Сауда министрлігі алкоголь өнімдері мен темекі өнімдерін сатуға қатысты Ішкі сауда ережелеріне өзгерістер енгізді

2020 жылғы 19 тамызда сауда және интеграция министрлігі "Ішкі сауда қағидаларын бекіту туралы"Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің м.а. 2015 жылғы 27 наурыздағы № 264 бұйрығына өзгерістер енгізді.

Осылайша, ҚР Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы кодексінің 110-бабына сәйкес алкоголь өнімдері мен темекі бұйымдарын, оның ішінде қыздырылған темекі бұйымдарын, кальянға арналған темекіні, кальян қоспасын, темекіні қыздыруға арналған жүйелерді, электрондық тұтыну жүйелері мен олар үшін сұйықтықтарды сатуды жүзеге асыратын адамдар міндетті:
1) жеке басын куәландыратын құжатты көрсетуді талап етуге;;
2) Егер жеке басын куәландыратын құжат ұсынылмаған жағдайда, темекі бұйымдарын, оның ішінде қыздырылатын темекі бұйымдарын, кальянға арналған темекіні, кальян қоспасын, темекіні қыздыруға арналған жүйелерді, электрондық тұтыну жүйелері мен олар үшін сұйықтықтарды сатудан бас тартуға құқылы.

Жаңа кодекс қабылданғаннан кейін алкоголь өнімдері мен темекі өнімдерін сатып алу кезінде барлық сатып алушыларға жеке басын куәландыратын құжаттарды ұсыну қажеттілігіне байланысты азаматтардың шағымдары жиілеп кетті. Яғни, кодекс бойынша барлық сатып алушылар сатушының жасын анықтау үшін жеке басын куәландыратын құжаттарды ұсынуға міндетті. Егер құжатты тексергеннен кейін Сатып алушының жасы 21 жастан асқан болса, тек осы жағдайда сатушы тауарды сатады.

Сонымен бірге, ескі Кодекске сәйкес, алкоголь өнімдері мен темекі өнімдерін сату кезінде жасы 18 жасқа толмаған азаматтарға алкоголь өнімдері мен темекі өнімдерін сатуды жүзеге асыратын адамдар міндетті болды:
1) сатып алушының нақты жасын айқындау мақсатында жеке басын куәландыратын құжатты көрсетуді талап етуге;;
2) Егер жеке басын куәландыратын құжат ұсынылмаса, темекі өнімдерін сатудан бас тартуға құқылы.

Осыған байланысты, сауда министрлігі "Ішкі сауда ережесін бекіту туралы" Ұлттық экономика министрінің м. а. р Кот 2015 жылғы 27 наурыздағы № 264 бұйрығына 50-тармақты келесі редакцияда баяндау бөлігінде өзгеріс енгізуге бастамашылық жасады:
"Бөлшек сауданы жүзеге асыратын сатушы Қазақстан Республикасының Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі, машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігі, сондай-ақ тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі саласындағы заңнамасында шектеу белгіленген жағдайларды қоспағанда, тауарды сатып алуға өтініш білдірген әрбір адамға тауар сатады.
Сатып алушы жиырма бір жасқа толғанға күмән туындаған жағдайда алкоголь өнімін және (немесе) темекі бұйымдарын, оның ішінде қыздырылатын темекі бұйымдарын, кальянға арналған темекіні, кальян қоспасын, темекіні қыздыруға арналған жүйелерді, электрондық тұтыну жүйелері мен олар үшін сұйықтықтарды сатушы:
1) жеке басын куәландыратын құжатты (оның ішінде шетелдік азаматтың жеке басын куәландыратын құжатты) көрсетуді талап етеді);
2) Егер жеке басын куәландыратын құжат (оның ішінде шетелдік азаматтың жеке басын куәландыратын құжат) көрсетілмесе, алкоголь өнімін және (немесе) темекі бұйымдарын, оның ішінде қыздырылатын темекі бұйымдарын, кальянға арналған темекіні, кальян қоспасын, темекіні қыздыруға арналған жүйелерді, электрондық тұтыну жүйелері мен олар үшін сұйықтықтарды сатудан бас тартады.».

Бұл өзгеріс сатушыға алкоголь өнімдері мен темекі өнімдерін сату кезінде, егер сатушыда сатып алушының 21 жылға жетуіне күмән туындаған жағдайда ғана жеке басын куәландыратын құжатты талап етуге мүмкіндік береді.