2026-2030 жылдарға арналған Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар

Солтүстік Қазақстан облысы

Жамбыл ауданы мәслихатының

2026 жылғы 18 ақпандағы № 38/5

шешіміне қосымша

2026-2030 жылдарға арналған Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 20 ақпандағы, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңдарына, «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығы Министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 бұйрығына (Қазақстан Республикасы Әділет Министрлігінде 2017 жылғы 28 сәуірде № 15090 болып тіркелген), «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығы Министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Қазақстан Республикасы Әділет Министрлігінде 2015 жылғы 15 мамырда № 11064 болып тіркелді) сәйкес әзірленді.

Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, азыққа деген қажеттілікті орнықты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болдырмау мақсатында қабылданады.

Жоспарда әкімшілік-аумақтық бірліктің тиісті аумағында ауыл шаруашылық жануарларды жаю дәстүрлері қамтылған.

Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

1) Осы Жоспардың 1-қосымшасына сәйкес өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері;

2) Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері;

3) Осы Жоспардың 2-қосымшасына сәйкес мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

4) Осы Жоспардың 3-қосымшасына сәйкес жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер;

5) Осы Жоспардың 4-қосымшасының 1-кестесіне сәйкес ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;

6) Осы Жоспардың 4-қосымшасының 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер;

7) Осы Жоспардың 4-қосымшасының 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер;

8) Осы жоспардың 5-қосымшасына сәйкес екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер;

9) Осы Жоспардың 6-қосымшасына сәйкес жайылым айналымының ұсынылатын схемалары;

10) Осы Жоспардың 7-қосымшасына сәйкес мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.

Жоспарда қамтылған:

1) Осы жоспардың 8-қосымшасына сәйкес әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) Осы Жоспардың 9-қосымшасына сәйкес жайылым айналымының қолайлы схемалары;

3) Осы Жоспардың 10-қосымшасына сәйкес жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылым инфрақұрылымы объектілерінің сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары белгіленген схема;

4) Осы Жоспардың 11-қосымшасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) жайылымдардың қол жеткізу схемасы;

5) Осы Жоспардың 12-қосымшасына сәйкес жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы;

6) Осы Жоспардың 13-қосымшасына сәйкес жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар схемасы (карта);

7) Осы Жоспардың 14-қосымшасына сәйкес мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленген схема (карта);

8) Осы Жоспардың 15-қосымшасына сәйкес халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта);

9) Осы Жоспардың 15-1 қосымшасына сәйкес халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар тізбесі;

10) Осы Жоспардың 16-қосымшасына сәйкес тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар;

Ескерту:

Жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), елді мекендер шегінде жерлердің жер пайдаланушыларға берілуіне байланысты жоқ.

Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, Жамбыл ауданында ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, отарлы жайылымдар болмауына байланысты, малды отарлы жайылымдарға орналастыру схемасы жоқ.

Жоспар мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған жайылымдарды геоботаникалық зерттеудің жай-күйі туралы мәліметтерді, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтерді, ауыл шаруашылығы жануарларының мал басының саны туралы деректерді, олардың иелері - жайылымды пайдаланушылар, жеке және заңды тұлғалар (немесе) заңды тұлғаларға ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық-жас топтары бойынша қалыптасқан үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректерді, отарлы жайылымдарда жаюға арналған ауыл шаруашылығы жануарлары басының қалыптасуы туралы мәліметтерді, мәдени және аридті жайылымдарда жаюдың ерекшеліктері туралы мәліметтерді, мал айдауға арналған сервитуттар туралы мәліметтерді және өзге де деректерді ескере отырып қабылданды.

Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Жамбыл ауданында 13 ауылдық округ, 42 ауылдық елді мекен бар.

Жамбыл ауданы аумағының жалпы алаңы – 746520 га, оның ішінде 251606 га – жайылымдық жерлер.

Жерлер санаттары бойынша бөлінеді:

526595 га – ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер;

101212 га – елді мекендердің жерлері;

3062га – өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік мұқтаждарына арналған және ауыл шаруашылығына арналмаған өзге де жерлері;

56162 га. – босалқы жерлер.

Аудан климаты күрт континентті, қаңтардың орташа айлық температурасы 18-19 ℃. Жылдық жауын-шашын мөлшері 330-340 мм. Жазы салыстырмалы ыстық, орташа жылдық ылғалдылығы 74%, орташа жамылғысының қалыңдығы орта есеппен 16-18 мм аз қарлы қыстар тән.

Аудан аумағы қауіпті егіншілік аймағында орналасқан. Топырақ-климаттық жағдайлары бойынша 2 топырақ-климаттық аймаққа бөлінеді, орманды-далалы жазық батыс және көбінесе кесек-далалы жалды-көлді, онда қуаттылығы аз қара топырақтар, сұр орман топырағы және сортаң кешендер басым. Рельефі көбінесе жоталардың, көл шұңқырларының, төбелердің, орманды жерлері 7,7-20% дейін болатын орманды даланың кезектесуі.

Ауданда 12 ветеринарлық пункт, 0 сою пункті, 2 сою алаңы, 10 типтік және 15 қарапайым мал қорымы, 15 сібір жарасы көмілген жер бар.

Жамбыл ауданының аумағында екі ветеринарлық дәріхана жұмыс істейді.

Қазіргі уақытта Жамбыл ауданында 13362 бас ірі қара мал, 54531 бас ұсақ мал, 9238 бас жылқы, 2669 бас шошқа, 12763 бас қой, 16 бас ешкі бар.

Жамбыл ауданы бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын қамтамасыз ету үшін барлығы 251606 га жайылымдық жер бар. Елді мекен шегінде 101212 га жайылым бар, қорда 56162 га жайылымдық жерлері бар.

Топырақ-климаттық аймаққа, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлеріне, сондай-ақ жайылымдық жерлердің өнімділігіне байланысты жайылым кезеңінің ұзақтығы 160-180 күнді құрайды.

Бұл жағдайда ірі қара малды, ұсақ малды, жылқыларды бағу ұзақтығы қар тығыздығымен және басқа да факторлармен қар жамылғысының барынша тереңдігімен байланысты.

Ескертпе: аббревиатураның толық жазылуы:

°С - Цельсий көрсеткіші;

га - гектар;

мм - миллиметр;

а/о - ауылдық округ

2026-2030 жылдарға арналған

Солтүстік Қазақстан облысы

Жамбыл ауданы бойынша

жайылымдарды басқару және

оларды пайдалану жөніндегі

жоспарына 1-қосымша

Осы жоспарға 1-қосымшаға сәйкес өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.

1-кесте. Жамбыл ауданы жайылымдарын жерлердің санаттары бойынша бөлу, мың гектар

Ауылдық округтердің атауы	Жерлер санаттары
Ауылдық округтердің атауы	ауыл шаруашылығы мақсатындағы	елді мекендердің	өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес	ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың	орман қорының	су қорының	босалқы жер
1	2	3	4	5	6	7	8
Архангелка	9,747	4,788	-	-	1862		3676
Благовещенка	9,963	4,599	-	-	745		3343
Жамбыл	23,710	6,366	-	-	327		1802
Казанка	7,827	4,450	-	-	-		2041
Кайранкөл	11,419	4,659	106	-	-		95
Кладбинка	13,314	4,682	46	-	114		1128
Майбалық	14,001	9,681	-	-	521		3371
Мирный	11,695	7,160	-	-	-		5345
Озерный	4,766	5,543	68	-	-		2214
Первомай	8,516	3,915	-	-	-		2560
Преснов	15,235	8,481	157	-	-		2049
Пресноредуть	10,349	7,375	-	-	-		3919
Троицкий	3,946	2,366	2	-	818		742
Барлығы	144,488	74,065	379		4,387		32285

2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, мың гектар

Ауылдық округтің атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды	Елді мекеннің атауы	Жайылымдардың жалпы ауданы, гектар	Жайылым алаңы мен түрлері
Ауылдық округтің атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды	Елді мекеннің атауы	Жайылымдардың жалпы ауданы, гектар	жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, мың гектар	көпшілік пайдаланатын, мың гектар	шалғайдағы, гектар	маусымдық, гектар	аридтық, мың гектар
1	2	3	4	5	6	7	8	9
Архангелка	5946331	Архангелка	1300		1300
	5946332	Айтуар	475		475
	5946335	Баян	1628		1628
	5946334	Үлгі	348		348
	59446336	Б.Ізтолин	1037		1037
Благовещенка	5946371	Благовещенка	2165		2165
	5946372	Богдановка	544		544
	5946373	Майбалык	1426		1426
	5946374	Талпын	464		464
Жамбыл	5946391	Жамбыл	2197		2197
	5946933	Есперлі	1257		1257
	5946394	Караағаш	447		447
	5946395	Суаткөл	1806		1806
	5946392	Амангелді	469		469
Казанка	5946451	Казанка	2134		2134
	5946452	Екатериновка	126		126
	5946453	Матросово	445		445
	5946454	Светлое	609		609
Кайранкөл	5946471	Кайранкөл	1920		1920
	5946472	Новое	351		351
	5946473	Украинское	2388		2388
Кладбинка	5946431	Кладбинка	1592		1592
	5946432	Сенжарка	522		522
	5946433	Симаки	468		468
	5946435	Миролюбово	640		640
	5946436	Новорыбинка	845		845
	5946434	Уткино	615		615
Майбалық	5946491	Святодуховка	2632		2632
	5946492	Жаңажол	3941		3941
	5946495	Ольговка	2289		2289
	5946496	Сәбит	819		819
Мирный	5946511	Мирное	1602		1602
	5946512	Айымжан	1245		1245
	5946514	Петровка	1899		1899
	5946513	Ұзынкөл	727		727
	5946515	Рождественка	1687		1687
Озерный	5946551	Озерное	2878		2878
	5946554	Қарақамыс	1416		1416
	5946553	Бауман	425		425
	5946552	Ақбалық	824		824
Первомай	5946571	Буденое	1348		1348
	5946572	Калиновка	638		638
	5946573	Кабань	978		978
	5946574	Чапаевка	951		951
Преснов	5946301	Пресновка	3316		3316
	5946303	Железное	3458		3458
	5946302	Островка	1707		1707
Пресноредуть	5946611	Пресноредуть	2398		2398
	5946612	Нұрымбет	834		834
	5946613	Макарьевка	1859		1839
	5946616	Ястребинка	2287		2287
Троицкий	5946631	Троицкое	1469		1469
Троицкий	5946632	Орталық	897		897

Топырақ – климаттық аймаққа, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлеріне, сондай-ақ жайылымдық жерлердің өнімділігіне байланысты жайылым кезеңінің ұзақтығы 160-180 күнді құрайды.

