2022 жылғы сауданы дамыту және экспортты қолдау жөніндегі қызметтің нәтижелері ҚР Премьер-министрі Әлихан Смайыловтың төрағалығымен өткен ҚР сауда және интеграция министрлігінің кеңейтілген алқа отырысында шығарылды, деп хабарлайды ҚазАқпарат Elorda.info сілтеме жасай отырып primeminister.kz.
Алқа отырысында ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – ҚР сауда және интеграция министрі Серік Жұманғарин хабарлағандай, 2022 жылдың 10 айының қорытындысы бойынша тауар айналымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 34,1% - ға ұлғайып, 1 110,6 млрд құрады.
ЕАЭО елдерімен өзара сауда 2 23 млрд-қа жетті, бұл 2021 жылдың алдыңғы кезеңіндегі көрсеткіштерден 7,5% - ға артық. Бір жыл ішінде 6 сауда кедергілері жойылды, бұл Қазақстанға доход 500 млн табыс әкелді.
Нарықты қажетті азық-түлікпен қанықтыру және бағаның өсуін тежеу мақсатында сыни импорттың 1343 тауарына: көкөністерге, дәнді дақылдарға, сүт өнімдеріне, азық-түлікке, жабдыққа арналған қосалқы бөлшектерге, шикізатқа және басқаларға кедендік баждар нөлге теңестірілді.
Өткен жылдың 10 айында шикізаттық емес тауарлар экспорты айтарлықтай өсті – 34,8% - ға және 2 21,7 млрд құрады. бұл ретте 2022 жылғы қаңтар-қыркүйекте көрсетілетін қызметтер экспорты 31% - ға ұлғайып, 5 5,5 млрд-қа жетті.
Еркін сауданы дамыту және экспортты ілгерілету үшін Иранмен уақытша еркін сауда туралы келісімді 2025 жылға дейін ұзарту туралы хаттама ратификацияланды. Соңғы кезеңде ИРИ-мен толық метражды келісім жасау процесі жүріп жатыр. Экспортты ұлғайтудан күтілетін экономикалық нәтиже шамамен 2 250 млн құрайды. перспективада Индонезиямен және БАӘ-мен осындай келісімдерге қол қою жоспарлануда, олардың бағаланатын әлеуеті 1 1 млрд-тан асады.
Өзара тиімді кооперациялық жобаларды іске асыру және көліктік-логистикалық маршруттарды дамыту мақсатында шекара маңындағы сауда, көлік, логистика және өнеркәсіптік кооперация орталықтарының желісін ашу бойынша жұмыс жүргізілуде.
«Өзбекстанмен шекарада «Орталық Азия» халықаралық өнеркәсіптік кооперация орталығы құрылуда. Жол картасы іске асырылуда, орталықтың орналасқан жері анықталды және жобаның техникалық-экономикалық негіздемесін әзірлеу жоспарлануда. Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамыту шеңберінде «Солтүстік-Оңтүстік» Шығыс тармағының Иран бағытындағы инфрақұрылымын дамытуға ерекше назар аударылады. Негізгі басымдық-Үндістан мен Пәкістан бағытындағы тасымалдардың әлеуетін дамыту», — сказал Серик Жумангарин.
Сондай-ақ, вице-премьер Қытаймен, Ресеймен және Қырғызстанмен сыртқы шекарадағы орталықтарды жаңғырту жұмыстары жалғасып жатқанын атап өтті. Жобаны сәтті іске асыру транзиттік жүк ағынын 2 еседен астам, ал тауар айналымын орта есеппен 30% – ға ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Өз сөзінде Серік Жұманғарин жыл қорытындысы бойынша азық-түлік инфляциясы 25,3% -. құрағанын атап өтті. Бұл ретте бағаның 13,7% - ға негізгі секірісі 2022 жылғы ақпаннан сәуірге дейінгі кезеңде орын алды. Қазіргі жағдайдың басты себептерінің қатарында вице-премьер геосаяси өзгерістерді, ұлттық валюта бағамының әлсіреуін және Қазақстанның сауда серіктестеріне қатысты санкциялар мен қарсы санкциялар енгізуді атады.
«Осыған байланысты баға белгілеудің негізгі компоненттері қайта қаралып, оңтайландырылды. Делдалдық тізбектерді тергеу жөніндегі өңірлік комиссиялардың жұмысы күшейтілді және қайта өңдеу кәсіпорындарына айналым қаражаты бөлінді. Тауар балансын қалыптастыру тәртібі бекітілді және маусымаралық кезеңде көкөністерді жеткізу мәселелері пысықталуда. Азық — түлік тауарларын өндірушілердің мүдделерін ескеретін шекті және шекті бөлшек бағаларды белгілеу кезіндегі тәсіл қайта қаралды», — деді вице-премьер..
Сауда саласындағы түйінді проблемаларды шешу үшін ҚР СИМ пәрменді шаралар пакетін әзірледі. Негізгі бағыттардың қатарында-сауда саласына инвестицияларды мемлекеттік ынталандыру, әкімдіктердің сауда объектілерін салу үшін жер учаскелерін беру мәселесін пысықтау және 70 заманауи көкөніс қоймаларын құру. 2027 жылға қарай қазіргі заманғы сауда форматтарының үлесін қазіргі 31% - дан 70% - ға дейін жеткізу жоспарлануда.
Техникалық реттеу саласында қазақстандық бизнесті қолдау үшін ЕАЭО деңгейінде өнімге қойылатын міндетті талаптарды оңайлату саласында оң нәтижелерге қол жеткізілді, Е-КТРМ бірыңғай техникалық реттеу жүйесі құрылды және аттестатталды. Қазақстанда алғаш рет «Халал» өнімін экспортқа сертификаттау жөніндегі орган аккредиттелді, экономиканың 7 саласы толығымен стандартталды, 77 зертхана жаңғыртылды, «сұр» сертификаттардың және техникалық реттеу саласындағы басқа да бұзушылықтардың күшін жою жөніндегі жұмыс жалғастырылды.
Отырыс соңында ҚР премьер-министрі Әлихан Смайылов сауда және интеграция министрлігінің алдына әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын ұстап тұру жөніндегі жұмысқа ерекше назар аудара отырып, бірқатар басым міндеттер қойды.