Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясында мемлекеттік қызметшілер арасында құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселелері талқыланды
2026 жылғы 23 қазанда Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясында қаладағы жергілікті атқарушы органдар мен орталық мемлекеттік органдардың аумақтық бөлімшелері мемлекеттік қызметшілерінің қылмыстық және әкімшілік жауаптылыққа тартылу жағдайларына жүргізілген талдау қорытындылары қаралды.
Талқылау барысында Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын, қызметтік әдеп нормаларын және Мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексін сақтау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Мемлекеттік қызметшілер қызметтік міндеттерін атқару кезінде де, қызметтен тыс уақытта да заңнама талаптарын сақтауы тиіс екені атап өтілді. Өйткені олардың мінез-құлқы мемлекеттік қызметтің беделіне және азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сеніміне тікелей әсер етеді.
Талқылау қорытындысы бойынша құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі жұмысты одан әрі күшейту, мемлекеттік қызметшілердің құқықтық мәдениеті мен жеке жауапкершілігін арттыру, сондай-ақ қызметтік тәртіпті нығайту және құқық бұзушылықтардың қайталануына жол бермеу қажеттігі атап өтілді.
Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясы құқық бұзушылықтардың алдын алу және қызметтік әдеп нормаларының сақталуын қамтамасыз ету бағытындағы жүйелі жұмысын жалғастырады.
Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясында Қазақстан Республикасы күніне орай марапаттау рәсімі өтті
Қазақстан Республикасы күні қарсаңында Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясында еліміздің маңызды мемлекеттік мерекелерінің біріне арналған іс-шара өтті.
Іс-шара аясында кәсібилігі, адал еңбегі және мемлекеттік аудит жүйесін дамытуға қосқан үлесі үшін Тексеру комиссиясының мүшесі Альжанова Мақпал Нұрланқызы Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының «Қаржы сақшысы» медалімен марапатталды.
Сондай-ақ Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының қызметіне қосқан үлесі және тығыз ынтымақтастығы үшін тартылған сарапшы Шортаев Бауржан Берікұлына алғыс хат табысталды.
Аталған марапаттар кәсіби жетістіктердің, қызметтік міндеттерге жауапкершілікпен қараудың және мемлекеттік аудиттің тиімділігін арттыруға қосқан үлестің лайықты бағалануы болып табылады.
Мемлекеттік аудит
объектілеріне хабарлама
Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясы Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 28 Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 28 қарашадағы №13-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген тиісті жылға арналған мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау объектілерінің Тізбесін қалыптастыру және сыртқы мемлекеттік аудит жүргізу кезінде қолданылатын тәуекелдерді басқарудың Үлгілік жүйесінің 46-тармағының 1) тармақшасына сәйкес мемлекеттік аудит объектілеріне төмендегілер туралы хабарлайды:
Барлық мемлекеттік аудит объектілеріне бюджет қаражатын жоспарлау мен пайдаланудың тиімділігін қамтамасыз ету жолымен анықталған тәуекелдердің алдын алу және азайту жөнінде шаралар қабылдау, сондай-ақ бюджеттік бағдарламалардың жоспарланған көрсеткіштерінің тікелей және түпкілікті нәтижелеріне сапалы қол жеткізу жөнінде басқарушылық шешімдер қабылдау ұсынылады. Жиынтық тізілім
«Жедел медициналық көмек көрсетуге бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін талдау» тақырыбындағы сараптамалық-талдамалық іс-шарасының қорытындылары
2026 жылғы 8 қазанда Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының (бұдан әрі – Тексеру комиссиясы) кезекті отырысы өтті, онда «Жедел медициналық көмек көрсетуге бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін талдау» тақырыбындағы сараптамалық-талдамалық іс-шарасының қорытындылары қаралды, Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік-құқықтық базасы жедел медициналық көмекті ұйымдастырудың көп деңгейлі және ішкі келісілген жүйесін қалыптастырады және базалық деңгейде ДДҰ ұсынымдарына және қаралған шет елдердің тәжірибесіне сәйкес келетінін анықтады. Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексі ТМККК шеңберінде тұрғындардың жедел медициналық көмекке (бұдан әрі – ЖМК) құқықтық және оның тегін кепілдігін айқындайды, ЖМК көрсету қағидалары шұғылдықтың төрт санаты бойынша шақыртуларды қабылдау, сұрыптау және орындау тәртібін жүйелілігін, Үлгілік штаттар станцияларды кадрлық қамтамасыз етуін анықтайды, ал заңға тәуелді актілердің жекелеген блогы қаржыландыруды, шарттық міндеттемелер мен сапа сараптамасы бақылауын реттейді. Негізгі олқылықтар базалық нормаларда емес, ашықтық пен бақылау тетіктерінің жоқытығында: нормативтердің орындалуы туралы деректердің жариялылығы, стационарлар мен ЖМК арасындағы кері байланыстың, бастапқы реанимацияға азаматтарды қатыстырудың болмауы болып табылады.
