РҚБ ұсыныстары «Заң консультанттары палатасы»: ТЖ кезеңінде үшінші тұлғалардың құқыққа қарсы әрекеттері салдарынан зардап шеккендер үшін іс-қимыл тәртібі
Ұрғаннан кейін мүмкіндігінше тезірек полиция шақырыңыз немесе медициналық мекемеге келіңіз (жағдайы мен әл-ауқатына байланысты). Дене жарақаттарын тіркеу және денсаулыққа келтірілген зиянды анықтау мақсатында зардап шегушіні сот-медициналық сараптама бюросына медициналық тексеруге жіберу қажеттігі туралы полиция қызметкерлеріне хабарлау.Егер жәбірленуші денсаулығының күрт нашарлауын сезсе, жедел жәрдем шақырыңыз. Егер ауруханаға жатқызу ұсынылса, ауруханаға барыңыз, тексеруден өтіңіз. Тексеру нәтижелеріне байланысты стационарлық немесе амбулаториялық емдеуден өтіңіз. Ауруханаға жатқызу жүргізілмесе де, амбулаториялық емдеуді жалғастыру қажет (көрсеткіштер бойынша).
Достарыңызға, туыстарыңызға, сізге көмек көрсете алатын адамдарға қоңырау шалыңыз, болған жағдай туралы хабарлаңыз, көмек сұраңыз: полицияға еріп жүріңіз, біраз уақыт тұру, балаларға қарау және т.б. болашақта бұл адамдар сіздің ісіңізде куәгер бола алады.
Егер әл-ауқат мүмкіндік берсе, онда сіз травматологиялық пунктке хабарласуыңыз керек. Ол болмаған жағдайда жақын маңдағы емханаға немесе ауруханаға.
Шабуылдан кейін көрінетін зақым болмаса да, кез-келген жағдайда медициналық мекемеге хабарласу керек. Дәрігерге денсаулықтың барлық шағымдарын, ағзадағы барлық ауырсыну туралы егжей-тегжейлі айтып беріңіз. Дәрігерден барлық ақпаратты медициналық картаға енгізуді сұраңыз. Ұрып-соғудың салдары уақытында кешіктірілуі мүмкін, яғни көгеру (көгеру), қызару және т.б. Олар бірнеше күн ішінде көрінуі мүмкін, сондай-ақ контузия белгілері. Осыған байланысты медициналық мекемеге ұрғаннан кейін, сондай-ақ әл-ауқатының нашарлауына байланысты дереу хабарласу қажет.
Медициналық картада келесі ақпараттың (ұрып– соғуды кім жазғанын (егер белгісіз адам ұрса-бұл да көрсетілуі керек), қай мекен-жайда, қандай дене жарақаттары бар, емдеу кезінде ауырсыну туралы қандай шағымдар, диагноз, ұсыныстар бар екенін тексеріңіз;
Зардап шегушінің дене жарақаттары бойынша медициналық мекемеге жүгінгені туралы анықтаманы міндетті түрде алу қажет.
Зардап шегуші жүгінген барлық медициналық мекемелерге медициналық құжаттардың көшірмелерін (медициналық карта, травматик картасы, медициналық қорытындылар, үзінді көшірмелер және т.б.) беру туралы еркін нысанда өтініш жазу.
Мүмкін болса, 1-2 куәгердің қатысуымен дене жарақаттарын тәуелсіз фото және видео түсіру қажет. Бейне тіркеу барысында қандай техникалық құралдың көмегімен фототүсірілім жасалғанын, фототүсірілім жүргізілген күнді, уақытты, орынды, зардап шегушінің т.а. ә., фототүсірілім жүргізілген куәлардың т. а. ә. және мекенжайларын көрсету қажет.
Жәбірленушіге шабуыл жасалды деп полицияға арыз жазыңыз. Өтінішті полицияға немесе тікелей сіздің шақыруыңыз бойынша келген полицияға беруге болады, Полиция өтініштерді жазбаша да, ауызша да қабылдауға міндетті. Сондықтан, егер сізде жазбаша өтініш жасауға мүмкіндігіңіз болмаса, онда сіз оны жаза аласыз. Кейін сіздің сөздеріңізден не жазылғанын тексеруді ұсынамыз.