Бұл жағдайда ірі қара, ұсақ мал, жылқы үшін жайылымның ұзақтығы қардың тығыздығымен және басқа факторлармен қар жамылғысының максималды тереңдігімен байланысты.

Жайылымдардың өнімділігін арттыру және шөптің құрамын жақсарту мақсатында жайылым айналымы ұйымдастырылады. Жайылым айналымы – жайылымды қалпына келтіру және жақсарту жөніндегі басқа да іс-шаралармен ұштастыра отырып, жекелеген учаскелерде жыл бойынша жайылымдар мен шабындықтарды кезекпен кезектестіру жолымен жайылымдардың өнімділігіне әуестенуге бағытталған жайылымдарды пайдалану және оларға күтім жасау жүйесі.

Жайылымдардың өнімділігін арттыруда олардың аумағын дұрыс ұйымдастырудың маңызы зор үйір отар учаскелерін, кезекті ату алаңдарын, жазғы лагерьлерді, су құрылыстарын және мал айдау алаңдарын орналастырудан тұратын.

3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер

р/с №	Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы	Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі	Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі	Жайылымдар алаңы, мың гектар
Архангелка ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Қамытояков Жакен Қабдоллаұлы, басшысы		15-223-080-181	0,299
2	Шаруа қожалығы, Абдрешов Қайрат Базарұлы басшысы		15-223-073-008	0,024
3	Шаруа қожалығы, Айтжанов Сабыр басшысы		15-223-073-003	0,005
4	Шаруа қожалығы, Ахтанов Мұрат Сүйлеменұлы басшысы		15-223-073-195	0,205
			15-223-073-196
			15-223-073-197
5	Шаруа қожалығы, Кузнецов Николай Ильич басшысы		15-223-069-003	0,021
6	Шаруа қожалығы, Қалиев Керембай Шоқатұлы басшысы		15-223-073-024	0,006
7	Шаруа қожалығы, Кучерова Елизавета Габдулловна басшысы		15-223-073-092	0,010
8	Шаруа қожалығы, Исенов Қуанышбай Мұхаметқалиұлы басшысы		15-223-073-033	0,025
9	Шаруа қожалығы, Сәдуақасов Дулат Ганиұлы басшысы		15-223-073-223	0,049
			15-223-073-224	0,206
			15-223-073-065	0,030
10	Шаруа қожалығы, Ахметжанов Бағдат Кеңесұлы басшысы		15-223-080-040	0,272
11	Шаруа қожалығы, Қапезов Жарас басшысы		15-223-080-021	0,079
12	Шаруа қожалығы, Мұхамеджанов Тілеген Бикетұлы шаруа басшысы		15-223-080-020	0,003
13	Шаруа қожалығы, Разиев Болат Ахметұлы басшысы		15-223-080-	0,078
14	Шаруа қожалығы, Үмітбаев Мұхтар Қапенұлы басшысы		15-223-080-008	0,024
15	Шаруа қожалығы, Сейпилов Асқар Садақұлы басшысы		15-223-080-053	0,018
16	Шаруа қожалығы, Құсайынов Керей Төлепбергенұлы басшысы		15-223-080-043	0,011
17	Шаруа қожалығы, Штиер Алексей Тельманович басшысы		15-223-080-081	0,014
18	Фермер қожалығы, Сәдуақасов Болат Ғаниұлы басшысы		15-223-073-105	0,026
			15-223-073-173	0,109
			15-223-073-127
			15-223-073-149	0,034
			15-223-073-083	0,063
			15-223-073-102	0,040
			15-223-073-013	0,011
			15-223-073-037	0,030
19	Фермер қожалығы, Ерғалин Жанзақ Қожахметұлы басшысы		15-223-080-075	0,067
20	Фермер қожалығы, Наурызбаева Дина Есімқызы басшысы		15-223-080-077	0,002
21	«Мереке-Агро» ЖШС (Курсабаева)		15-223-080-151	0,068
22	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС (Мухамеданова Динара)		15-223-080-017	0,006
23	«Шатило и К» ЖШС		15-223-073-128	0,409
24	«Акниет Агро» ЖШС		15-223-073-134	0,070
25	«Казахстан Грейн Эксперт» ЖШС		15-223-073-158	0,281
26	«Атамекен-Агро» ЖШС		15-223-073-137	0,189
			15-223-073-107	0,075
			15-223-073-157	0,178
			15-223-073-104	0,202
			15-223-073-194	0,021
27	«Айтуар – Агро» ЖШС		15-223-073-089	0,067
28	«SPK Agro Invest» ЖШС		15-223-073-	0,932
29	«НТС-Агро» ЖШС		15-223-080-074	0,062
30	«Кызыл Агро» ЖШС		15-223-073-086	0,002
30	«Кызыл Агро» ЖШС		15-223-073-098	0,017
31	«Нур-Баско» ЖШС		15-223-073-	0,802
32	«АкНур2020» ЖШС		15-223-073-198	0,013
			15-223-073-199	0,051
			15-223-080-165	0,024
			15-223-080-167	0,081
33	«Ажимбай-Агро» ЖШС		15-223-073-	2,267
			15-223-080-056	0,021
			15-223-080-057	0,018
			15-223-080-058	0,008
			15-223-080-059	0,031
			15-223-080-060	0,108
			15-223-080-061	0,009
34	«Ақ Жер 2010» ЖШС		15-223-080-092	0,080
			15-223-080-093	0,081
			15-223-080-094	0,126
			15-223-080-095	0,436
			15-223-080-114	0,147
			15-223-080-115	0,068
			15-223-080-116	0,001
			15-223-080-117	0,035
			15-223-080-057	0,025
			15-223-080-118	0,162
			15-223-080-119	0,136
			15-223-080-122	0,032
			15-223-080-123	0,020
			15-223-080-124	0,119
			15-223-080-125	0,004
			15-223-080-126	0,047
			15-223-080-127	0,011
			15-223-080-129	0,007
			15-223-080-131	0,105
35	«Нур-Баско» ЖШС		15-223-080-	0,211
36	«Profit Grain» ЖШС		15-223-080-137	0,037
37	«Династия Агро» ЖШС		15-223-080-	0,108
38	Бабенко Николай Витальевич		15-223-073-030	0,016
39	Орёл Леонид Алексеевич		15-223-073-044	0,009
Благовещенка ауылдық округі
1	«Богдан» шаруа қожалығы Богдан Нина Васильевна		15-223-068-201	0,114
			15-223-068-202	0,066
			15-223-068-204	0,007
			15-223-068-205	0,006
			15-223-068-206	0,003
2	Шаруа қожалығы, Әубәкірова Назкен Есембайқызы басшысы		15-223-068-024	0,006
3	Шаруа қожалығы, Ерлан Оңдасынұлы Жокеев басшысы		15-223-068-008	0,015
4	Шаруа қожалығы, Қайыржанов Асхат Қайбарұлы басшысы		15-223-068-022	0,059
5	Шаруа қожалығы, Мақжанов Қайырбек Исманұлы басшысы		15-223-068-021	0,043
6	Шаруа қожалығы, Шалабаев Мұрат Сабиұлы басшысы		15-223-068-173	0,050
6	Шаруа қожалығы, Шалабаев Мұрат Сабиұлы басшысы		15-223-068-174	0,224
7	Шаруа қожалығы, Чуйкина Ольга Петровна басшысы		15-223-068-025	0,026
8	Шаруа қожалығы, Хоменко Татьяна Анатольевна басшысы		15-223-068-030	0,022
9	Шаруа қожалығы, Мұстафин Ораз Төлебайұлы басшысы		15-223- 068-046	0,041
10	Шаруа қожалығы, Саруаров Мақсат Сансызбайұлы басшысы		15-223-068-034	0,012
11	Шаруа қожалығы, Кривошеев Валерий Константинович басшысы		15-223-068-044	0,041
12	Шаруа қожалығы, Бабаев Рафик Гюлбоглынович басшысы		15-223- 068-067	0,030
12	Шаруа қожалығы, Бабаев Рафик Гюлбоглынович басшысы		15-223-068-075	0,047
13	Шаруа қожалығы, Жуандықов Ерболат Сейтахметұлы басшысы		15-223-068-050	0,087
14	Шаруа қожалығы, «Елім» басшысы		15-223-068-080	1,285
15	Фермер қожалығы, Қожанов Салкен Жақсылықұлы басшысы		15-223-068-094	0,207
			15-223-068-095	0,129
			15-223-068-096	0,021
			15-223-068-098	0,381
16	Фермер қожалығы, Айтжанов Қайсар Сабырұлы басшысы		15-223-068-098	0,030
			15-223-068-099	0,395
			15-223-068-100	0,125
17	Фермер қожалығы, Никоненко Николай Григорьевич басшысы		15-223-068-101	0,347
17	Фермер қожалығы, Никоненко Николай Григорьевич басшысы		15-223-068-144	0,037
18	Фермер қожалығы, Голод Сергей Игорьевич (басшыны алмастурышы) басшысы		15-223-068-022
18			15-223-068-102	0,269
19	«Мейрам СШ» ЖШС		15-223-068-087	0,214
20	«Атамекен – Агро» ЖШС		15-223-068-091	1,270
			15-223-068-074	0,003
			15-223-068-109	0,630
			15-223-068-110	0,016
			15-223-068-113	0,011
			15-223-068-114	0,106
			15-223-068-131	0,058
			15-223-068-132	0,002
			15-223-068-134	0,003
			15-223-068-135	0,007
			15-223-068-137	0,232
			15-223-068-	0,149
21	«Солтүстік Жер» ЖШС		15-223-068-145	0,419
22	«Агроинвест Север» ЖШС		15-223-068-029	0,052
			15-223-068-086	0,041
			15-223-068-077	0,051
			15-223-068-129	0,002
			15-223-068-130	0,033
			15-223-068-105	0,143
			15-223-068-152	0,241
23	«Ак-Нур2020» ЖШС		15-223-068-177	0,012
			15-223-068-176	0,012
			15-223-068-175	0,012
24	«Кан-Жамбыл» ЖШС		15-223-068-167	0,038
24	«Кан-Жамбыл» ЖШС		15-223-068-027	0,023
25	«Кызыл-Агро» ЖШС		15-223-068-179	0,002
			15-223-168-181	0,017
			15-223-168-184	0,059
26	«СБМ Ясем» ЖШС		15-223-068-120	0,482
			15-223-068-121	0,005
			15-223-068-122	0,150
			15-223-068-123	0,034
			15-223-068-124	0,043
			15-223-068-125	0,091
			15-223-068-126	0,001
			15-223-068-127	0,578
			15-223-068-128	0,001
			15-223-064-076	0,005
27	«Династия Агро» ЖШС		15-223-068-166	0,015
			15-223-068-103	0,256
			15-223-068-090	0,109
			15-223-068-115	0,22
28	«Екпін 2002» ЖШС		15-223-068-180	0,013
29	Қаиров Аманжол Сұлтанұлы		15-223-068-064	0,037