Сонымен қатар, ЖМК станциясы нысандарының желісі күшейтілгені анықталды, бірақ оның дамуы бекітілген әдіснамаға сүйенбейді және жүктеменің аумақтық ауысуынан артта қалуда. Бригадалар стационарларға жеткізген науқастардың шамамен 72% ауруханаға жатқызылмайды, бұл ЖМК станциясының ресурсын ұтымсыз пайдалануын көрсетеді. Бригадалық құрамалар фельдшерлік бригадалар есебінен мамандандырылған, бригадалар қысқартылған кезде толықтырылады, бұл клиникалық қауіптерді тудырады. Штаттар санының кеңеюі нақты персоналдық жалдаумен қамтамасыз етілмейді: шақыру деңгейіндегі мамандардың тапшылығы орын алады.
Сараптамалық-талдамалық қорытындыда анықталған кемшіліктерді жою мақсатында тиісті ұсынымдар берілді, олардың қорытындысы бойынша Астана қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасына және «Астана қаласы әкімдігінің «Қалалық жедел медициналық жәрдем станциясы» ШЖҚ МКК жіберілді, ақпарат Астана қаласынң әкімдігі мен мәслихатына жіберілетін болады.
«Ашық бюджеттер» порталында 2026-2028 жылдарға бюджеттік бағдарламалардың паспорттарын орналастыру туралы баспасөз релизі
«Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясы » ММ 2026-2028 жылдарға бюджеттік бағдарламалардың паспорттарын жариялағаны туралы хабарлайды.
2026 жылға арналған № 4 нақтыланған бюджет:
001 « Қаланың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссиясының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» бюджеттік бағдарламасына сілтеме:
2026 жылғы 23 қыркүйекте Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының кезекті отырысында мәслихат депутаттарының, аудит объектілері өкілдерінің қатысуымен «Астана қаласының Цифрландыру және мемлекеттік қызметтер басқармасы» ММ және «Astana Innovations» АҚ жүргізілген цифрландыру және мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау саласындағы бюджеттік бағдарламаларды іске асыру тиімділігінің мемлекеттік аудитінің қорытындыларын талқылады.
2023-2025 жылдардағы аудит объектілерінің қызметін талдау елордада Цифрландыру басқармасы арқылы мемлекеттік басқарудың тиімділігін, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін арттыруға, ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымды дамытуға, инновациялық технологияларды енгізуге және халықтың қауіпсіздігін арттыруға бағытталған мемлекеттік саясаттың міндеттері табысты іске асырылып жатқанын көрсетті.
Сонымен қатар, елде жүгізіліп жатқан цифрландыруды дамытудың басымдығына қарамастан, аудит объектілерінде әлі де тән жүйелік бұзушылықтар мен кемшіліктерге жол беріледі.
Атап айтқанда, құрылтай, ішкі және стратегиялық құжаттарды уақытында жаңартпау жағдайлары анықталды.
Қаржылық бұзушылықтар бөлігінде Цифрландыру басқармасының жылдық бухгалтерлік балансында «Astana Innovations» АҚ жарғылық капиталын 1 054,8 млн теңге сомасына ұлғайтудың, сондай-ақ амортизация нормаларын асыра көрсетудің және жекелеген активтердің 8,7 млн теңгеге дұрыс жіктелмеуі анықталды.
