.
Элементтерінің жиынтығы интегралдық микросхеманы құру күніне оны әзірлеушілер мен жасаушыларға жалпыға мәлім топологияға осы Заңда құқықтық қорғау берілмейді.
Интегралдық микросхеманы құру күніне әзірлеушілерге және әзірлеушілерге жалпыға мәлім болып табылатын элементтерден тұратын топологияларға, егер мұндай элементтердің жиынтығы тұтастай алғанда бірегейлік талаптарын қанағаттандыратын жағдайда ғана құқықтық қорғау беріледі.
Құқықтық қорғау топологияда жүзеге асырылуы мүмкін идеяларға, әдістерге, жүйелерге, технологияға немесе кодталған ақпаратқа қолданылмайды.
Топологияға авторлық.
Топологияның авторы-шығармашылық қызметінің нәтижесінде осы топология құрылған жеке тұлға.
Егер топологияны бірнеше жеке тұлға бірлесіп жасаса, олардың әрқайсысы осындай топологияның авторы деп танылады.
Топологияны жасауға жеке шығармашылық үлес қоспаған, бірақ авторға тек техникалық, ұйымдастырушылық немесе материалдық көмек көрсеткен не топологияны пайдалану құқығын ресімдеуге ықпал еткен жеке адамдар авторлар деп танылмайды.
Топологияға авторлық құқығы иеліктен шығарылмайтын жеке құқық болып табылады және заңмен мерзімсіз қорғалады.
Мүліктік құқықтар.
Автордың немесе өзге құқық иеленушінің осы топологияны өз қалауы бойынша, атап айтқанда, осы топологияны басқа адамдардың тиісті рұқсатсыз пайдалануына тыйым салу құқығын қоса алғанда, осындай топологиясы бар интегралдық микросхеманы дайындау және тарату арқылы пайдалануға айрықша құқығы бар.
Топологияның бірнеше авторына немесе өзге де құқық иеленушілерге тиесілі құқықтарды пайдалану тәртібі олардың арасындағы шартпен айқындалады.
Құқық иеленушінің рұқсатынсыз мынадай іс-әрекеттер жасау топологияға айрықша құқықты бұзу болып табылады:
1) топологияны тұтастай немесе оның бір бөлігін интегралдық микросхемаға қосу арқылы немесе оның түпнұсқа болып табылмайтын бөлігін ғана көшіруді қоспағанда, өзге түрде көшіру;
2) топологияны, осы топологиямен бірге интегралдық микросхеманы немесе осындай интегралдық микросхеманы қамтитын бұйымды қолдану, әкелу, сатуға ұсыну, сату және азаматтық айналымға өзгедей енгізу болып табылады
Мүліктік құқықтарды беру.
Топологияға айрықша құқық басқа тұлғаға шарт бойынша толық немесе ішінара берілуі мүмкін, сондай - ақ мұрагерлік бойынша әмбебап құқықтық мирасқорлық тәртібімен және құқық иеленуші заңды тұлғаның қайта ұйымдастырылуы нәтижесінде өтеді.
Лицензиялық шарт бойынша құқық иеленуші (лицензиар) екінші Тарапқа (лицензиатқа) топологияны белгілі бір тәсілмен уақытша пайдалану құқығын береді. Лицензиялық шарт лицензиатқа беруді көздеуі мүмкін:
1) топологияны пайдалану құқығын лицензиардың оны пайдалану мүмкіндігін және лицензияны басқа тұлғаларға беру құқығын сақтай отырып (жай, айрықша емес лицензия);
2)топологияны пайдалану құқығын лицензиардың оны пайдалану мүмкіндігін сақтамай және басқа тұлғаларға лицензия беру құқығынсыз (айрықша лицензия) пайдалану құқығы;
Егер лицензиялық шартта лицензияның түрі көзделмесе, ол жай, ерекше емес лицензия деп болжанады. Лицензиаттың басқа тұлғаға (Сублицензиатқа) топологияны пайдалану құқығына айрықша емес лицензия беруі туралы шарт (сублицензиялық шарт) лицензиялық шартта көзделген жағдайларда ғана жасалуы мүмкін. Егер лицензиялық шартта өзгеше көзделмесе, қосалқы лицензиаттың әрекеттері үшін лицензиар алдында лицензиат жауапты болады.
Топологияға айрықша құқықты басқаға беру туралы шарт, лицензиялық және сублицензиялық шарттар жазбаша нысанда жасалады.
Тіркелген топологияға айрықша құқықты басқаға беру туралы шарт, лицензиялық және сублицензиялық шарттар сараптама ұйымында тіркелуге жатады.