30	Садвакасов Бақытжан Удашкейұлы		15-223-	0,013
Жамбыл ауылдық округі
1	ЖК NurlyMeken Жұмағалиев Нұрлыбек Қайратұлы		15-223-090-153	0,099
2	Шаруа қожалығы, Бектасов Борис Рыскелдіұлы басшысы		15-223-090-021	0,026
2	Шаруа қожалығы, Бектасов Борис Рыскелдіұлы басшысы		15-223-090-040	0,016
3	Шаруа қожалығы, Әбішев Сапар Бексұлтанұлы басшысы		15-223-093-051	0,078
4	Шаруа қожалығы, Баланбаев Вячеслав Садикович басшысы		15-223-090-098	0,092
5	Шаруа қожалығы, Мешелев Нұрлан Әжібекұлы басшысы		15-223-093-110	0,157
				0,002
			15-223-093-079
			15-223-	0,032
			15-223-090-153	0,822
6	Шаруа қожалығы, Жанмұханов Дәурен Дәулетияұлы басшысы		15-223-090-022	0,120
7	Шаруа қожалығы, Қасымғожин Арман Оразкенұлы (нов.) басшысы		15-223-090-123	0,299
			15-223-090-124	0,008
			15-223-093-090	5,010
			15-223-	0,473
8	Шаруа қожалығы, Кенжегөзин Нұрлан Наукенов басшысы		15-223-090-007	0,021
9	Шаруа қожалығы, Киікбаев Арыстан Ғалымжанұлы басшысы		15-223-093-060	0,067
			15-223-093-056	0,105
			15-223-090-091	0,008
10	Шаруа қожалығы, Күркенов Алшын Қошқарбайұлы басшысы		15-223-090-036	0,017
11	Шаруа қожалығы, Тұрсынбаев Нұржан Жұмағалиұлы басшысы		15-223-090-018	0,063
11	Шаруа қожалығы, Тұрсынбаев Нұржан Жұмағалиұлы басшысы		15-223-090-094	0,001
12	Шаруа қожалығы, Тұрсынбай Болатбек Нұржанұлы басшысы		15-223-090-147	0,105
12	Шаруа қожалығы, Тұрсынбай Болатбек Нұржанұлы басшысы		15-223-	0,095
13	Шаруа қожалығы, Теңізов Аяужан Такенұлы басшысы		15-223-090-034	0,027
14	Шаруа қожалығы, Қажымұратов Мұрат Мансұрұлы басшысы		15-223-090-047	0,098
14	Шаруа қожалығы, Қажымұратов Мұрат Мансұрұлы басшысы		15-223-090-048	0,098
15	Шаруа қожалығы, Исенов Болат Құртайұлы басшысы		15-223-093-032	0,102
16	Шаруа қожалығы, Сұлтанов Талғат Жасұланұлы басшысы		15-223-	0,080
17	Шаруа қожалығы, Омаров Төлеген Мұржанұлы басшысы		15-223-	0,245
18	Шаруа қожалығы, Бөлекбаев Абзал Балғабайұлы басшысы		15-223-	0,365
19	Шаруа қожалығы Кенжегузин Нұржан Науқанұлы басшысы		15-223-093-043	0,300
20	Фермер қожалығы, Жакин Серік Болатұлы басшысы		15-223-093-096	0,001
			15-223-093-097	0,007
			15-223-093-098	0,005
			15-223-093-099	0,023
			15-223-093-100	0,025
21	«Алисарай» ЖШС		15-223-090-035	1,351
21	«Алисарай» ЖШС		15-223-	3,640
22	«Атамекен - Агро» ЖШС		15-223-093-025	0,403
			15-223-090-051	0,073
			15-223-	1,321
			15-223-093-026	0,410
			15-223-090-043	0,069
			15-223-	1,758
			15-223-	0,446
			15-223-	0,137
23	«Екпін 2002» ЖШС		15-223-090-154	0,063
23	«Екпін 2002» ЖШС		15-223-	1,028
24	«Золотые Края» ЖШС		15-223-	0,365
Казанка ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Бойченко Иван Алексеевич басшысы		15-223-	0,244
			15-223-038-042	0,155
			15-223-038-043	0,089
			15-223-	0,196
2	Шаруа қожалығы, Волков Иван Дмитриевич басшысы		15-223-038-069	0,011
3	Шаруа қожалығы, Кәрімов Жанатай Қажытайұлы басшысы		15-223-	0,017
4	«Рахметова К» шаруа қожалығы, Костырин Николай басшысы		15-223-038-024	0,035
5	«Оразай 2037» ЖШС		15-223-	0,003
6	«МЭМ-Агро» ЖШС		15-223-	0,014
7	«Шатило и К» ЖШС		15-223-	3,404
			15-223-	0,636
			15-223-	0,039
			15-223-	0,047
			15-223-	1,174
			15-223-	0,066
			15-223-	0,082
			15-223-	0,159
			15-223-	0,003
			15-223-	0,651
			15-223-	0,213
			15-223-016-048	0,028
8	«Егін жай Зерно» ЖШС		15-223-038-052	0,374
			15-223-038-070	0,024
			15-223-038-048	0,009
			15-223-038-058	0,065
			15-223-038-059	0,110
			15-223-038-064	0,121
			15-223-038-038	0,415
			15-223-038-080	0,023
9	«Кызыл Агро» ЖШС		15-223-038-078	0,123
9	«Кызыл Агро» ЖШС		15-223-038-078	0,043
10	«АгроСев» ЖШС		15-223-	0,464
11	«SPK Agro Invest» ЖШС		15-223-	0,073
12	«Святодуховка – Агро» ЖШС		15-223-	0,062
Қайранкөл ауылдық округі
1	«Рустем» шаруа қожалығы, басшысы		15-223-	0,003
2	Шаруа қожалығы, Байкенов Айтқожа Шайтанұлы басшысы		15-223-083-019	0,002
3	Шаруа қожалығы, Елеуов Ерден Жұматұлы басшысы		15-223-083-006	0,120
4	Шаруа қожалығы, Қостанов Еркен Төлегенұлы басшысы		15-223-083-002	0,027
5	Шаруа қожалығы, Құлұшпаева Марьяш Тілектесқызы басшысы		15-223-083-027	0,020
6	Шаруа қожалығы, Чмых Александр Сергеевич басшысы		15-223-083-077	0,025
7	Шаруа қожалығы, Еланцев Иван Олегович басшысы		15-223-083-180	0,017
8	Шаруа қожалығы, Бланбаев Вячеслав Садыкович басшысы		15-223-083-041	0,394
9	Шаруа қожалығы, Ишанов Рустан Бағытұлы басшысы		15-223-083-181	0,017
10	Шаруа қожалығы, Сапегина Лидия Александровна басшысы		15-223-083-038	0,004
11	Шаруа қожалығы, Болтаева Ақжұма Рахимқызы басшысы		15-223-083-043	0,018
12	Шаруа қожалығы, Аллахяров Иса Мехты-Оглы басшысы		15-223-081-007	0,430
12	Шаруа қожалығы, Аллахяров Иса Мехты-Оглы басшысы		15-223-081-004	0,430
13	Шаруа қожалығы, Дударкиев Николай Хусаинович басшысы		15-223-083-074	0,241
14	Шаруа қожалығы, Дударкиев Евгений Николаевич басшысы		15-223-	0,016
15	Шаруа қожалығы, Хлевов Владимир Валерьевич басшысы		15-223-	0,016
16	«Екпін2002» ЖШС		15-223-	0,437
17	«Солтустик – Жер» ЖШС		15-223-086-011	5,641
			15-223-086-041	0,111
			15-223-086-052	0,553
18	«Атамекен – Агро» ЖШС		15-223-086-096	3,414
			15-223-086-018	1,332
			15-223-083-116	0,733
			15-223-	0,337
			15-223-	0,143
			15-223-	0,083
19	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-083-162	0,035
19	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-083-142	0,026
20	«БурБат» ЖШС		15-223-	0,014
21	«ЗАРЯ 2020» ЖШС		15-223	0,158
22	«АЛИШЕР Ж» ЖШС		15-223-083-177	0,028
22	«АЛИШЕР Ж» ЖШС		15-223-083-159	0,229
23	«Дон-СК» ЖШС		15-223-083-131	0,014
			15-223-083-056	0,083
			15-223-083-026	0,027
Кладбинка ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Устинов Роман Михайлович басшысы		15-223-031-111	0,026
2	Шаруа қожалығы, Севостьянов Александр Михайлович басшысы		15-223-	0,047
3	Шаруа қожалығы, Жусупов Валихан басшысы		15-223-	0,260
4	Шаруа қожалығы, Асанбаев Қарабола Қасеұлы басшысы		15-223-031-153	0,036
5	«Алма» шаруа қожалығы, басшысы		15-223-031-120	0,024
6	Шаруа қожалығы, Жүсүпов Алшағыр Жоломанұлы басшысы		15-223-031-010	0,185
6	Шаруа қожалығы, Жүсүпов Алшағыр Жоломанұлы басшысы		15-223-031-102	0,031
7	Шаруа қожалығы, Жүсүпов Төлеген Сапарұлы басшысы		15-223-031-011	0,214
8	Шаруа қожалығы, Тарасова Елена Александровна басшысы		15-223-031-005	0,153
9	Шаруа қожалығы, Фролов Александр Николаевич басшысы		15-223-031-021	0,017
10	Шаруа қожалығы, Леденев Виктор Иванович басшысы		15-223-031-031	0,445
10	Шаруа қожалығы, Леденев Виктор Иванович басшысы		15-223-031-151	0,029
11	Шаруа қожалығы, Аксючиц Олег Викентьевич басшысы		15-223-031-068	0,013
12	Шаруа қожалығы, Нұрахметов Бейбіт Тұрғынұлы басшысы		15-223-031-020	0,058
13	Шаруа қожалығы, Степанов Александр Геннадьевич басшысы		15-223-031-025	0,045
13	Шаруа қожалығы, Степанов Александр Геннадьевич басшысы		15-223-	0,026
14	Шаруа қожалығы, Юринов Николай Васильевич басшысы		15-223-031-063	0,014
15	Шаруа қожалығы, Анопко Петр Семенович басшысы		15-223-031-063	0,027
16	Шаруа қожалығы, Игнатьевна Светлана Александровна басшысы		15-223-	0,077
17	Шаруа қожалығы, Потанин Андрей Владимирович басшысы		15-223-031-094	0,097
18	Шаруа қожалығы, Устинов Василий Анатольевич басшысы		15-223-031-014	0,016
19	Шаруа қожалығы, Вагапов Абас Эдилсолтанович басшысы		15-223-034-056	0,038
			15-223-034-005	0,024
			15-223-034-098	0,018
			15-223-	0,054
			15-223-034-109	0,025
			15-223-034-110	0,010
			15-223-034-111	0,019
20	Шаруа қожалығы, Сазонов Александр Алексеевич басшысы		15-223-034-065	0,109
21	Шаруа қожалығы, Даллакян Карапет Размикович басшысы		15-223-034-113	0,024
21	Шаруа қожалығы, Даллакян Карапет Размикович басшысы		15-223-034-115	0,045
22	Шаруа қожалығы, Шлейдовец Андрей Иванович басшысы		15-223-034-026	0,042
23	Шаруа қожалығы, Волков Иван Васильевич басшысы		15-223-	0,114
24	Фермер қожалығы, Рубас Владимир Павлович басшысы		15-223-031-247	0,024
