Нұр-Сұлтан Мәскеуге ЕАЭО пошта жөнелтілімдері нарығын жоюға мүмкіндік бермейді
30 қаңтарда Алматы қаласында ЕАЭО елдерінің вице-премьерлерінің қатысуымен Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің кезекті отырысы болып өтті.
Вице-премьерлер күн тәртібіндегі 30-дан астам мәселені қарады. Кездесу 12 сағаттан астам созылып, түнге аяқталды. Еуразиялық экономикалық интеграцияны одан әрі дамыту (2025 жылға дейінгі ЕАЭО Даму стратегиясы) және өзара саудадағы кедергілерді алып тастау мәселелері бойынша пікірталастың неғұрлым жаршысына айналды.
Біздің еліміздің келіссөз жүргізушілерінің пікірінше, кедергілерді жоюдың қолданыстағы рәсімі транспаренттілік пен бейтараптылықты қамтамасыз етпейді.
"Біз комиссияға Тараптардың жекелеген іс-қимылдарын тосқауыл деп тану туралы өтініш жасаған кездегі бірқатар нақты фактілер бар. Және біздің ұсыныс бірнеше жыл қаралатыны мәлім. Мысалы, қырғыз тарапының бақылау бағасының ең төменгі деңгейін заңсыз қолдануы, қырғыз билігі қазақстандық тауардың құнын өздері анықтап, оған жоғары ҚҚС салғанда", - деп мәлімдеді ҚР сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова.
Сондай-ақ, Қазақстан өкілдері Еуразиялық экономикалық комиссия қызметкерлерінің лауазымдық өкілеттілігінен асқан жағдайды атап өтті.
"Қолданыстағы рәсімдер бойынша шешімді мүше мемлекеттердің қорытындысы негізінде ЕЭК Алқасының мүшесі (Министрі) ғана қабылдайды. Бірақ қазақстандық кондитерлік өнімдерге қатысты кедендік бақылаудың заңсыздығы туралы біздің өтінішімізге ЕЭК департаментінің директоры жауап берді. Ол ресейлік кеден органдарының іс-әрекетінде кедергі белгілері жоқ деп өз бетінше шешім қабылдады. Бұл жағдайда шешім қабылдау процедуралары өрескел бұзылып қана қоймай, департамент директорының өкілеттілігі артқаны байқалады",-деп түсініктеме берді ҚР сауда және интеграция вице-министрі.
Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің қатысушылары ЕЭК-ға ЕАЭО құқық нормаларын қатаң ұстануға және кедергілерді жою бойынша елдердің сұраныстарын іс жүргізу мәселесін тағы да мұқият пысықтауға тапсырма берді.
Күн тәртібінің маңызды мәселесі өзара Мемлекеттік сатып алуға қатысу кезінде банк кепілдіктерін тану тақырыбы болды. Қазіргі уақытта Мәскеу ЕАЭО-ның басқа елдерінен жеткізушілердің, қазақстандық кәсіпкерлерді қоса алғанда, ресейлік мемлекеттік сатып алуларға қатысуын шектейді: Қазақстанда ЕАЭО-ның барлық елдерінің банктік кепілдіктері қабылдануда, бірақ Ресейде Мемлекеттік сатып алу рәсімдеріне қатысуды қамтамасыз ету ретінде тек ресейлік банктердің банктік кепілдіктері қабылданады.
"Мемлекеттік сатып алуға өзара қол жеткізу мәселесі бұрыннан созылып келеді. Бірнеше жылдан бері банк кепілдіктерін өзара тану туралы Келісім жобасы бойынша жұмыс жүргізілуде. Бүгін біз бұл мәселені тағы да талқыладық", - деп түсіндірді Жанель Кушукова. Оның айтуынша, аталмыш мәселенің аралық шешімі Ресей ұлттық заңнамасына өзгерістер енгізілуі мүмкін. "Тәуелсіз қаржы институты – Еуразиялық Даму Банкі бар. Егер Ресей тарапы бірқатар субъективті себептер бойынша ЕАЭО мүше-мемлекеттері банктерінің банктік кепілдігін мойындамаса немесе мойындай алмаса, онда ЕЭК Ресей Еуразиялық Даму Банкі беретін банктік кепілдіктерді мойындауды мақұлдады", - деп түсіндірді Кушукова.
