Менингит-бұл әртүрлі инфекциялық агенттерден туындаған ми мен жұлын мембраналарының қабынуы: бактериялар, вирустар, зеңдер және паразиттер. Бұл ауру тез дамып, аурудың алғашқы күндерінде немесе сағаттарында ауыр асқынуларға немесе тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Менингиттің негізгі белгілері: безгек, бас ауруы және құсу; мойынның қатаюы — басыңызды алға еңкейте алмау; мойын ауруы және бұлшықет әлсіздігі; жарық пен дыбыстан қорқу.
Менингит әртүрлі патогендерден туындауы мүмкін, олардың бірнеше түрі бар:
вирустық менингит: энтеровирустар, Коксаки вирустары және эховирустар тудырады.
бактериялық менингит: көбінесе менингококктар, пневмококктар және гемофильді таяқша сияқты бактериялар тудырады.
зең менингиті: Cryptococcus, Coccidioides және Candida тұқымдас зеңдерді жұқтырған кезде пайда болады.
протозой менингиті: Toxoplasma gondii сияқты жасушаішілік паразиттерден туындайды.
Менингиттің берілу әдістері оның қоздырғышына байланысты:
ауа тамшылары - жұқтырған адамдардың жөтелуі немесе түшкіруі арқылы.
байланыс-тұрмыстық - жеке гигиена ережелерін сақтамаған жағдайда.
фекальды-ауызша - ластанған тағамды немесе суды тұтынған кезде.
гематогенді-қан арқылы.
лимфогендік-лимфа арқылы.
плацентарлы-жүктілік немесе босану кезінде анадан балаға беріледі.
ластанған суға шомылу кезінде жұғуы да мүмкін.
Менингит бірқатар ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін: паралич; психикалық бұзылулар; эпилепсия; гормоналды бұзылулар.
Егер ауру менингококктан туындаса, денеде геморрагиялық бөртпе пайда болуы мүмкін. Қатты зақымдану кезінде құрғақ гангрена сияқты асқынулар болуы мүмкін, бұл аяқ-қолдардың ампутациясына әкелуі мүмкін.
Менингиттің алдын алудың негізгі шараларына вакцинация, жеке гигиенаны сақтау және жұқтырған адамдармен байланыста болудың алдын алу жатады. Аурудың алғашқы белгілері пайда болған кезде дәрігерге уақытында бару өте маңызды, өйткені уақтылы емдеу ауыр зардаптардың қаупін едәуір төмендетуі мүмкін.
Ақсу қ. СЭББ бас маманы И.А. Калёнова