			15-223-031-112	0,129
			15-223-031-165	0,011
			15-223-	0,017
			15-223-	0,301
25	Фермер қожалығы, Куревлев Геннадий Николаевич басшысы		15-223-	0,194
26	Фермер қожалығы, Гузиенко Сергей Николаевич басшысы		15-223-031-050	0,038
27	Фермер қожалығы, Каратеев Сергей Петрович басшысы		15-223-031-123	0,104
28	Фермер қожалығы, Леденев Виктор Иванович басшысы		15-223-	0,144
29	Фермер қожалығы, Фаисханов Фидай Фасихович басшысы		15-223-034-046	0,112
			15-223-034-071	0,002
			15-223-034-010	0,023
30	Фермер қожалығы, Есмиев Нұртай Анасұлы басшысы		15-223-034-009	0,018
30	Фермер қожалығы, Есмиев Нұртай Анасұлы басшысы		15-223-034-100	0,002
31	Фермер қожалығы, Ганзин Анатолий Викторович басшысы		15-223-034-053	0,245
32	Фермер қожалығы, Вагапов Абас Эдилсолтанович басшысы		15-223-034-057	0,294
33	Фермер қожалығы, Крючек Вячеслав Романович басшысы		15-223-	0,040
34	Морщинин Владимир Александрович		15-223	0,163
35	«ГК-Дорстрой» ЖШС		15-223-031-141	0,261
			15-223-031-162	0,030
			15-223-031-163	0,024
			15-223-031-164	0,030
36	«Агротехника – Жамбыл» ЖШС		15-223-031-172	1,688
37	КТ «Мамбетов и К		15-223-031-030	0,058
38	«Шатило и К» ЖШС		15-223-031-204	0,007
			15-223-031-205	0,003
			15-223-031-135	0,002
			15-223-031-137	0,008
			15-223-031-138	0,021
			15-233-031-145	0,010
			15-233-031-146	0,032
			15-233-031-147	0,080
			15-223-031-148	0,057
			15-223-031-149	0,034
			15-223-031-206	1,076
39	«Нур-Баско» ЖШС		15-223-031-088	0,021
			15-223-031-183	0,185
			15-223-031-139	0,114
40	«СБМ Ясем» ЖШС		15-223-031	0,810
41	«Нур Агро 2017» ЖШС		15-223-028-249	0,282
			15-223-028-250	0,001
			15-223-028-251	0,002
42	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-031-023	0,005
42	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-031-036	0,017
43	Ермак ЖШС		15-223-031-199	0,038
44	«Ален Астык» ЖШС		15-223-034-124	0,119
45	«ПромВодСтрой» ЖШС		15-223-034	0,101
46	«АкНур-2020» ЖШС		15-223-034	0,121
47	«JOLAMAN» ЖШС		15-223-034	0,029
48	«Агротехника-Жамбыл» ЖШС		15-223-034-035	1,317
49	«Агро – Свет» ЖШС		15-223-034-053	0,356
50	«С-Надежда» ЖШС		15-223-034-063	0,015
51	«Шатило и К» ЖШС		15-223-034-069	1,935
52	«Шапагат» ЖШС		15-223-034-	0,211
Майбалық ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Мустафаев А. басшысы		15-223-061-092	0,007
2	ЖК «Сарсенбаева2» шаруа қожалығы, басшысы		15-223-061-	0,389
3	ЖК «Акымбаева» шаруа қожалығы, басшысы		15-223-061-	0,129
4	Шаруа қожалығы, Ермоленко Александр Анатольевич басшысы		15-223-061-038	0,007
			15-223-061-111	0,063
			15-223-061-159	0,192
5	Шаруа қожалығы, Волков Иван Дмитриевич басшысы		15-223-061-001	0,027
5	Шаруа қожалығы, Волков Иван Дмитриевич басшысы		15-223-061-137	0,037
6	Шаруа қожалығы, Қазиев Әскер басшысы		15-223-061	0,017
7	Шаруа қожалығы, Масленникова Валентина Дмитриевна басшысы		15-223-061-015	0,044
7	Шаруа қожалығы, Масленникова Валентина Дмитриевна басшысы		15-223-061-019	0,068
8	Шаруа қожалығы, Жантеміров Әсет Абылайұлы басшысы		15-223-052-070	0,039
9	Шаруа қожалығы, Сәрсембин Ертай Сұлтанұлы басшысы		15-223-057-020	0,118
10	Шаруа қожалығы, Тасмағамбетов Айдар Мұхаметжанұлы басшысы		15-223-057-024	0,066
11	Шаруа қожалығы, Волков Николай Анатольевич басшысы		15-223-061-029	0,161
12	Шаруа қожалығы, Нагиев Рамиль Зухмет-Оглы басшысы		15-223-061-025	0,065
13	Шаруа қожалығы, Қалиев Серік Болданұлы басшысы		15-223-061-	0,094
14	Шаруа қожалығы, Тюлеев Берік Ескендірұлы басшысы		15-223-061-051	0,020
15	«Nur» шаруа қожалығы, Нұрахметов Н.К. басшысы		15-223-061-	0,032
16	«Текшл» шаруа қожалығы, Жесупова Күлшат басшысы		15-223-057-094	0,047
17	Шаруа қожалығы, Мирошин Николай Александрович басшысы		15-223-061-094	0,052
18	Шаруа қожалығы, Шакибаева Дана Дәулетқызы басшысы		15-223-061-048	0,030
19	Шаруа қожалығы, Шаймерденов Сулейман Шаймерденұлы басшысы		15-223-061-	0,025
20	Шаруа қожалығы, Шалабаев Мұрат Сабиұлы басшысы		15-223-057-093	0,910
21	Фермер қожалығы, Ермоленко Анатолий Андреевич басшысы		15-223-061-083	0,540
			15-223-061-084	0,068
			15-223-061-053	0,038
			15-223-061-061	0,018
			15-223-061-059	0,035
			15-223-061-110	0,052
22	«Лада» фермер қожалығы, Голышенко Юрий Викторович басшысы		15-223-061-136	0,003
			15-223-061-072	0,062
			15-223-061-	0,207
23	Фермер қожалығы, Спивак Сергей Андреевич басшысы		15-223-061-021	0,100
24	Фермер қожалығы, Маранян Ерванд Беняминович басшысы		15-223-061-092	0,005
25	Фермер қожалығы, Федоров Олег Юрьевич басшысы		15-223-061-080	0,075
25	Фермер қожалығы, Федоров Олег Юрьевич басшысы		15-223-061-152	0,018
26	Фермер қожалығы, Нифталиев Тельман Али-Оглы басшысы		15-223-061-155	0,150
			15-223-061-157	0,053
			15-223-061-158	0,001
27	«Екпин2002» ЖШС		15-223-061-	0,845
28	«Кален-Агро» ЖШС		15-223-061-	0,136
29	«Soltustik Gun» ЖШС		15-223-061-062	0,022
30	«Атамекен-Агро» ЖШС		15-223-057-019	0,110
			15-223-057-038	0,243
			15-223-061-123	0,489
			15-223-061-100	0,068
			15-223-061-101	0,035
			15-223-061-102	0,003
			15-223-061-103	0,030
			15-223-057-062	0,232
			15-223-057-063	0,191
			15-223-057-064	0,041
			15-223-057-065	0,120
31	«Шатило и К» ЖШС		15-223-057-058	0,006
			15-223-057-059	0,072
			15-223-057-060	0,232
32	«Святодуховка Агро» ЖШС		15-223-061-141	1,184
			15-223-061-149	0,061
			15-223-061-115	0,294
			15-223-061-085	0,132
			15-223-061-076	1,518
33	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-057-049	0,044
			15-223-057-050	0,006
			15-223-057-051	0,044
			15-223-057-052	2,095
			15-223-057-053	0,091
34	«Ақ-Жер 2010» ЖШС		15-223-061-107	0,224
35	«Агроинвест-Север» ЖШС		15-223-061-089	0,127
36	«Азамат» ЖШС		15-223-061-108	0,270
36	«Азамат» ЖШС		15-223-061-109	0,089
37	«Акниет Агро» ЖШС		15-223-061-138	0,211
38	«Ак-Нур2020» ЖШС		15-223-061-	0,619
39	«Астык Лидер» ЖШС		15-223-061-	0,169
40	«Агрофирма Весна» ЖШС		15-223-061-050	0,029
			15-223-061-026	0,091
			15-223-061-034	0,067
Мирный ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Апретов Иван Павлович басшысы		15-223-041-033	0,461
			15-223-041-065	0,017
2	Шаруа қожалығы, Блажков Геннадий Николаевич басшысы		15-223-041-060	0,019
3	Шаруа қожалығы, Вагнер Андрей Генрихов басшысы		15-223-041-005	0,061
			15-223-041-076	0,021
			15-223-041-080	0,024
4	Шаруа қожалығы, Зейнелов Қаби басшысы		15-223-045-003	0,074
5	Шаруа қожалығы, Дубель Виктор Викторович басшысы		15-223-041-009	0,115
6	Шаруа қожалығы, Шахмаев Александр Михайлович басшысы		15-223-041-018	0,011
7	Шаруа қожалығы, Дробышев Петр Михайлович басшысы		15-223-045-042	0,049
8	Шаруа қожалығы, Жакаев Мұхтар Серікұлы басшысы		15-223-041-	0,074
9	Шаруа қожалығы, Сычев Виктор Федорович басшысы		15-223-041-027	0,058
10	Шаруа қожалығы, Якубенко Борис Александрович басшысы		15-223-041-043	0,009
11	Фермер қожалығы, Құтұшев Арман Ермағамбетұлы басшысы		15-223-041-042	0,313
12	Фермер қожалығы, Вагнер Андрей Генрихович басшысы		15-223-041-045	0,157
13	Фермер қожалығы, Кәкімжанов Мағзұм Мәженұлы басшысы		15-223-041-047	0,120
14	«ГК-ДорСтрой» ЖШС		15-223-045-114	0,041
15	«ZamZam» ЖШС		15-223-045-126	0,003
16	«Тулпар 2023» ЖШС		15-223-045-	0,070
17	«Агротехника Жамбыл» ЖШС		15-223-045-051	1,892
17	«Агротехника Жамбыл» ЖШС		15-223-045-072	0,388
18	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-045-052	0,112
18	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-045-061	0,112
19	«Атамекен-Агро» ЖШС		15-223-045-	0,344
20	«Жокей Агро» ЖШС		15-223-045-	1,623
21	«Шатило и К» ЖШС		15-223-045-074	0,004
			15-223-045-075	0,053
			15-223-045-076	0,001
			15-223-045-077	0,163
			15-223-045-078	0,168
22	«Кызыл-Агро» ЖШС		15-223-045-112	0,011
22	«Кызыл-Агро» ЖШС		15-223-045-113	0,150
23	«Ақ-Жер 2010» ЖШС		15-223-045-069	0,514
24	«Агроинвест Север» ЖШС		15-223-041-043	0,130
25	«Элен-1» ЖШС		15-223-045-111	0,150
26	«Егін жай Зерно» ЖШС		15-223-041-049	0,457
