Қазақстанда биобанктер қызметінің сапасын қамтамасыз ету
ҚР Сауда және интеграция министрлігі Техникалық реттеу комитетінің Ұлттық аккредиттеу орталығында 22 ақпанда дөңгелек үстел өтті, оның жұмысына биобанктері бар Қазақстанның бес салалық және ғылыми мамандандырылған ұйымдарының 20-ға жуық өкілі қатысты.
Биобанкинг ұғымы біздің күнделікті өмірімізге көбірек енуде. Өсімдік селекциясы, асыл тұқымды мал шаруашылығы, трансплантация және трансфузиология, генетикалық анықталған ауруларды емдеу және т.б. сияқты салалар ғылыми және биомедициналық зерттеулер мен манипуляцияларды жүргізу үшін биологиялық материалдардың үлгілерін және соған байланысты деректерді ұйымдасқан түрде жинауға, таңбалауға, өңдеуге, сақтауға және талдауға арналған мамандандырылған қойма – биобанктердің қызметімен байланысты.
Қазақстанда көптеген биобанктер жұмыс істейді. Олардың жұмысына қойылатын талаптар ISO 20387:2018 "Биотехнология. Биобанкинг. Биоқауіпсіздікке қойылатын жалпы талаптар". Дегенмен, биобанктерге қатысты барлық процестер мен процедуралардың дұрыс сақталуының кепілі олардың аккредиттелуі болып табылады, бұл биобанктердің сәйкестікті бағалаудың қатаң процесінен өткенін және олардың қызметтерінің жоғары сапасына сенімділікті қамтамасыз ететінін көрсетеді.
Дөңгелек үстел барысында биобанктер аккредиттеуден өту үшін қандай талаптарға сай болуы керектігі туралы ғалымдарға, ғылыми қызметкерлерге, дәрігерлерге, мал шаруашылығы иелеріне айтылды.
ҰАО Бас директорының міндетін атқарушы Нұрлан Шоқбарбаев аккредиттеу тұтынушыларды қорғау, қауіпсіздікті қамтамасыз ету, техникалық кедергілерді жою, экспортты ілгерілету мақсаттарына қызмет ететінін атап өтті, бұл биобанкингтің инновациялық бағыты алдында үлкен мүмкіндіктер ашады.
ҰАО басшылары мен мамандары аккредиттеуден өту тәртібі, аккредиттелетін биобанктерге қойылатын талаптар туралы егжей-тегжейлі айтып берді, Қазақстанда бұл процестер әлемдік практикамен біріздендірілгенін, ал ұйым штатында биобанктер кеңінен ұсынылған Оңтүстік Корея мен Үндістанда оқудан және тағылымдамадан өткен биобанктер бойынша үш аккредиттелген сарапшы-аудитор жұмыс істейтінін атап өтті.
Дөңгелек үстелге қатысушылар ҰАО мамандарына биобанктерді аккредиттеу мәселесі бойынша қызықтырған сұрақтарын қойып, жан-жақты жауаптар алды және одан әрі кеңес алу үшін байланыс нөмірлерімен алмасты.