Тіркелуі жүргізілмеген топологияға айрықша құқықты басқаға беру туралы шарт, лицензиялық және сублицензиялық шарттар тараптардың келісімі бойынша сараптама ұйымында тіркелуі мүмкін.
Жазбаша нысанның және (немесе) тіркеу туралы талаптың сақталмауы айрықша құқықты беру туралы шарттың маңызсыздығына әкеп соғады.
Интегралдық микросхемалар топологияларының мемлекеттік тізілімінде тіркеу, оған өзгерістер енгізу, техникалық сипаттағы қателерді түзету, сондай-ақ тіркеудің күшін жою заң тәртібімен жүзеге асырылады.
Топологияны тіркеу
Топологияның авторы немесе өзге де құқық иеленуші сараптама жасау ұйымына тіркеуге өтінім беру арқылы топологияны тіркеуге құқылы.
Топологияны тіркеу туралы өтінім және оған қоса берілетін құжаттар қазақ және орыс тілдерінде ұсынылады. Көрсетілген құжаттар басқа тілде ұсынылған жағдайда сараптама жасау ұйымы өтінімге қоса берілетін құжаттардағы мәліметтердің аудармасын талап етуге құқылы. Аударма өтініммен бір мезгілде немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі айдан кешіктірілмей ұсынылуға тиіс.
Тіркеуге өтінім беру, егер ол орын алған болса, топологияны алғашқы пайдаланған күннен бастап екі жылдан аспайтын мерзімде жүзеге асырылуы мүмкін.
Тіркеуге өтінім бір топологияға қатысты болуға және онда:
1) топологияны тіркеуге авторды және атына тіркеу сұралып отырған адамдарды, сондай-ақ егер топология орын алған болса, олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін, бірінші рет пайдаланылған күнін көрсете отырып, өтініш; ;
2) рефератты қоса алғанда, топологияны сәйкестендіретін материалдар;
3) Егер тіркеуге өтінім өкіл арқылы берілсе, сенімхат; ;
Топологияны тіркеу туралы келіп түскен өтінім бойынша сараптама жүргізіледі.
Сараптаманың оң нәтижесі болған кезде топологияны интегралдық микросхемалар топологияларының мемлекеттік тізілімінде тіркеу жүзеге асырылады және тіркеу туралы куәлік беріледі. Өтінім беруші тіркеуге дейін өтінім материалдарын толықтыруға, нақтылауға және түзетуге құқылы.
Құқық иеленуші болып табылмайтын топология авторына сараптама жасау ұйымы автор куәлігін береді.Интегралдық микросхемалар топологияларының мемлекеттік тізіліміне енгізілген мәліметтер керісінше дәлелденбейінше дұрыс деп есептеледі. Көрсетілген мәліметтердің дұрыстығына өтініш беруші жауапты болады.
Топологияға құқықтарды қорғау.
Топологияға құқықтарды қорғауды сот:
1) құқықтарды тану;
2) құқық бұзылғанға дейін болған жағдайды қалпына келтіру;
3) құқықты бұзатын немесе оның бұзылуына қатер төндіретін іс-әрекеттердің жолын кесу арқылы жүзеге асырылады;
4) құқық бұзушының келтірілген залалдарды өтеуі және моральдық зиянды өтеуі; ;
5) ерекше құқықты бұзушы залалдарды өтеудің орнына алған кірісті өндіріп алу арқылы жүзеге асырылады;
6)ерекше құқықты бұзушының заңнамада белгіленген айлық есептік көрсеткіштің оннан елу мыңға дейінгі сомасында өтемақы төлеуі. Өтемақының мөлшерін залалды өтеудің немесе кірісті өндіріп алудың орнына сот айқындайды;
7) азаматтық айналымға енгізілетін немесе осы мақсатта сақталатын және айрықша құқықты бұзады деп танылған интегралдық микросхемалар мен осындай микросхемаларды қамтитын бұйымдарды, сондай-ақ оларды дайындау үшін арнайы арналған материалдар мен жабдықтарды жою немесе құқық иеленушінің пайдасына алып қою;
8) бұзылған құқық кімге тиесілі екендігі туралы мәліметтерді енгізе отырып, орын алған бұзушылық туралы міндетті түрде жариялау арқылы жүзеге асырылады;
9) топологияға құқықтарды қорғауға байланысты заң актілерінде көзделген өзге де шараларды қолдану арқылы жүзеге асырылады.
Павлодар облысы Әділет департаменті
зияткерлік меншік құқықтары бөлімі бас маманы,
«ҚЗО» РКБ мүшесі Адиль Ерланович Тукенов