БОТУЛИЗМ
Ботулизм-жұқпалы, сирек кездесетін, бірақ өте ауыр тамақтан улану, көптеген жағдайларда уақтылы емделмеген жағдайда параличке және өлімге әкеледі.
Қазақстан Республикасында тұрмыстық консервілеу өнімдерін (көкөніс салаттары, маринадталған қызанақ, қияр, саңырауқұлақтар) жеуге байланысты тағамнан улану жағдайлары (ботулизм) жиілеп кетті.
Ботулизмнің негізгі себебі-ботулинум токсинінің ағзаға тамақпен енуі. Токсиннің негізгі көздері-тиісті термиялық өңдеуден өтпеген консервіленген өнімдер: саңырауқұлақтар, ет, көкөністер, балық және т.б. бұл микробтар табиғатта кең таралған және шикізат нашар жуылған болса немесе сапасыз сумен консервіленген жерге түседі.
Микробтар консервілерде болуы мүмкін, егер сапасыз шикізат өңделсе, зарарсыздандыру режимдері сақталмаса немесе нашар жуылған ыдыс-аяқ пен жабдық пайдаланылса.
Зарарсыздандыру кезінде ботулинус таяқшалары өледі, бірақ олар көбейетін споралар қалады, өйткені оларды жою үшін 5-6 сағат қайнату қажет. Консервілерге енгеннен кейін споралар өніп, дами бастайды және пайда болған микробтар ең күшті улануды шығарады. Таяқшаны дамыту үшін бір міндетті шарт қажет: ауа толығымен болмауы керек. Яғни, микроб тек герметикалық жабылған консервілерде дами алады, ал жабық консервілерде оттегі жоқ.
Саңырауқұлақтарды жинау кезінде әсіресе сақ болу керек. Саңырауқұлақтар жермен тікелей байланыста болғандықтан, ботулинус таяқшалары басқа жемістер мен көкөністерді жинауға қарағанда саңырауқұлақ консервілеріне түсу ықтималдығы жоғары. Ботулинум токсині бар тағамдар түсін де, иісін де, дәмін де өзгертпейді, бұл ботулизмді өте қауіпті және жасырын ауруға айналдырады.
Аурудың пайда болуының басталуы 2-12 сағаттан кейін, сирек 2-3 күннен кейін және жекелеген жағдайларда инфекция ағзаға енгеннен кейін 9-12 күннен кейін пайда болады.
Ақсу қ. СЭББ бас маманы И.А. Калёнова