Биржалық сауда және дәрі-дәрмектерді таңбалау мәселесі талқыланды
Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанованың қатысуымен сауда және интеграция мәселелері жөніндегі Қоғамдық кеңестің кезекті отырысы өтті.
АҚ және соя қанттарының биржалық саудасының өзекті тақырыптары, сондай-ақ дәрілік тауарларды таңбалауды сату мәселесі талқыланды.
«Қазақстандық қант, тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібі қауымдастығы» ЗТБ президенті Айжан Наурызғалиева тауар биржалары арқылы қантты өткізудің қолданыстағы тетігі отандық өндірушілер үшін қосымша шығындар туғызатынын және импорттаушылармен салыстырғанда олардың бәсекеге қабілеттілігін төмендететінін атап өтті. Қауымдастық өндірушілердің сауда-саттыққа қатысу шарттарын қайта қарау және қантты биржалық тауарлар тізімінен шығару мәселесін қарастыруды ұсынды.
Бірінші вице-министр Айжан Бижанова қант биржалық тауар болып қала беретінін, алайда ведомство нарықтың барлық қатысушыларының мүдделерін есепке алу үшін сауда-саттық ережелерін пысықтауға ашық екенін айтты.
«Қант секциясы бойынша біз диалогқа ашықпыз: ережелерді нақтылай аламыз, түзетулер енгізе аламыз, бірақ биржалық тәсілдерден толық бас тартпаймыз. Сонымен қатар, лоттың мөлшерін реттеуге болады, өндірушілердің мүдделерін де, сатып алушылардың мүмкіндіктерін де ескеру қажет. Сатып алушылардың бәрі бірдей сатушылар қойған ірі партияларды сатып ала алмайды», - деді А. Бижанова.
Оның айтуынша, қарастырылып отырған шаралардың бірі биржа арқылы биржадан тыс мәмілелерді міндетті тіркеу болуы мүмкін. Бұл импортты бақылауға, ережелерді айналып өтуге жол бермеуге және нарықта бәсекелестікті сақтауға көмектеседі. Болашақ шешімдер нарықтың барлық қатысушылары үшін өлшеніп, негізделуі үшін тиісті мемлекеттік органдармен келіссөздер жүргізу қажет. Келесі қадам ретінде пункттерді егжей-тегжейлі талқылау және түпкілікті ұсыныстарды әзірлеу үшін өндірушілермен және негізгі сатып алушылармен кездесуді ұйымдастыру ұсынылады деді ол.
Өз кезегінде,электрондық және биржалық сауда директорының орынбасары Аңсар Оразалиев қантты биржалық тауарлар тізімінен шығару мәселесі салалық орындылықты ескере отырып, елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына әсерін бағалауды және экономикалық есептеулерді талап ететінін айтты. Бұл ретте, министрлік барлық мүдделі тараптармен бірлесіп жақын арада тауар биржаларында қант сауда-саттығы секциясын қайта қарауды қарауға дайын екендігі атап өтілді.
Сондай-ақ, «Майлы дақылдарды қайта өңдеушілердің Ұлттық қауымдастығы» ЗТБ төрағасы Ядыкар Ибрагимов соя бұршақтарын биржалық тауарлар тізімінен шығару қажеттілігі туралы саланың ұстанымын ұсынды. Биржа арқылы міндетті түрде өткізу фермерлер мен қайта өңдеушілер үшін қосымша қиындықтар туғызады, ішкі қайта өңдеу көлемінің төмендеуіне әкеледі және қосылған құны жоғары өнім үлесін арттыру жөніндегі міндеттерге қайшы келеді деді.
Өз кезегінде вице-министр негізгі сатушылар биржалық саудаға толыққанды қатысу үшін кәсіби түрде жетілмегенін айтты. Сатып алушылар керісінше дамыды және қолданыстағы заңнама аясында жұмыс істеуге дайын. Сонымен қатар, ҚР АШМ өкілдері соя бұршақтарын биржалық тауарлар тізімінен шығару туралы бастаманы қолдай отырып, бүгінгі таңда нарықтың бытыраңқылығы бар екенін және ауыл шаруашылығы өндірушілерінің білімі жоқ екенін айтты. Алып тастау туралы мәселені Үкіметте талқылау жоспарлануда.
Сонымен қатар, «Қазақстанның ФармМедИндустриясы» ЗТБ атқарушы директоры Гүлдария Манақпаева дәрілік заттарды таңбалау және қадағалау жүйесін енгізудің практикалық нәтижелеріне талдау жасап, әкімшілік жүктеменің өсуін, жекелеген препараттардың айналымындағы шығындар мен кідірістердің ұлғаюын қоса алғанда, проблемалық аспектілерді атап өтті. Таңбалаудың негізгі функциясын іске асыру, фармацевтикалық нарықты жалған және контрабандалық өнімдерден қорғау, сондай-ақ тұтынушыларды сапасыз немесе ақаулы дәрілік заттарды сатып алу тәуекелдерінен қорғау мәселелері көтерілді.
Отырысқа қатысушылар қолданыстағы таңбалау тетігінің тиімділігіне кешенді бағалау жүргізу, фармацевтика нарығына қатысушылардың жұмысын қиындататын факторларды анықтау, халықты ақпараттандыру жөніндегі жұмысты күшейту, сондай-ақ дәрілік заттардың таңбалануы мен қадағалануы бойынша нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру және техникалық іске асыру жөнінде ұсыныстар дайындау туралы пікір алмасты.
Айжан Бижанова дәрілік заттарды таңбалауды енгізудің тиімділігін атап өтіп, осы салада ұйымдастырушылық сипаттағы өзекті мәселелер сақталатынын атап өтті. «Тұтынушы қандай бағамен сатып алатынын білуі үшін медиа-жоспар жасау қажет деп санаймын. Бұл темекі өнімдеріне ұқсас контрабанда және контрафакт бойынша статистиканы құруға көмектеседі», - деді ол.
Өз тарапынан Қоғамдық кеңестің төрағасы Руслан Шаекин дәрілік заттарды таңбалау мен қадағалаудың тиімділігін арттыруға бағытталған өзекті мәселелерді шешу бойынша, оның ішінде дәрілік заттарды таңбалау мен қадағалаудың қолданыстағы ережелеріне өзгерістер енгізу бойынша мүдделі МО-мен бірлесіп ведомствоаралық жұмыс тобын құруды ұсынды.
Кеңес мүшелері жоғарыда аталған тақырыптарға қатысты отырыс қорытындысы бойынша қабылданған хаттамада көрініс табатын бірқатар ұсынысты айтты.
ҚР СИМ қызметі мәселелері жөніндегі Қоғамдық кеңестің кезекті отырысы 2025 жылдың 4 тоқсанына жоспарланған.
ҚР СИМ баспасөз қызметі