Күн тәртібіндегі ең талқыланатын мәселелердің бірі Ресейдің халықаралық почта жөнелтімдері шеңберінде тауарларды жіберудің бажсыз шегінің нормасын 2022 жылдан бастап қолданыстағы 200 евродан 20 евроға дейін төмендету жөніндегі ұсынысы болды.
Ресей экономикалық даму министрінің бірінші орынбасары Михаил Бабич осы шектеулердің тек дүкендерде ғана сатып алуға қатысты екенін, бірақ ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің азаматтарына шетелден келген азаматтардың жеке сәлемдемелеріне еш әсер етпейтінін мәлімдей отырып, әріптестерін Мәскеу жағын қабылдауға ынта білдірді. Бұл ретте ол кедендік органдар "Германиядан келген әжесінен" бандероль немесе интернет-дүкеннен сәлемдемелерді қандай принцип бойынша саралайтынын түсіндіре алмады.
Қазақстандық келіссөзшілер РФ ұсынысына шұғыл қарсылық білдірді. Олар бажсыз шегін төмендету бойынша шет елдердің тәжірибесі мемлекеттің әкімшілік ету проблемаларымен бетпе-бет келгенін көрсетті. "Бұл баж салығын өндіріп алуды әкімшілендіру бойынша шығындар жиналған салыққа қарағанда жоғары", - деп түсіндірді Күшікова. Нәтижесінде сәлемдемелерде "ақша табуға" тырысқан көптеген елдер кері қайтарды-тағы да табалдырықты көтерді".
Қазақстандық тарап ресейлік ұсынысты жүзеге асыру ЕАЭО аумағына халықаралық почта жөнелтімдері нарығын "өлтіруі" мүмкін және қазақстандық почта операторына елеулі экономикалық залал келтіретінін атап өтті.
Сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукованың айтуынша, Ресей Федерациясының "тым радикалды"ұсынысы.
"Шетелдік интернет-дүкендердегі сатып алулар біздің тұрғындар арасында үлкен сұранысқа ие екендігі ешкімге құпия емес. Ресей тарапының ұсынысын қабылдау қазақстандық тұтынушылардың мүдделеріне нұқсан келтіретін болар еді. Сондықтан да біз осы идеяға қарсы дауыс бердік", - деді ол кеңес отырысында.
Қазақстан тарапының бұл ұстанымын Одақтың басқа мемлекеттері қолдады,олар сондай-ақ тауарларды жөнелтудің бажсыз ақауы нормасының төмендеуіне қарсы шықты.
ЕЭК өкілдері ресейлік делегацияның осындай норма – экономикалық мәселе ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік мәселе екенін еске салды. Сонымен қатар, шетелдік интернет-дүкендердің арқасында табысы аз ЕАЭО елдерінің азаматтары ішкі нарықта өндірілмейтін немесе сұранысты толық қанағаттандыру үшін жеткіліксіз мөлшерде өндірілетін жеке пайдаланатын тауарлармен қамтамасыз етіледі. Әсіресе, бұл провинциялық елді мекендер туралы.
Бұл ретте барлық мемлекеттердің өкілдері интернет-сауда арқылы тауарлардың ағынын көлеңкелі нарыққа тосқауыл қоятын тетікті қалыптастыру қажет деп келісті. Яғни, жеке тұлғалар үшін сәлемдеме түрінде елге тауарларды кейіннен мемлекет аумағында өткізу үшін интернет-дүкендерден тиісті кедендік баж салығын төлемей, әкелінетін жағдайлар.
Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесі ЕАЭО елдерінің вице-премьерлерінің қатысуымен тауарларды бажсыз жіберу шегінің өзгерістерінен болатын ықтимал салдарлар мәселесін мұқият зерделеуді ұсынды.
"Біз ресейлік әріптестерге барлық елдердің бажсыз сауда шегін өз бетінше реттеу мүмкіндігі туралы еске салып, оны ұлттық заңнамамен белгілей отырып,", - деп түйіндеді ҚР сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова.
Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің
Баспасөз қызметі
Facebook парағы https://www.facebook.com/mtiqz/
сайт: https://beta.egov.kz/memleket/entities/mti/about?lang=ru
e-mail: pressa.trade.kz@mail.com