Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың негізгі функцияларының бірі адам құқықтары мен бостандықтарының бұзылуы туралы шағымдарды қарау болып табылады
2023 жылдың I тоқсанында 1236 өтініш келіп түсті, осылайша бір күнде 20-дан астам өтініш келіп түседі. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шағымдар санының өсуі шамамен 60% -. құрайды (2022 ж. I тоқсан - 731).
Өтініштердің басым бөлігі электрондық нысанда (77%) e-Otinish бойынша келіп түсті.
Арыздар мазмұны бойынша әр түрлі, олардың басым бөлігі құқық қорғау органдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) - 21% және сот актілерімен келіспеуге - 26% келеді.
Еңбекке, денсаулықты, тұрғын үй құқықтарын қорғауға, әлеуметтік қамсыздандыруға, кәмелетке толмағандарға, мүгедектігі бар адамдарға және т. б. құқықтардың бұзылуы туралы шағымдар тіркелді.
Қазіргі кезеңде өтініштердің жалпы санынан (1236) өтініштердің 6,3% (78) оң қанағаттандырылды, 46% (569) өтініштер бойынша түсініктемелер берілді, қалғандары - қарастырылуда.
Оң нәтиженің бір мысалы - заңды тұлға басшылығының еңбек заңнамасын бұзу әрекеттеріне М. есімді азаматтың өтініші.
Ұлттық орталықтың араласуынан кейін мемлекеттік еңбек инспекторы ұйымда жоспардан тыс тексеру жүргізіп, оның нәтижелері бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалып, 2023 жылғы 21 ақпанда жұмыс беруші арызданушыға жалақысы мен демалыс ақысын толығымен төлеп берді.
Сот шешімдеріне өтініштер жиі түседі. Мысалы, И. Есімді азамат күшіне енген айыптау үкіміне шағым түсірді. Тексеру барысында Бас прокурор Жоғарғы Сот қабылдамаған үкімге наразылық білдіргені анықталды. Осылайша, өтініш беруші сот актісіне шағымдану бойынша барлық құқықтық қорғау құралдарын сарқып алды. Осыған байланысты өтініш берушіге сот төрелігін іске асыруға араласуға жол бермеу туралы түсініктемелер берілді.
Өтініштерді беру бойынша жәрдемдесуді ұйымдастыру үшін Ұлттық Орталық тиісті бейне нұсқаулық әзірледі, сілтеме
https://www.gov.kz/memleket/entities/ombudsman/press/media/details.
Сонымен қатар, азаматтар жеке қабылдау туралы өтініш береді. Адам құқықтары жөніндегі Уәкіл А. Е. Ластаев І тоқсанда 30 қабылдауды жүзеге асырса, АҚЖО басшылығы - 43 қабылдауды жүзеге асырды.
Адам құқықтарының бұзылуына жедел ден қою мақсатында 2022 жылдың қазан айынан бастап өңірлерде уәкілетті өкілдер жұмыс істейді, оларға өтініш берушілер шағыммен жүгінуге және оларға қабылдауға жазылуға құқылы. Өкілдердің байланыс деректерін сілтеме арқылы табуға болады https://www.gov.kz/memleket/entities/ombudsman/about/structure.
Адам құқықтарын қорғауға жәрдемдесудің барлық мәселелері бойынша адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың Call орталығына + 7 (7172) 74-01-69 телефон нөмірі бойынша хабарласуға болады.
Жеке қабылдауға жазылу мына телефон нөмірі бойынша жүзеге асырылады: + 7 (7172) 74-05-46 (Бигалиева Ж. М.)
Жазбаша өтініштерді қабылдауды кеңсе жүзеге асырады, телефон нөмірі + 7 (7172) 74-05-48.