26	«Егін жай Зерно» ЖШС		15-223-041-055	0,272
27	«СельхозПром СКО» ЖШС		15-223-041-	0,003
			15-223-041-	0,214
			15-223-041-	0,435
28	«КазGаЖер» ЖШС		15-223-041-062	0,551
29	«Святодуховка Агро» ЖШС		15-223-041-071	1,175
30	«KAZAKHSTAN GRAIN EXPERT» ЖШС		15-223-041-	0,024
Озерный ауылдық округі
1	Фермер қожалығы, Сәкенов Жадыгер Коралұлы басшысы		15-223-053-073	0,030
2	ЖК «Сагандыков»		15-223-053-	0,085
3	Фермер қожалығы, Шоқанов Азамат Елубайұлы басшысы		15-223-053-087	0,028
4	«Атамекен-Агро» ЖШС		15-223-053-	3,306
5	«Ақ-Жер 2010» ЖШС		15-223-053-088	0,090
6	«Траст Агро» ЖШС		15-223-053-	1,114
7	«Каракамыс-АА» ЖШС		15-223-053-	0,096
Первомай ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Коваль Наталья Ивановна басшысы		15-223-013-	0,122
2	Шаруа қожалығы, Жақыпов Дулат Ондірісұлы басшысы		15-223-013-006	0,721
3	Шаруа қожалығы, Коротенко Олег Алексеевич басшысы		15-223-013-005	0,015
4	Шаруа қожалығы, Никитин Федор Кондратьевич басшысы		15-223-013-003	0,020
5	Шаруа қожалығы, Лобода Василий Михайлович басшысы		15-223-013-039	0,110
6	Шаруа қожалығы, Коротенко Владимир Алексеевич басшысы		15-223-013-040	0,333
7	Фермер қожалығы, Лобода Василий Михайлович басшысы		15-223-013-053	0,812
7	Фермер қожалығы, Лобода Василий Михайлович басшысы		15-223-013-100	0,009
8	Фермер қожалығы, Никитин Федор Кондратьевич басшысы		15-223-013-090	0,204
9	Фермер қожалығы, Жақыпов Дулат Ондірісұлы басшысы		15-223-013-060	1,246
10	Фермер қожалығы, Коротенко Олег Алексеевич басшысы		15-223-013-065	0,201
11	Фермер қожалығы, Қалғожин Естай Амержанұлы басшысы		15-223-013-064	0,089
12	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-013-043	0,167
			15-223-013-077	0,081
			15-223-013-079	0,073
			15-223-013-087	0,002
13	«Айнур 2030» ЖШС		15-223-013-	0,176
14	«Шатило и К» ЖШС		15-223-013-055	1,740
			15-223-013-056	0,001
			15-223-013-057	0,115
15	«Хеда» ЖШС		15-223-013-061	0,217
16	«Екпин 2002» ЖШС		15-223-013-	0,052
Преснов ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Макжанов Арман Аманжолұлы, Шалтенова Қарлыгаш Тортайқызы басшысы		15-223-022-107	0,819
			15-223-022-064	0,009
			15-223-022-110	0,006
2	Шаруа қожалығы, Моргунова Людмила Ивановна басшысы		15-223-022-061	0,046
3	Шаруа қожалығы, Шихов Николай Анатольевич басшысы		15-223-022-013	0,032
4	Шаруа қожалығы, Сосламбеков Лема Хамитович басшысы		15-223-022-018	0,005
5	Шаруа қожалығы, Сычев Виктор Федорович басшысы		15-223-022-024	0,286
6	Шаруа қожалығы, Кунгурцев Алексей Николаевич басшысы		15-223-022-023	0,680
7	Шаруа қожалығы, Бекпаев Қаңтар Қалқымбайұлы басшысы		15-223-026-	0,053
8	Шаруа қожалығы, Досымов Абай Алатайұлы басшысы		15-223-026-003	0,080
9	Шаруа қожалығы, Назеян Ваган Володяевич басшысы		15-223-026-017	0,331
10	Шаруа қожалығы, Иванова Елена Эдмундовна басшысы		15-223-026-005	0,006
11	Шаруа қожалығы, Даллакян Карапет Размикович басшысы		15-223-026-063	0,667
12	Фермер қожалығы, Нифталиев Роман Тельман-Оглы басшысы		15-223-026-027	0,267
13	Фермер қожалығы, Лобода Владимир Викторович басшысы		15-223-022-047	0,754
			15-223-022-029	0,239
			15-223-022-025	0,150
			15-223-022-008	0,002
			15-223-022-009	0,002
14	«Арман» фермер қожалығы, басшысы		15-223-022-	1,153
15	Фермер қожалығы, Шихов Николай Анатольевич басшысы		15-223-022-	0,596
16	«Агротехника Жамбыл» ЖШС		15-223-022-036	0,926
17	«Агротехника 2003» ЖШС		15-223-026-028	0,032
			15-223-026-047	0,110
			15-223-026-046	0,028
			15-223-026-042	0,100
			15-223-026-102	0,055
18	«ШаруаАгро» ЖШС		15-223-022-062	0,064
19	«Жамбыл Бидай» ЖШС		15-223-022-063	0,424
20	«Кызыл Агро» ЖШС		15-223-022-111	0,113
21	«Егін жай Зерно» ЖШС		15-223-022-091	0,256
21	«Егін жай Зерно» ЖШС		15-223-022-092	0,514
22	«Элен – 1» ЖШС		15-223-026-012	0,163
23	«Евротрейд Казахстан» ЖШС		15-223-026-032	3,339
24	«Логас ЕСЮ» ЖШС		15-223-026-038	0,230
24	«Логас ЕСЮ» ЖШС		15-223-026-035	0,141
25	«Шатило и К» ЖШС		15-223-026-056	1,636
25	«Шатило и К» ЖШС		15-223-026-034	0,031
26	«Шапагат» ЖШС		15-223-026-023	0,421
Пресноредуть ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы, Асхабов Руслан басшысы		15-223-005-119	0,009
			15-223-005-134	0,253
			15-223-005-139	0,009
			15-223-005-147	0,002
2	Шаруа қожалығы, Әлдібергенов Қанат Нағашыбайұлы басшысы		15-223-005-013	0,013
3	Шаруа қожалығы, Грязнов Александр Владимирович басшысы		15-223-005-	0,062
4	Шаруа қожалығы, Зубань Александр Иванович басшысы		15-223-008-029	0,034
			15-223-008-013	0,032
			15-223-008-068	0,002
			15-223-005-009	0,006
5	Шаруа қожалығы, Никитин Владимир Иванович басшысы		15-223-005-008	0,006
6	Шаруа қожалығы, Смирнов Виктор Вячеславович басшысы		15-223-005-014	0,004
7	Шаруа қожалығы, Турнов Виктор Павлович басшысы		15-223-005-005	0,084
8	Шаруа қожалығы, Турнов Вячеслав Павлович басшысы		15-223-005-032	0,002
			15-223-005-145	0,008
			15-223-005-050	0,053
			15-223-005-064	0,010
			15-223-005-108	0,002
			15-223-005-109	0,028
9	«Гранит» Сарбаева Светлана Валерьевна шаруа қожалығы, басшысы		15-223-005-	0,006
10	Шаруа қожалығы, Чунгулова Зинаида Алексеевна басшысы		15-223-005-033	0,004
11	Шаруа қожалығы, Ахметов Аманжол Қайыркенұлы басшысы		15-223-005-055	0,005
11	Шаруа қожалығы, Ахметов Аманжол Қайыркенұлы басшысы		15-223-005-040	0,004
12	Шаруа қожалығы, Морозов Алик Альфидович басшысы		15-223-005-048	0,029
13	Шаруа қожалығы, Прохоров Василий Александрович басшысы		15-223-008-099	0,141
			15-223-008-092	0,565
			15-223-008-094	0,051
14	Шаруа қожалығы, Мамбетов Бағыт Қайдарұлы басшысы		15-223-005-052	0,018
15	Шаруа қожалығы, Савинов Сергей Ревьевич басшысы		15-223-005-	0,046
16	Фермер қожалығы, Колодий Петр Леонидович басшысы		15-223-005-	0,109
17	Фермер қожалығы, Әлдібергенов Қанат Нағашыбайұлы басшысы		15-223-005-	0,052
18	«Золотой Разлив» ЖШС		15-223-005-	1,256
19	«Айнур 2030» ЖШС		15-223-005-	0,012
20	«Агрофирма Жамбылская» ЖШС		15-223-005-094	0,582
			15-223-005-098	0,051
			15-223-005-100	0,255
			15-223-005-102	0,165
			15-223-005-103	0,033
			15-223-005-104	0,078
21	«Атамекен-Агро» ЖШС		15-223-005-	0,246
			15-223-005-	0,038
			15-223-005-	0,469
			15-223-005-	0,037
			15-223-005-	0,573
			15-223-005-	0,011
			15-223-005-	0,149
			15-223-005-	1,144
22	«Ак-Желкен-Агро» ЖШС		15-223-005-	0,776
23	«Медний» ЖШС		15-223-005-	0,329
			15-223-005-	0,542
			15-223-005-	0,052
24	«с.Северный ресурс» ЖШС		15-223-005-006	0,118
25	«БурБат» ЖШС		15-223-005-	0,055
Троицкий ауылдық округі
1	Шаруа қожалығы,Тенісбаев Сайран басшысы		15-223-076-	0,009
2	Шаруа қожалығы, Әубакіров Мұрат Кавкенұлы басшысы		15-223-076-	0,014
3	Шаруа қожалығы, Баекин Азат Қабиұлы басшысы		15-223-076-077	0,010
4	Шаруа қожалығы, Құсаинов Ғали Мінайдарұлы басшысы		15-223-076-005	0,043
			15-223-076-146	0,010
			15-223-076-185	0,028
5	Шаруа қожалығы, Бегенов Амантай басшысы		15-223-076-058	0,014
6	Шаруа қожалығы, Асылбеков Сырбай Жасұланович басшысы		15-223-076-057	0,025
7	Фермер қожалығы, Құсаинов Ғали Мінайдарұлы басшысы		15-223-076-115	0,018
			15-223-076-135	0,017
			15-223-076-001	0,012
			15-223-076-152	0,021
			15-223-076-145	0,023
			15-223-076-142	0,018
8	Фермер қожалығы, Загребельный Валерий Владимирович басшысы		15-223-076-108	0,040
9	«ГК-ДорСтрой» ЖШС		15-223-076-200	0,004
10	«Екпін2002» ЖШС		15-223-090-154	0,107
11	«Жокей Агро» ЖШС		15-223-076-	0,039
			15-223-076-	0,037
			15-223-076-	0,492
			15-223-076-	0,252
12	«Шатило и К» ЖШС		15-223-076-121	0,957
13	«Кызыл-Агро» ЖШС		15-223-076-123	0,182
			15-223-076-102	0,050
			15-223-076-106	0,098
			15-223-076-107	0,034
14	«Фирма М.А.К.» ЖШС		15-223-076-155	0,064
14	«Фирма М.А.К.» ЖШС		15-223-076-158	0,091
15	«Идея Групп Север» ЖШС		15-223-076-126	0,110
			15-223-076-127	0,010
			15-223-076-128	0,027
			15-223-076-129	0,340
16	«Мереке-Агро» ЖШС		15-223-076-194	0,003

