9 қыркүйекте Солтүстік Қазақстан облысының Мамлют ауданында ақпараттық топтың семинарлар мен ақпараттық-түсіндіру шараларын ұйымдастыру және өткізу жөніндегі жобаны іске асыру жоспары аясында бірқатар маңызды кездесулер өтті. Шаралардың спикері «Конфессияаралық қатынастарды талдау және дамыту орталығы» КММ-нің теолог-маманы Жаканов Сакен Багдатович болды. Күн бағдарламасы мазмұнды болып, ауданның әртүрлі аудиторияларын қамтыды.
Жұмыс Мәдениет үйінде басталып, онда мәдениет саласының қызметкерлері, қандастар, этникалық топ өкілдері мен жастар үшін «Дәстүрлі және деструктивті діни ағымдардың айырмашылықтары» тақырыбында семинар өтті. Одан әрі кездесу дене шынықтыру-сауықтыру кешенінде жалғасып, спикер жаттықтырушылар мен спортшылармен «Деструктивті діни ағымдардың адамдарды тарту әдістері» тақырыбында профилактикалық әңгіме жүргізді. Күннің екінші жартысында Мамлют ауданының Қазақ мектеп-интернатында оқушылармен, педагогтармен және психологтармен жастардың радикалдану себептері туралы мазмұнды сұхбат өтті.
Жұмыс сапары Мамлютка қаласының Мәдениет үйінде пробациялық бақылауда тұрған азаматтарға арнайы ұйымдастырылған «Интернеттегі қауіптер» дәрісімен аяқталды. Өткізілген барлық шаралар қатысушыларға көкейкесті сұрақтарға білікті жауаптар алуға және ақпараттық әрі діни сауаттылық деңгейін арттыруға мүмкіндік берді.
Бұндай көшпелі шаралар халықтың діни және ақпараттық сауаттылығын арттыруға негізгі ықпалын тигізіп, қоғамда радикалды сипаттағы идеологияға қарсы орнықты иммунитет қалыптастырады. Бейіндік семинарлар мен кездесулерді өткізу азаматтық қоғамға — жастар мен мәдениет қызметкерлерінен бастап спортшылар мен пробациялық бақылаудағы тұлғаларға дейін — арбау (вербовка) әдістерін уақтылы тануға және дәстүрлі рухани құндылықтарды деструктивті ағымдардан ажыратуға мүмкіндік береді.
Мамлют ауданына Солтүстік Қазақстанның топонимикалық жүйесін диахронды зерттеуге бағытталған «Теріскей өлкесінің тарихи іздері» тарихи-зерттеу ғылыми экспедициясы келді. Өңірдегі жер-су, ауыл мен көл атауларының тарихи-географиялық сырын ұғынуға арналған кездесуге Мамлют ауданы әкімінің орынбасары Ғ. Д. Мүсірепов, құрметті азаматтар, аудандық ардагерлер мен ақсақалдар кеңесінің өкілдері, ауылдық округ әкімдері және редакция өкілдері қатысты. Ғылыми-зерттеу тобын экспедиция жетекшісі Г. Ш. Бекенова, сондай-ақ зерттеушілер М. М. Тоғыс пен Д. Касимова таныстырды. Жанды әрі мазмұнды талқылау барысында қатысушылар жергілікті топонимдердің шығу төркіні, өңірдің тарихи жады мен мәдени мұрасын сақтау туралы құнды мәліметтермен бөлісіп, бұл ғылыми жұмыстың келешек ұрпақ үшін маңыздылығы жоғары екенін атап өтті.
Ономастика — тіл білімінің (лингвистиканың) жалқы есімдерді зерттейтін саласы. Ол олардың шығу тегін, тарихын, мағынасын, сондай-ақ даму және өзгеру заңдылықтарын қарастырады.
Бұл термин ежелгі гректің onomastikē сөзінен шыққан, ол «ат қою өнері» деген мағынаны білдіреді.
Ономастика нені зерттейді?
Ономастика белгілі бір жалқы есімнің қалай пайда болғанын ғана емес, оның уақыт өте келе қалай өзгергенін, әртүрлі тілдер мен мәдениеттер арасында қалай таралғанын да зерттейді.
Ономастика зерттейтін барлық жалқы есімдер бірнеше ірі санаттарға (бөлімдерге) бөлінеді:
• Антропонимика — адамдардың есімдерін, әке аттарын, тегін, лақап аттары мен бүркеншік аттарын зерттейді.
• Топонимика — географиялық атауларды (өзен, көл, тау, ел, қала атауларын) зерттейді.
• Зоонимика — жануарлардың аттары мен лақап аттарын зерттейді.
• Теонимика — құдайлар мен мифологиялық кейіпкерлердің есімдерін зерттейді.
• Космонимика (астронимика) — аспан денелері мен ғарыш нысандарының (мысалы, жұлдыздар мен ғаламшарлардың) атауларын зерттейді.
• Эргонимика — коммерциялық кәсіпорындардың, дүкендердің, брендтердің және ұйымдардың атауларын зерттейді.
Ономастика не үшін қажет?
Бұл ғылым тарихпен, географиямен, этнографиямен және мәдениеттанумен тығыз байланысты. Адам есімдерін немесе көне жер-су атауларын зерттеу арқылы ономастика:
- Белгілі бір аумақта бұрын қандай халықтардың өмір сүргенін анықтауға көмектеседі (мысалы, өзен атауларының шығу тегі арқылы).
- Тілдің қалай қалыптасқанын және халықтардың көші-қонының қалай жүргенін түсінуге мүмкіндік береді.
- Әртүрлі елдер арасындағы мәдени байланыстарды қадағалауға көмектеседі.
Облыстық «Мастер хорошего настроения» / «Көңіл-күй кемеңгері» байқауына өңірдің түкпір-түкпірінен келген талантты әрі өнерлі әртістер қатысты.
Ауданымыздың намысын қорғаған Ерғали Зиябек байқауда жоғары деңгейде өнер көрсетіп, І дәрежелі лауреат дипломымен және ақшалай сертификатпен марапатталды.
Оның шығармашылық нөмірі орындаушылық шеберлігімен, сахна мәдениетімен және көрерменге әсерлі жеткізе білуімен қазылар алқасы мен көрермендердің жоғары бағасына ие болды. Бұл жетістік өнерпаздың кәсіби шеберлігі мен өз ісіне деген адалдығының айқын көрінісі болды.
Мамлют ауданында Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы мен «Рух Тіл Жаңғыру» ҚБ бірлесіп, «Сауатты көрнекі ақпарат – біздің ортақ ісіміз» акциясы аясында кәсіпкерлік нысандарында түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Мақсаты – көрнекі ақпараттың тіл заңнамасының нормаларына сәйкес болуын қамтамасыз ету.
10 қыркүйек Мамлют ауданының әкімдігінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Қазақстан жасанды интеллект дәуірінде» жолдауын жүзеге асыруға арналған кеңес өтті.
Аудан әкімі Е. Ф. Степаненко Жолдауда белгіленген міндеттердің маңыздылығын атап өтіп, жұмыстың негізгі бағыттарын айқындады: экономиканы, агроөнеркәсіп кешенін, білім беру, денсаулық сақтау және жұмыспен қамту салаларын цифрландыру.
Кеңеске қатысушыларға нақты тапсырмалар берілді. Ведомствоаралық өзара іс-қимыл жасауға және цифрландыруды өзектендіру ісіне аудан тұрғындарын тартуға ерекше назар аударды.