«Astana Innovations» АҚ басқа ұйымдарға іссапарға жіберілген штаттық қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеу бойынша, сондай-ақ бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланбай, 33,5 млн теңге сомасына мемлекет активтерін тиімсіз пайдаланған.
Цифрландыру басқармасы активтерді басқа мемлекеттік органдарға 18,1 млн теңгеге беру кезінде бюджет деңгейлері арасындағы шығыстар мен өкілеттіктерді ажырату қағидатын сақтамаған.
«Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары бойынша шығындарды өтеу» 096 бюджеттік бағдарламасы бойынша 1 348,9 млн теңгеге және «Инновациялық қызметті дамытуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» 005 бюджеттік бағдарламасы 6 224,3 млн теңгеге тиімсіз жоспарлауды бюджет қаражатын жоспарлау мен пайдалануды бағалау анықталды. Оның ішінде 5 528,8 млн теңге бюджетке қайтарылды, 695,5 млн теңге мемлекеттік сатып алу қорытындылары бойынша үнемдеуге, жобаларды ауыстыруға және түзетуге, оларды іске асырудың техникалық мүмкіндігінің болмауына, сервистердің қайталануына және жекелеген шарттардың бұзылуына байланысты басқа мақсаттарға қайта бөлінді.
Бұдан басқа, Цифрландыру басқармасымен дербес әзірленген «Қызметтер құнын есептеу әдістемесін» қолдана отырып шарттар жасасу кезінде Қоғам қызметтерінің құнын негізсіз айқындау нәтижесінде 657,6 млн теңгеге бюджет қаражатын тиімсіз пайдалануға жол берген.
Сондай-ақ, Цифрландыру басқармасының сатып алынатын қызметтердің белгіленген талаптарға сәйкес келмеуіне байланысты тікелей шарт жасасу жолымен бір көзден алу тәсілімен «Astana Innovations» АҚ-мен шарттарды негізсіз жасасу жағдайлары анықталды. Осыған ұқсас бұзушылық бұрын алдыңғы аудиттің нәтижелері бойынша да байқалды.
Бұдан басқа, «Astana Innovations» АҚ көптеген жобаларды белгіленген шекті нормалардан асатын көлемде іске асыру үшін қосалқы мердігерлік ұйымдарды тартады, бұл Цифрландыру басқармасы тарапынан шарттық міндеттемелердің нақты орындалуына, қызмет көрсетудің сапасы мен уақтылығына бақылауды төмендету тәуекелдерін тудырады.
«Astana Innovations» АҚ тарапынан шарттық міндеттемелердің орындалуының дұрыстығын тексеру ақылы қызметтердің қайталануына, шартта көзделген көлемдердің толық орындалмауына, үнемделген қаражаттың уақтылы қайтарылмауына және басқа да бұзушылықтарға байланысты қалпына келтіруге және өтеуге тиіс 743,6 млн теңге сомасындағы қаржылық бұзушылықтарды анықтады.
Аудит нәтижелері бойынша жалпы сомасы 1 800,5 млн теңгеге қаржылық бұзушылықтар, оның ішінде: қалпына келтіруге тиіс 1 552,6 млн теңге (аудит барысында 1 344,6 млн теңге қалпына келтірілді) және өтеуге тиіс 247,9 млн теңге, бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлау - 7 573,2 млн теңге, мемлекет активтерін тиімсіз пайдалану - 691,1 млн теңге, сондай-ақ, 29 рәсімдік бұзушылық және 7 жүйелік кемшіліктер анықталды.
Бұдан басқа, мемлекеттік сатып алу туралы, бухгалтерлік және бюджеттік есепке алу туралы заңнаманы бұзудың, сондай-ақ лауазымды тұлғаларды әкімшілік жауапкершілікке тартуға әкеп соққан құжаттарды аудитке уақытында ұсынбаудың 11 фактісі анықталды.
Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының отырысы өтеді
2026 жылғы 23 қыркүйекте сағат 10:30-да Сарыарқа даңғылы 13,
5-қабат, мәжіліс зал мекенжайы бойынша Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының «Цифрландыру және мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау саласындағы бюджеттік бағдарламаларды іске асыру тиімділігінің мемлекеттік аудиті» аудиторлық іс-шарасының қорытындысы бойынша отырысы өтеді.