4-кесте. Жайылымдарды бөлу

№ п/п	Ауылдық округтің атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды	Елді мекеннің атауы	Ауыл шаруашылығы жануарларына қажетті жайылым алаңы, мың гектар				Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, мың гектар
№ п/п	Ауылдық округтің атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды	Елді мекеннің атауы	Ірі қара мал	Ұсақ мал	Жылқылар	түйелер	Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, мың гектар
1	2	3	4	5	6	7	8	9
1	Архангелка	5946331	Архангелка	528	594	70	0	1300
		5946332	Айтуар	144	324	91	0	475
		5946335	Баян	316	3413	398	0	1628
		5946334	Ульго	27	129	8	0	348
		5946336	Б. Ізтолин	65	243	86	0	1037
2	Благовещенка	5946371	Благовещенка	561	1845	461	0	2165
		5946372	Богдановка	0	433	81	0	544
		5946373	Майбалык	299	375	77	0	1426
		5946374	Талпын	0	0	0	0	464
3	Жамбыл	5946391	Жамбыл	179	1655	114	0	2197
		5946393	Есперлі	28	351	35	0	1257
		5946394	Қараағаш	40	289	104	0	447
		5946395	Суаткөл	10	59	60	0	1806
		5946392	Амангельді	0	0	0	0	659
4	Казанка	5946451	Казанка	21	752	167	0	2134
		5946452	Екатериновка	7	19	0	0	1262
		5946454	Светлое	17	186	8	0	609
		5946453	Матросово	14	11	15	0	445
5	Кладбинка	5946431	Кладбинка	279	347	114	0	1592
		5946432	Сенжарка	42	108	12	0	522
		5946433	Симаки	103	0	26	0	468
		5946435	Миролюбово	132	290	41	0	640
		5946436	Новорыбинка	120	257	35	0	845
		5946434	Уткино	0	0	0	0	615
6	Майбалық	5946491	Святодуховка	251	953	137	0	2632
		5946492	Жанажол	259	1185	360	0	3941
		5946495	Ольговка	10	224	41	0	2289
		5946496	Сәбит	27	181	57	0	819
			Жалтырша	25	77	0	0	0
7	Мирный	5946511	Мирное	255	460	209	0	1602
		5946512	Айымжан	133	1318	301	0	1245
		5946514	Петровка	89	748	169	0	1899
		5946513	Ұзынкөл	78	846	117	0	727
		5946515	Рождественка	60	0	0	0	1687
8	Преснов	5946301	Пресновка	266	3587	644	0	3316
		5946303	Железное	184	1037	70	0	3458
		5946302	Островка	0	0	0	0	1707
9	Қайранкөл	5946471	Қайранкөл	378	1514	278	0	1920
		5946472	Новое	81	770	85	0	351
		5946473	Украинское	508	1080	178	0	2388
10	Первомай	5946571	Буденое	126	982	137	0	1348
		5946572	Калиновка	73	461	68	0	638
		5946573	Кабань	26	89	9	0	978
		5946574	Чапаевка	55	406	67	0	951
11	Озерный	5946551	Озерное	335	2946	368	0	2878
		5946554	Қарақамыс	103	1168	141	0	1416
		5946553	Бауман	19	449	31	0	425
		5946552	Ақбалық	0	0	0	0	824
12	Пресноредуть	5946611	Пресноредуть	183	939	312	0	2398
		5946612	Нұрымбет	66	359	0	0	834
		5946613	Макарьевка	18	376	25	0	1859
		5946616	Ястребинка	125	509	198	0	2284
13	Троицкий	5946631	Троицкое	755	1619	198	0	1469
13	Троицкий	5946632	Орталық	7	157	27	0	897

Ауыл шаруашылығы кәсіпорындары қызметінің негізгі бағыты - егіншілік (бидай, арпа, сұлы). Ауданда ірі қара малды өсіретін 3 асыл тұқымды шаруашылық бар: «Шатило и К» ЖШС, «Агротехника Жамбыл» ЖШС - «Герефорд», «Абердин Ангус» тұқымдарын өсіру. «Алисарай» ЖШС «Қазақстың ақбас» асыл тұқымды мал басын өсірумен және сатумен айналысады.

