Еңбек шарты қалай жасалады

1

Еңбекшартыныңжасалуы

Еңбекшартынжасасу үшінкелесіқұжаттаркерек:

1. жекекуәлікнемесетөлқұжат (он алтыжасқатолмағантұлғаларүшінтуутуралыкуәлік);
2. азаматтығы жоқ тұлғаныңықтияр хаты немесекуәлігі (ҚР территориясындаүнемітұрыпжатқаншетелдіктерүшінжәнеазаматтығы жоқ тұлғаларға қатысты);
3. тиістібілімдерді, ептіліктіжәнеикемділіктіталапететінжұмысқаорналасукезіндебілім, мамандық, арнайыбілімнемесекәсібидайындықтырастайтын құжат;
4. еңбек қызметін дәлелдейтін құжат (еңбек өтілі бар тұлғаларға);
5. әскери есептіңқұжаты (әскериміндеттілергежәнеәскериқызметкешақырыліғатиістітұлғаларға);
6. алдын ала дәрігерліккуәландыруданөтутуралықұжат (ҚазақстанРеспубликасының осы күнгіКодексіжәнезаңнамасынасәйкесбұндайкуәландыруданөтугеміндеттітұлғаларға).

2

Еңбекшартыненіқамтукерек?

1. Тараптардыңдеректемелері:

• жұмысберушінің - жекетұлғаныңататегі, аты, әкесініңаты (егеролтұлғанырастайтынқұжаттакөрсетілсе), оныңтұрақтытұрғылықтыжерініңмекенжайыжәнетұратынжерібойыншатіркелужайлымағлұматтар, тұлғанырастайтынқұжаттыңаталуы, нөміріжәнеберілукүні;
• жекесәйкестендірменөмірі (бизнес-сәйкестендірме нөмірі);
• жұмыскердіңататегі, аты, әкесініңаты (егеролтұлғанырастайтын құжатта көрсетілсе) оныңтұрақтымекендеуорныныңадресіжәнетұрғылықтыжерібойыншатіркелужайлыдәйектер,  жекетұлғасынрастайтынқұжаттыңаталуы, нөмірі, құжаттыңберілукүні, дербессәйкестендірунөмірі;
• жұмыс берушінің – заңдытұлғаныңесімі, оныңорналасқанжері, жұмыс берушінің – заңдытұлғаныңмемлекеттіктіркеуініңнөміріжәнедатасы, бизнес-сәйкестендірунөмірі).

2. Еңбекміндеттері (белгілібірмамандық, кәсіп, біліктілікнемеселауазымбойынша жұмыс).
3. Жұмыстыңорындалуорны.
4. Еңбекшартыныңмерзімі.
5. Жұмыстыңбасталукүні.
6. Жұмысуақытыныңжәнедемалууақытыныңтәртібі.
7. Жұмысты төлеудің көлемі және басқа да жағдайлар.
8. Жұмысжағдайларыныңмінездемесі, кепілдержәнежеңілдіктер, егержұмысқиынжұмыстарғақатыстыболсажәне (немесе) залалдыжәне (немесе) қауіпті жағдайлардаорындалса.
9. Жұмыскердіңқұқықтарыжәнеміндеттері.
10. Жұмыс берушініңқұқықтары мен міндеттері.
11. Еңбек шартының өзгертуінің дәне тоқтауының тәртібі.
12. Тараптардыңжауапкершілігі.
13. Дәйектеменіңмезгіліжәнереттікнөмірі.

3

Жұмыскердің қандайқұқықтарысақталуытиіс

Жұмыскердіңкелесідейқұқықтары бар:

1. Еңбек Кодексінде көзделген тәртіппен жәнежағдайлардаеңбекшартынжасасуға, өзгертуге, толықтыруға, тоқтатуға және бұзуға;
2. жұмысберушіденеңбек, ұжымдықшарттардыңталаптарынорындаудыталапетуге;
3. еңбек қауіпсіздігіне және еңбекті қорғауға;
4. еңбек жағдайлары мен еңбектіқорғаудыңжай-күйітуралытолықжәнеанық ақпарат алуға;
5. еңбек, ұжымдықшарттардыңталаптарынасәйкесуақтылыжәне толық көлемде жалақы төленуіне;
6. бос тұрып қалғаныүшін осы Кодекскесәйкесақытөленуіне;
7. тынығуға, оныңішіндежылсайынғыақытөленетінеңбекдемалысына;
8. егерҚазақстанРеспубликасыныңзаңдарында өзгеше көзделмесе, кәсіптік одақ құру, сондай-ақ оған мүше болу құқығын қоса алғанда, өзініңеңбекқұқықтарыныңберілуі мен олардықорғауүшінбірігуге;
9. өз өкілдері арқылы ұжымдық келіссөздергежәнеұжымдықшартжобасынәзірлеугеқатысуға, сондай-ақ қолқойылғанұжымдықшартпентанысуға;
10. еңбекміндеттерінорындауғабайланыстыденсаулығынакелтірілгензияндыөтетуге;
11. міндеттіәлеуметтіксақтандырылуға;
12. еңбек (қызметтік) міндеттерінорындаукезіндежазатайым оқиғалардан сақтандырылуға;
13. кепілдіктергежәнеөтемақытөлемдеріне;
14. өзінің құқықтары мен заңды мүдделерінзаңғақайшыкелмейтінбарлықтәсілдерменқорғауға;
15. бірдейеңбегіүшінқандай да біркемсітусізбірдейақы алуға;
16. жекееңбекдауыншешуүшін осы Кодекстекөзделгентәртіппенрет-ретіменкелісімкомиссиясына, сотқажүгінуге;
17. еңбек қауіпсіздігі жәнееңбектіқорғауталаптарынасәйкесжабдықталғанжұмысорнына;
18. Қазақстан Республикасының заңнамасында, сондай-ақеңбек, ұжымдықшарттардакөзделгенталаптарғасәйкесжекежәнеұжымдыққорғанышқұралдарымен, арнайыкиімменқамтамасызетілуге;
19. өзініңденсаулығынанемесеөмірінеқауіптөндіретінахуалтуындағанкезде, бұлтуралытікелейбасшыныңнемесежұмысберушініңөкілінхабардаретеотырып, жұмыстыорындаудан бас тартуға;
20. еңбекжөніндегіуәкілеттімемлекеттiкорганғажәне (немесе) еңбекинспекциясыжөніндегіжергіліктіорганға жұмыс орнындағы еңбек қауіпсіздігі және еңбектіқорғаужағдайларынзерттепқараудыжүргізутуралыөтінішбілдіруге, сондай-ақеңбекжағдайларын, қауіпсіздігін және еңбектіқорғаудыжақсартуғабайланыстымәселелердітексеру мен қарауғаөкілдікетіпқатысуға;
21. жұмыс берушініңеңбекжәнеоныментікелейбайланыстықатынастар саласындағы әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағым жасауға;
22. біліктілігіне, еңбектіңкүрделілігіне, орындалғанжұмыстың саны мен сапасына, сондай-ақеңбекжағдайларына сәйкес еңбегіне ақы төленуіне;
23. осы Кодексте, ҚазақстанРеспубликасыныңөзге де заңдарындабелгіленгентәртіппен, ереуілгеқұқықтықосаалғанда, жекежәнеұжымдықеңбекдауларыншешуге;
24. жұмысберушідесақталатындербесдеректерініңқорғалуынқамтамасызетугеқұқығы бар.