2026 жылғы 4 қыркүйекте "Астана қаласы бойынша тексеру комиссиясы" ММ-де Қазақстан халқының Тілдері күніне арналған тақырыптық іс-шара өтті Іс-шара аясында қызметкерлер мемлекеттік тілдің маңыздылығын, бірлік пен қоғамдық келісімді нығайтудағы тілдік әртүрліліктің рөлін сондай-ақ мәдени дәстүрлерді сақтау мен дамытудың маңыздылығын талқылады Мұндай іс-шараларды өткізу мемлекеттік тілге деген қызығушылықты арттыруға, қарым-қатынас мәдениетін нығайтуға және ұжымда өзара құрмет пен бірлік атмосферасын қалыптастыруға ықпал етеді
Жергілікті бюджетке түсетін түсімдерді салықтық әкімшілендіру тиімділігінің мемлекеттік аудитінің қорытындылары.
2026 жылғы 3 қыркүйекте Астана қаласы Тексеру комиссиясының (бұдан әрі – Тексеру комиссиясы) кезекті отырысында жергілікті бюджетке түсетін түсімдерді салықтық әкімшілендіру тиімділігінің мемлекеттік аудитінің қорытындылары шығарылды.
Аудит шеңберінде елорданың Мемлекеттік кірістер органдарының 2025 жылғы салық түсімдерінің жоспарларын қалыптастыру және орындау, салық берешегін төмендету және елорданың салық әлеуетін ұлғайту жөніндегі қызметіне бағалау жүргізілді.
Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша бюджетке жалпы сомасы 326,2 млн.теңге түсуге тиіс қаржылық бұзушылықтар, бюджеттің тікелей және жанама шығындары — 1 130,1 млн. теңге, сондай-ақ 52 рәсімдік бұзушылықтар және жүйелік сипаттағы 16 кемшіліктер анықталды.
Сонымен қатар, аудиторлық іс-шара барысында және оның нәтижелері Тексеру комиссиясының отырысында қаралғанға дейін бюджетке 321,4 млн.теңге түсті, бұл бұзушылықтардың жалпы сомасының 98,5% құрайды.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша елордада 324 710 салық төлеуші тіркелген, бұл 2023 жылғы көрсеткіштен 23,2% артық, олардың саны 263 486 болды.
Аудит жергілікті бюджетке салықтық түсімдер көлемінің жыл сайын ұлғаюын атап өтеді.
Мысалы, 2023 жылы бюджетке түсетін салық түсімдерінің нақты орындалуы 740 597,9 млн.теңгені немесе кірістердің жалпы көлемінің 61% , 2024 жылы - 999 235,2 млн. теңгені немесе 73,4%, 2025 жылы-1 183 504,4 млн. теңгені немесе 67,2% құрады.
Жалпы, динамика салық базасының кеңеюін және елорданың салық әлеуетінің өсуін көрсетеді.
Сонымен қатар, аудит мемлекеттік кірістер органдарының жұмысындағы бірқатар елеулі кемшіліктерді анықтады.
Атап айтқанда, «Нұра» ауданының МКБ 2023-2025 жылдарға арналған корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияларды табыс еткен 15 салық төлеушіге қатысты салық әкімшілендіру шараларын қабылдаған жоқ, соның салдарынан жалпы сомасы 302,2 млн.теңгеге жергілікті бюджетке түсімдер қамтамасыз етілмеген.
«Байқоңыр» ауданының МКБ жеке табыс салығы (бұдан әрі – ЖТС) бойынша салық салу объектілерін жасырған салық төлеушілерге, сондай - ақ 2023-2024 жылдары мүліктік табыс алған және ЖТС төлеу бойынша міндеттемелерді орындамаған жеке тұлғаларға қатысты салықтық әкімшілендіру шаралары қабылданбаған, нәтижесінде жалпы сомасы 6,7 млн. теңгеге түсімдер қамтамасыз етілмеген.