5-кесте. Қосымша қажет етілетін жайылымдар

р/с №	Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар	Қосымша берілетін жайылымдар, гектар
р/с №		жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар	жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар
Архангелка ауылдық округі
1		Жайылым 3,002
2	Жайылым 3,083		Жайылым 3,002
Благовещенка ауылдық округі
1		Жайылым 0,522
2	Жайылым 1,901		Жайылым 0,522
Жамбыл ауылдық округі
1		Жайылым 1,902
2	Жайылым 0,096		Жайылым 1,902
Казанка ауылдық округі
1		Жайылым 1,732
2
Қайранкөл ауылдық округі
1		Жайылым 0,293
2	Жайылым 0,558		Жайылым 0,293
Кладбинка ауылдық округі
1		Жайылым 0,531
2	Жайылым 0,143		Жайылым 0,531
Майбалық ауылдық округі
1		Жайылым 5,985
2	Жайылым 0,305		Жайылым 5,985
Мирный ауылдық округі
1		Жайылым 6,0
2	Жайылым 0,297		Жайылым 6,0
Озерный ауылдық округі
1		Жайылым 0,090
2	Жайылым 0,043		Жайылым 0,090
Первомай ауылдық округі
1		Жайылым 1,651
2	Жайылым 0,141		Жайылым 1,651
Преснов ауылдық округі
1		Жайылым 1,086
2
Пресноредуть ауылдық округі
1		Жайылым 1,665
2
Троицкий ауылдық округі
1		Жайылым 0,947
2	Жайылым 2,182		Жайылым 0,947

Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері

Геоботаникалық зерттеу кезінде 40 түріне жататын өсімдіктердің 180-нен астам түрі анықталды. Жусан, Маршалл және Сәбізшөп қатысатын астық-әртүрлі шөпті және жусан-әртүрлі шөпті өсімдіктер неғұрлым кең таралған. Жамбыл ауданының жем-шөп алқаптары аз қуатты қара топырақ аймағында орналасқан, олардың қалыптасуы табиғи жағдайлардың ерекшелігіне байланысты құрлықтық құрғақ климат, дәнді-әртүрлі шөпті өсімдіктер басым өсімдік жамылғысы. Рельефі көбінесе көл шұңқырларының, қыраттардың, орманды даланың сызықтарын кезектестіреді. Жоталардың шыңдарында сұр орман топырағы мен сортаң кешендер қалыптасқан. Еріген қар суының қысқа мерзімді ылғалдануы және жоғарғы сулардың салыстырмалы түрде терең емес орналасуы бар төмен учаскелерде шалғынды - қара топырақты топырақ пайда болды. Неғұрлым терең ойпаттар бойынша жер асты сулары жақын жатқан кезде бай шалғынды өсімдіктер астында шалғынды топырақ қалыптасқан. Терең ойпаттарда жер үсті және жер асты суларымен үнемі ылғалдану жағдайында шалғынды-батпақты және батпақты топырақ пайда болды. Тұздалған және сортаңданған топырақтарды алудың кең таралған. Олардың қалыптасуы топырақ жыныстары мен жер асты суларының сортаңдануымен және жеңіл еритін тұздардың бейіні бойынша маусымдық көші-қонмен байланысты. Шоғырлы төмендеулер бойынша қарқынды жуу режимі жағдайында мия және майлы топырақ пайда болды. Өсiмдiк жамылғысының сипаты бойынша аудан аумағы дала өсiмдiктерiнiң орман шоқтықтарымен үйлесiмдiлiгiмен сипатталатын шоқ орманды типтi емес орман даласының кiшi аймақтарына кiредi.

Қайың мен көктерек орман құраушы тұқымдары болыпт табылады. Тал ағаштан және ит мұрынан тұрады.

Шоқ ағаштардың шөпті жамылғысы сүрекдіңнің тұйықталуына тәуелділіктің әртүрлі айқындылық дәрежесіне ие және негізінен вейнико тақ, сүйекті қысқа аяқпен берілген. Жемшөптік алқаптар әртүрлі шөпті және жусан тәрізді әртүрлі шөпті қауымдастықтармен ұсынылған. Шөпті дақылдар басым - бетеге, қылшық бұталы қызыл шөміш және тамыр дақылдары - тар жапырақты мия, далалық шөптер, сондай-ақ әр түрлі шөптер - алты жапырақты шөп, ұзын жапырақты верония, қызылбояу, түйнекті дақылдар, сәлбен дала жоңышқасы сары. Жусан қоспасы - австриялық, понтиялық жібектес. Шалғындық-қара топырақты топырақтарда астық шөптерi әртүрлi өсiмдiк қоғамдастықтары таралған. Шөптер жер бетіндегі вейнивтен, шалғындық мияздан, тұтқыр жапырақты қасқырдан және алты алқапты жасыл құлақтан және т.б. тұрады.

Тыңайған жерлердің учаскелерінде астық - жусан - әр түрлі шөпті, астық - жусанды термекпен, жусансыз жусанды термектік өсімдік топтамалары таралған. Өсімдік жамылғысы сәркен, үшкір, орналастырылған кескінсіз, понтиялық жусан, жусан тәріздес болады. Шренка, нетроздық жусан, термека, тұз ұшы.

Шалғындық топырақта астық тұқымдас әр шөпті және астық тұқымдас - әр шөпті өсімдіктер қауымдастығы (шалғындық миязы, шалғындық шені, шөптер) басым, Кейбіреулерінің жағалауында сортаң өсімдіктер дамиды, олар тұздақтың, тұздақтың, жусанның, термектің әртүрлі түрлерінен тұрады.

Батпақ шөптері батпақты және шалғынды-батпақты түрлерден - жалбыз, түлкі құйрықтарынан тұрады.

Шаруашылық қызмет нәтижесiнде және топоэкологиялық факторлардың әсерiнен жайылымдарда едәуiр өзгерiстер болды. Жайылымдардың өнiмдiлiгi 30-35%-ға төмендедi, өйткенi өсiмдiктердiң кейбiр түрлерi шөптердiң жаңаруы мен зақымдануы бүршіктерінің үнемi күйзеледi. Жайлауларда, күшейтілген жайылым әсерінен, жоғарыда сипатталған азықтық алқаптардың өсімдік жамылғысы түрін өзгертеді. Құнды дала дәндері өсіп-өнуге бейімделмеген шөптен біртіндеп түсіп, өсімдік жамылғысында арамшөптер мен жусандар өседі. Шөптерде көбірек таралған сәркен пен тырса - қайта өңдеу жағдайында шыдамды астықтар. Мың жапырақты, жусан, күнбағыс нашар қоректенетін өсімдіктердің саны біршама артты. Пайдалану маусымы қысқартылады Дәнді дақылдардың түрлі түрлерінен тұратын жайылымдарда шөптің сапалы құрамын сақтау үшін жем-шөп алқаптарын айналым жайылымы жүйесінде малдың орташа жүктемесімен пайдалану қажет. Мұндай жайылымдарға жайылымдарды ретке келтіріп, қашалау жүйесін енгізу қажет.

Дәнді және бұршақты дақылдар - бұл көпжылдық және біржылдық шөптер, табиғи жайылымдардың негізгі шөптері болып табылады. Дәнді дақылдардың көпшілігі жемдік қасиеті жоғары. Жемшөптік мәнде бұршақ тұқымдас дақылдар - жөке, сиыржоңышқа, жоңышқа, түйіршік ең үлкен мәнге ие. Бұршақ тұқымдылар жоғары құнарлылығымен ерекшеленеді, жақсы тамақтану бұршақ тұқымдас өсімдіктердің едәуір мөлшерінің гүлденуден және жеміс беруден кейінгі жалғастырушы гүлдену кезеңінде олар осы кезеңдегі дәнді дақылдарға қарағанда неғұрлым дөрекілеу және жеуге ынтығырақ болуымен түсіндіріледі, мал шаруашылығын жоғары ақуызды азықпен қамтамасыз етеді және топырақтың құнарлылығын арттырады. Алайда, бұл отбасында өте көп улы өсiмдiктер бар екенiн ескеру керек.

Көбінесе жаппай қияқ құрайды. Азықтық құндылығы жағынан олар бұршақ және дәнді дақылдардан төмен, құрамында шақпақтас көп және фосфор мен кальций өте аз. Дәнді дақылдардан айырмашылығы олардың сабақтары қалыңдықсыз және түйінмен іші қуыс емес, өзекшемен толтырылған. Мал тұқы шөптерді дәнді және бұршақты шөптерден нашар жейді. Айта кету керек, аудан аумағында арамшөптер өседі, олар өңделетін топырақта өседі. Оларға вегетациялық және тұқымдық көбеюдің үлкен энергиясы тән, оларға бақша, сары және қызғылт көктерек, сұлы, далалық шұңқыр, табанды қаздар, жайылмалы жаңғақ, далалық бөген, далалық қалқаншалы көктерек және т.б. жатады. Арамшөпті өсімдіктердің негізгі массасын жануарлар иістен, тікенектен және улы заттан жемейді. Мысалы, арамшөптер жануарлардың қабығына түсіп, сүт және сүт өнімдерінің сапасын нашарлатады.

Шөп пен жайылымдық азықтың өнімділігіндегі әр түрлі шөптер 60-70% -ға жетеді. Осы топтағы өсiмдiктердiң көптеген түрлерiнiң жемшөптiк маңызы зор. Барлық өсімдік түрлерін өзінің шаруашылық маңызы мен пайдалануы бойынша мынадай топтарға бөлуге болады:

1) Жұмсақ сабақты дәндер - шөміштер, сәркен, бұршақ, арпабас және т.б.;

2) Нашар жейтін және толық жемейтін жусандар - эстрагон жусаны, ащы жусан, биік жусан, көк жусан;

3) Өсімдіктің әр түрлі шөптері - бұршақ дақылдар, тұздақ қансүйіндісі және т.б.;

4) Өсімдіктің улы болуы - түймешетен, қанатжеміс, қышабас, қоқыс болиголдар үйіндісі.

Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдық алқаптар тиімсіз пайдаланылатыны, жекелеген жайылымдар іркіліс сатысында өршіп жатқаны анықталды. Елді мекендерге жақын орналасқан жайылымдар, мал суармалы жерлердің айналасы толық жарамсыз күйге келтірілген және оларды жаю үшін пайдалануға болмайды. Жайылымдарды пайдалану кезінде құрғап қалған топырақта мал жаюға жол беріледі, соның нәтижесінде үйінділер пайда болады. Көптеген жайылымдардың шөптерi жүйесiз шамадан тыс жаю нәтижесiнде жем-шөптердiң және әртүрлi шөптердiң iрi сабақты түрлерiнiң нашар жегiлуi салдарынан олардың жемшөп құндылығы күрт төмендедi, жайылымдардағы өсiмдiктердiң құрғақ жем-шөп массасының түсiмдiлiгi алаңның бiрлiгiнен төмендейдi. Жайылымдарды пайдалану маусымы қысқартылуда. Жамбыл ауданында дала аймағында табиғи жайылымдарды пайдаланудың неғұрлым оңтайлы мерзімі көктем, жазғы, күзгі кезең болып табылады. Көктемнен бастап малды дәнді дақылдар мен ерте гүлденетін әр түрлі шөптерді жейді, содан кейін жайылым маңында дәнді дақылдар өседі.

Жайылымдар мен шабындықтарды ұтымды пайдаланудың маңызы зор - жайылымдық алқаптарды дұрыс пайдаланған кезде олардың өнімділігі едәуір өседі.

Жамбыл ауданы аумағындағы жемшөп дақылдарының орташа шығымдылығы туралы деректер кестеде көрсетілген

р/с №	Ауданның атауы	Мәдениеті	Өнімділігі, ц/га
	Жамбыл ауданы	пішендеме	25
		бір жылдық шөп	9,3
		сабан	7
		табиғи шабындық шөп	5,3

Жамбыл ауданының аумағында жануарлардың негiзгi құрамдас рациондары, 60%-ға дейiн жайылымдық азықтар, табиғи және егiлген шабындықтар болып табылады. Бір шартты мал басына 10,2 га жайылым келеді, бұл орташа түсімділігі 4,9-5,3 ц/га болғанда жануарлардың жайылымдық азыққа қажеттілігін қамтамасыз етеді.

2026-2030 жылдарға арналған

Солтүстік Қазақстан облысы

Жамбыл ауданы бойынша

жайылымдарды басқару оларды

пайдалану жөніндегі

жоспарына 2-қосымша

Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер

р/с №	Облыстың, ауданның, ауылдық округтің атауы	Мал қорымының (биотермиялық шұңқырдың) нөмірі	Мал қорымының (биотермиялық шұңқырдың) типі (примитивті немесе үлгілік)	Мал қорымының (биотермиялық шұңқырдың) көлемі (алаңы)	Ағымдағы жай-күйі (жұмыс істейді немесе жұмыс істемейді)	Теңгерім ұстаушы
1	2	3	4	5	6	7
1	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Қайранкөл а/о, Қайранкөль ауылы	15-223-081-383	Үлгілік	1089,0	жұмыс істейді	«Қайранкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
2	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Жамбыл а/о, Жамбыл ауылы	15-223-087-396	Үлгілік	0,16 га	жұмыс істейді	«СҚО әкімдігінің ветеринария басқармасы» КММ «Жамбыл ауданының ветеринариялық станциясы» ШЖҚ КМК
3	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Благовещенка а/о, Благовещенка ауылы	-	Үлгілік	12,25 кв.м	жұмыс істейді	«Благовещенка ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
4	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Озерный а/о, Озерное ауылы	15-223-049-207	Үлгілік	4 х 4	жұмыс істейді	«Озерный ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
5	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Пресноредуть а/о, Пресноредуть ауылы	103301000005	Үлгілік	0,1 га	жұмыс істейді	«СҚО әкімдігінің ветеринария басқармасы» КММ «Жамбыл ауданының ветеринариялық станциясы» ШЖҚ КМК
6	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Кладбинка а/о, Кладбинка ауылы	2333030000	Үлгілік	1,089 га	жұмыс істейді	«Кладбинка ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
7	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Преснов а/о, Пресновка ауылы	1623022330	Үлгілік	0,1 га	жұмыс істейді	«СҚО әкімдігінің ветеринария басқармасы» КММ «Жамбыл ауданының ветеринариялық станциясы» ШЖҚ КМК
8	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Мирный а/о, Мирное ауылы	-	Үлгілік	0,0180	Жұмыс істемейді	«СҚО әкімдігінің ветеринария басқармасы» КММ «Жамбыл ауданының ветеринариялық станциясы» ШЖҚ КМК
9	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Архангелка а/о, Архангелка ауылы	15-223-069-475	Үлгілік	0,1 га 9 м²	жұмыс істейді	«Архангелка ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
10	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Троицкий а/о, Троицкое ауылы	15-223-074-323	Үлгілік	300 ^м3	жұмыс істейді	«Троицкий ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
11	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Пресноредуть а/о, Ястребинка ауылы	-	Примитивті	0	Жұмыс істемейді	-
12	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Пресноредуть а/о, Семиозерка ауылы	жоқ	Примитивті	0	Жұмыс істемейді	-
13	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Озерный а/о, Бауман ауылы	жоқ	Примитивті	0	Жұмыс істемейді	-
14	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Пресноредуть а/о, Нұрымбет ауылы	жоқ	Примитивті	0	Жұмыс істемейді	-
15	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Троицкий а/о, Троицкое ауылы	15-223-074-323	Примитивті	-	Жұмыс істемейді	«Троицкий ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
16	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Кладбинка а/о, Симаки ауылы	жоқ	Примитивті	-	Жұмыс істемейді	«Кладбинка ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
17	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Пресноредуть а/о, Макарьевка ауылы	1	Примитивті	0,001 га	жұмыс істейді	«Пресноредуть ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
18	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Первомай а/о, Будёное ауылы	-	Примитивті	40,9	жұмыс істейді	«СҚО әкімдігінің ветеринария басқармасы» КММ «Жамбыл ауданының ветеринариялық станциясы» ШЖҚ КМК
19	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Мирный а/о, Петровка ауылы	-	Примитивті	0,02	жұмыс істейді	«СҚО әкімдігінің ветеринария басқармасы» КММ «Жамбыл ауданының ветеринариялық станциясы» ШЖҚ КМК
20	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Қайранкөл а/о, Қайранкөл ауылы	15-223-081-383	Примитивті	12,2 кв.м	Жұмыс істемейді	«Қайранкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
21	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Майбалық а/о, Святодуховка ауылы	жоқ	Примитивті	0,033 га	жұмыс істейді	«Майбалық ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
22	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Кладбинска а/о, Миролюбово ауылы	жоқ	Примитивті	-	Жұмыс істемейді	«Кладбинка ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
23	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Кладбинка а/о, Новорыбинка ауылы	жоқ	Примитивті	1 га	жұмыс істейді	«Кладбинка ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ
24	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Архангелка а/о, Архангелка ауылы	жоқ	Примитивті	0	Жұмыс істемейді	-
25	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Кладбинка а/о, Сенжарка ауылы	жоқ	Примитивті	1 га	жұмыс істейді	жоқ
26	Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Казанка а/о, Казанка ауылы	-	Примитивті	0,1 га	жұмыс істейді	«Шатило и К» ЖШС
Барлығы		26
2026-2030 жылдарға арналған
Солтүстік Қазақстан облысы
Жамбыл ауданы бойынша
жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарына 3-қосымша

Мал айдау орындарын орналастыру туралы мәліметтер

Малды жаю орындарына, суару көздеріне, лагерьлерге, фермаларға, қашадан қашаға айдау үшін мал айдап өту жобаланады. Айдап өтетін жердің ені мал сиятындай және тығыздалмайтындай ені болуы тиіс. Ірі қара мал үшін 100 басқа арналған қашарлардың ені 20-25 м, төлдер бір жасқа дейін 10-15 м, жылқы үйірі 15-20 м, қой бағу үшін бас 30-35 м.

Мал айдау табиғи шөптер шөптерінің және ауыл шаруашылығы дақылдары егістіктерінің тебеленуінің алдын алу үшін көзделеді.

Жайылымдық алқаптарда мал айдау, әдетте, үйір (отар) учаскелерінің шекараларымен, жайылым айналымдарының алқаптарымен біріктірілуі тиіс.

Мал айдап өтуді олардың неғұрлым үлкен алаңға қызмет көрсетуін және жайылымдардың мал тұрағы мен суару орындарымен ыңғайлы және қысқа байланыс жасауын ескере отырып орналастырады. Тік сызықты мал айдаулар, дөңесіз және бұрылыстарсыз, бұрылыстардың тұйық бұрыштарымен артықшылықты. Мал айдап өтуді олар мүмкіндігінше өзендерді, бұлақтарды, жыраларды қиып өтпейтіндей, батпақты жерлермен, арқалықтар мен тік жыралардың жиектерімен, олар арқылы өткелдер орнатылмайтындай, сондай-ақ арқалықтардың тальвегімен өтпейтіндей етіп орналастыру қажет. Мал айдауды негізгі, байланыстыратын фермалар, жазғы лагерьлер мен топ учаскелері және ішіндегі жайылымдар болып бөлінеді.

Мал жайылымдарының ені жануарлардың түріне, үйірлердің және отарлардың мөлшеріне, сондай-ақ топырақтың механикалық құрамына, шөптің құлау дәрежесіне және эрозиялық процестерге байланысты болады. Мал айдауды жол желісімен, әсіресе аудандық және облыстық жолдармен біріктіруге болмайды. Қажет болған жағдайда жобада мал айдауды прфилирлеу және оларды мал шаруашылығы оқшаулағыштарынан 2-3 км жақын емес қашықтыққа неғұрлым төзімді етіп шалғындандыру көзделеді. Елді мекендердегі мал қорымдары, жол өтпе жолынан 1,0-1,5 км және көпжылдық екпелерден 0,5-1,0 км. Табиғи инстикттерге байланысты жануарлар таңертеңгі сағаттарда күннің шығуына қарай жаю кезінде қозғалуды қалайды, ал кешкі сағатта күн батады.

2024-2029 жылдарға арналған

Солтүстік Қазақстан облысы

Жамбыл ауданы бойынша

жайылымдарды басқару және

оларды пайдалану жөніндегі