Қазақстанда коронавирус (COVID-19) инфекциясы пандемия жағдайындағы үйдегі зорлық-зомбылық
Халықтың көпшілігі үйде екенін ескере отырып, азаматтардың отбасылық және тұрмыстық зомбылық туралы шағымдары ерекше бақылауға алынды. ҚР ІІМ мәліметінше, карантин енгізілген сәттен бастап, 2020 жылдың 16 наурызынан бастап отбасы-тұрмыстық қарым-қатынастың бұзылуына қатысты 15 мыңнан астам шағым тіркелген. Бұндай құқық бұзушылықтар жасағаны үшін 200-ден астам азамат жауапқа тартылып, айыппұл салу немесе әкімшілік қамауға алу түрінде 4,7 мың азамат әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Карантин режиміндегі тұрмыстық зорлық-зомбылықтың өсуіне байланысты полиция бақылаудың жаңа әдістерін қолдана бастады. Ұялы байланыс бар барлық жерде дереу, құқық бұзушыларға жауап беретін және бейімді адамдар әлеуметтік жедел хабар алмасу арқылы бейне-қоңырау арқылы қашықтықтан тексеріледі. Бұл адамдарға бармай-ақ, оларды тез бақылауға, үйдегі жағдайды көруге, сөйлесу кезінде адамның жағдайын бағалауға, қажетті сұрақтарға жауап алуға мүмкіндік қолданылады. Отбасы-тұрмыстық жағдайда жасалған құқық бұзушылықтар туралы азаматтардың өтініштеріне күнделікті мониторинг жүргізіледі.
Төтенше жағдай кезінде полиция қызметкерлері тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында 7 мыңға жуық қорғаныс бұйрығын шығарды.
Сот полиция департаментінің өтініші бойынша 800-ге жуық құқық бұзушыға мінез-құлықтың ерекше талаптарын белгіледі (500-ге қатысты алкогольдік ішімдіктер мен есірткі заттарын пайдалануға тыйым салуды қоса).
Сондай-ақ полициямен уақтылы байланыса алмайтын зорлық-зомбылық құрбандарын анықтау үшін арнайы алгоритм жасалды.
Сонымен қатар, отбасылық агрессия құрбандарын уақытша оқшаулау жағдайларын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдануда.
Ағымдағы жылдың 10 сәуірінен бастап аумақтық полиция органдары әлеуметтік желілерде «Зорлық-зомбылықсыз карантин» («Родник» қоғамдық қорының ұйымдастыруымен) флеш-моб өткізуге белсенді түрде қатысады (карантин аяқталғанға дейін).
Осы іс-шараның аясында тұрғындарға әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау жөніндегі дағдарыс орталықтары мен бөлімшелерінің байланыстары, психологиялық, әлеуметтік, құқықтық және басқа да көмек көрсетілетін ішкі істер органдарының туралы ақпарат беріледі.
Сонымен қоса, Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, жалпы алғанда, 2020 жылдың төрт айда елімізде отбасы және тұрмыстық қарым-қатынастар кезінде жасалған қылмыстар 3,5% -ға (286-дан 296-ға дейін) жөғарлады.
Қабылданған практикалық шаралар аясында Үкімет пен Парламенттің тұрмыстық зорлық-зомбылықпен күрес саласындағы заңнаманы жетілдіруге оң фактор болып табылады.
Сонымен, депутаттар «Тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» жаңа заң жобасын бастамашылық етті, бұнда ведомствоаралық ынтымақтастықты және тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына көмек көрсету үшін әлеуметтік бағдарламаларды күшейту қарастырылған. Депутаттар атап өткендей, қолданыстағы заң бірқатар тәсілдер мен тұрмыстық зорлық-зомбылықпен күрес механизмін қайта қарауды талап етеді. Заңнамалық ұсыныстар пакетін әзірлеу кезінде әйелдерге қатысты кемсітушілікті жою жөніндегі Конвенцияны іске асыру жөніндегі ұлттық бесінші мерзімдік баяндаманы қорғаудың қорытындылары бойынша Қазақстан алған БҰҰ Комитетінің әйелдерге қатысты кемсітушілікті жою жөніндегі ұсынымдары ескерілді.
Әзірленген заңдардың жобаларын Парламентте талқылауға үкіметтік емес ұйымдардың, мемлекеттік органдардың, ғылыми институттардың өкілдері, тәуелсіз сарапшылар мен Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл қатысады.