«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне бизнес жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2024 жылғы 06 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңында Министрлікке сауда қызметі субъектілеріне мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну жөніндегі құзырет берілген.
Заңды іске асыру үшін Ішкі сауда субъектілеріне жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау шараларын көрсету қағидалары қабылданды (бұдан әрі - Қағидалар, ҚР Сауда және интеграция министрінің 2024 жылғы 21 маусымдағы № 262-НҚ бұйрығымен бекітілген), оның шеңберінде ішкі сауда субъектілеріне шаралар ұсыну тетігі мен өлшемшарттары айқындалған.
Бағдарламаға Астана, Алматы, Шымкент қалалары мен сауда ойын-сауық орталықтары қатыспайды.
Аталған шаралар екінші деңгейдегі банктер берген кредиттер бойынша сыйақы мөлшерлемесінің бір бөлігін субсидиялауға (инвестициялық салымдар кезінде, айналым қаражатын толықтыруға, кооперативтік дүкендерді дамыту және үйдегі дүкендерді кооперациялау үшін, сондай-ақ бірлескен сатып алуды автоматтандырудың бағдарламалық өнімдерін (тауарларды есепке алу жүйесі, кооперативтік дүкендердің тауарларды тапсырыс беруі және бөлуі үшін арнайы ІТ-қосымшаларды енгізу) енгізуге және т.б.) бағытталған қорларды есепке алу).
Бағдарламаның шарттары бойынша облыс орталықтарында жобаларды іске асыратын ішкі сауда субъектілері үшін кредиттер сомасы 3 млрд.тг. Моно- және шағын қалаларда, ауылдық елді мекендерде жобаларды іске асыратын ішкі сауда субъектілері үшін кредит сомасы 1,5 млрд. теңгеден аспайды.
Субсидиялау мерзімі:
- инвестициялық мақсаттарға - 5 жылдан аспайтын;
- айналым қаражатын толықтыруға 3 жылдан аспайды.
Мемлекеттік қолдау алу үшін кәсіпкер несие алу үшін екінші деңгейлі банкке, сондай-ақ «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ-ға жүгінуі қажет. Кредитті алғаннан кейін барлық шарттарға сәйкес болған кезде сыйақы ставкасының 10,75% -ын мемлекет субсидиялайды, ал айырмасын ішкі сауда субъектісі төлейді.
Жетіспейтін кепілдікті қамтамасыз етуді қамтамасыз ету үшін ішкі сауда субъектілері кредиттерге кепілдік беру түріндегі құралды пайдалана алады:
- жұмыс істейтін субъектілер кредит сомасының 50% дейін;
- бастауыш субъектілер (тіркеу мерзімі 3 жылдан аспайтын) кредит сомасының 85% дейін.
Кепілдік кредиттің бүкіл мерзіміне беріледі.
Ішкі сауда субъектілерінің жобалары облыстық маңызы бар қалаларда экономикалық қызметтің келесі түрлеріне сәйкес:
ЭҚЖЖ 46.90.3 «Көтерме-тарату орталықтарын қоса алғанда, сауда алаңы 2000 шаршы метрден астам (2000 шаршы метр және одан жоғары) сауда объектілерінде қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментін көтерме саудада сату»;
ЭҚЖЖ 47.11 «Мамандандырылмаған дүкендерде көбінесе тамақ өнімдерін, сусындармен және темекі өнімдерін бөлшек сауда сату»;
ЭҚЖЖ 47.19 «Мамандандырылған емес дүкендердегі өзге де бөлшек сауда»;
ЭҚЖЖ 47.91.0 «Тауарларға пошта арқылы немесе Интернет желісі арқылы тапсырыс беру жолымен бөлшек сауда»;
ЭҚЖЖ 68.20.3 «Меншікті немесе жалға алынған сауда нарығын жалдау (қосалқы жалдау) және басқару»;
ЭҚЖЖ 68.20.4 «Сауда қызметіндегі меншікті сауда жылжымайтын мүлігін және көп функционалды кешендерді жалға алу және басқару», сауда-ойын-сауық орталықтарын қоспағанда;
ЭҚЖЖ 68.20.5 «Сауда-ойын-сауық орталықтарын қоспағанда, жалға алынған сауда жылжымайтын мүлігін және жалға алынған көп функционалды кешендерді жалға алу (қосалқы жалға алу) және басқару».
Моно- және шағын қалаларда, ауылдық елді мекендерде ішкі сауда субъектілірінің жобалары келесі экономикалық қызмет түрлеріне сәйкес қолдау көрсетіледі:
46 «Автомобильдер мен мотоциклдер саудасын қоспағанда, көтерме сауда»;
47 «Автомобильдер мен мотоциклдерді сатудан басқа бөлшек сауда»;
68.20.3 «Меншікті немесе жалға алынған сауда нарығын жалдау (қосалқы жалдау) және басқару»;
68.20.4 «Сауда-ойын-сауық орталықтарын қоспағанда, сауда қызметіндегі меншікті сауда жылжымайтын мүлігін және көп функционалды кешендерді жалға алу және басқару»;
68.20.5 «Сауда-ойын-сауық орталықтарын қоспағанда, жалға алынған сауда жылжымайтын мүлігін және жалға алынған көп функционалды кешендерді жалға алу (қосалқы жалдау) және басқару».
Сонымен қатар, Мемлекеттік қолдауды алған жағдайда кәсіпкерге қарсы міндеттемелер қойылады атап айтқанда – отандық тауар өндірушілердің сауда сөрелеріне қолжетімділігі.
Отандық өндірушілерге арналған сөрелік кеңістік азық-түлік емес тауарлар үшін 20% - ды, ал азық-түлік тауарлары үшін отандық өнімдердің сауда сөрелеріндегі үлесін 50% -ға дейін кеңейтуі тиіс (Мемлекеттік қолдау қағидалары шеңберінде Ішкі сауда қағидалары шеңберінде 30% + 20%). Бұдан бөлек, мемлекеттік қолдау алушыларға әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлар бағасының мониторингін қамтамасыз ету мақсатында Тауарлардың ұлттық каталогын пайдалану қажет.