1998 жылғы 29 маусымда "Азаптауға және басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын және қадір-қасиетін қорлайтын қарым-қатынас пен жаза түрлеріне қарсы конвенцияға қосылу туралы"Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.
Конвенцияға сәйкес, "азаптау" анықтамасы қандай да бір адамға қасақана азап немесе азап шегетін, физикалық немесе моральдық кез келген әрекетті білдіреді.
Қазақстан Республикасы азаптауға нөлдік төзімділікті ұстанады және оларға конституциялық деңгейде тыйым салынады. Қазақстан Республикасы Конституциясының 17-бабында азаптауды қолдануға тыйым салу көзделеді, оған сәйкес ешкімді азаптауға, зорлық-зомбылыққа, басқа да қатыгез немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтын емдеуге немесе жазалауға болмайды.
Қабылданған халықаралық міндеттемелерді орындау шеңберінде 2014 жылдан бастап біздің елімізде Азаптауларға және басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе ар-намысты қорлайтын емдеу мен жазалау түрлерінің алдын алуға бағытталған Азаптауларға қарсы күрестің ұлттық алдын алу тетігі жұмыс істейді.
Ұлттық алдын алу тетігінің мақсаты Қазақстан азаматтарын соттар мен құзыретті мемлекеттік органдардың шешімдері негізінде азаматтар уақытша орналастырылатын мекемелер мен ұйымдарға тәуелсіз алдын ала сараптамалық баруды жүзеге асыруға тарту болып табылады.
Ұлттық алдын алу тетігінің бірнеше жыл ішінде оның қатысушылары құқық қорғау органдарының, пенитенциарлық мекемелер әкімшілігінің жұмысында бас бостандығынан айырылған адамдарды ұстау, азаптау және қатыгездікпен қарау және жазалау жағдайларына байланысты бірқатар елеулі бұзушылықтарды анықтай алды, бұл құқық қорғау органдары жүйесін жаңғыртуға және құқық үстемдігі саласындағы институционалдық реформаларды іске асыруға түрткі болды.
2024 жылдың ағымдағы кезеңінде Қазақстан Республикасының Адам құқықтары жөніндегі уәкілінің Павлодар облысы бойынша өкілі арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін немесе жазаны орындауға арналған 25 ұйым мен мекемеге, олардың 20-ы құрамына заңгерлер, дәрігерлер, қоғам қайраткерлері кіретін Ұлттық алдын алу тетігінің өңірлік тобының қатысушыларымен бірлесіп барды.
Әр сапардың қорытындысы бойынша қатысушылар тиісті мекеме әкімшілігінің атына ұсынымдар жібереді. Ұсынымдарды талдау және оларды іске асыру жөніндегі жұмыстар ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының жыл сайынғы шоғырландырылған баяндамаларында ұсынылады.
Қазақстан Республикасы
Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің
Павлодар облысы бойынша өкілі
И.Тарасенко