Бұдан басқа, Астана қаласының аудандық мемлекеттік кіріс органдары салық салу объектілерін жасырған салық төлеушілерге салықтық әкімшілендіру шараларын қолданбаған: мүлік салығы бойынша жалпы сомасы 10,9 млн.теңге, жер салығы бойынша - 2,1 млн. теңге, көлік құралдарына салынатын салық бойынша - 3,1 млн. теңге.
Жеке аудит мүлік салығы бойынша салық салу объектілерін жасыру тәуекелін атап өтті. Мұндай тәуекелдер 74 салық төлеушіге («Байқоңыр» ауданының МКБ 55 салық төлеушіге қатысты, «Нұра» ауданының МКБ - 10, Сарыарқа ауданының МКБ-9) қатысты анықталды, оларға құқық белгілейтін құжаттар негізінде жылжымайтын мүлік объектілері, оның ішінде автожанармай құю станциялары, өнеркәсіптік-өндірістік құрылыстар, дүкендер, кеңселер және басқа да объектілер жатады.
Аудиттің маңызды нәтижелерінің бірі салық берешегінің айтарлықтай өсуін анықтау болды: тексерілетін кезеңде берешек көлемі 13 964,6 млн.теңгеден 22 104,2 млн. теңгеге дейін немесе 58% - ға ұлғайды. Бұл ретте салық берешегінің жалпы сомасы 26 641,8 млн.теңгеден 39 229,6 млн. теңгеге дейін немесе 47% - ға өсті, бұл оны өндіріп алу бойынша қабылданатын шаралардың тиімділігінің жеткіліксіздігін көрсетеді.
Бұл ретте Департаменттің аумақтық бөлімшелері жіберілген хабарламаларды орындамаған дебиторларға қатысты салықтық тексерулер жүргізуді қамтамасыз етпеген. Мысалы, 2023 жылы 4 293, 2024 жылы 6 975 және 2025 жылы 5 206 жағдай бойынша тексерулер жүргізілмеген. 2023 - 2025 жылдары дебиторлардың хабарламаларды орындау деңгейі тек 40 - 44% -. құрады, бұл заңнамада көзделген берешекті өндіріп алу тетіктерінің жеткіліксіз пайдаланылғанын көрсетеді.
Аудит барысында салық заңнамасы талаптарының бұзылуы, оның ішінде салық есептілігін ұсынбау туралы хабарламаларды ұсынбау, салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген және төленген сомаларын дербес шоттарда толық есепке алмау, сондай-ақ салық есептілігін ұсынбаған салық төлеушілерге қатысты заңнамада белгіленген мерзімдерде әкімшілік ықпал ету шараларын қолданбау фактілері анықталды.
Белгіленген бұзушылықтар мен кемшіліктер жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің толықтығы мен уақтылығына теріс әсер етеді.
Жалпы, аудит нәтижелері салықтық әкімшілендірудің тиімділігін арттыру, салық берешегін қысқарту, салық базасын кеңейту және бюджетке түсетін түсімдердің толықтығын қамтамасыз ету үшін резервтердің бар екендігін көрсетеді.
Жол берілген бұзушылықтар мемлекеттік кірістер органдарының қойылған мақсаттар мен міндеттерді орындау сапасын төмендету, сондай-ақ салық салудың міндеттілігі мен әділдігі және салық төлеушілердің адалдығы қағидаттарын сақтау тәуекелдерін туғызады.
Мемлекеттік аудиттің қорытындысы бойынша Тексеру комиссиясы анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктерді, сондай-ақ олардың туындауына ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою бойынша аудит объектілері мен мүдделі тараптарға тиісті ұсынымдар мен тапсырмалар берді.
Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының отырысы өтеді
2026 жылғы 3 қыркүйекте сағат 10:30-да Сарыарқа даңғылы 13, 5-қабат, мәжіліс зал мекенжайы бойынша Астана қаласы бойынша Тексеру комиссиясының «Жергілікті бюджетке түсетін түсімдерді салықтық әкімшілендіру тиімділігінің мемлекеттік аудиті» аудиторлық іс-шарасының қорытындысы бойынша отырысы өтеді.