Рекреациялық аймақтарға қатысты заңнаманың жетілмеуі тұтынушылардың құқығына әсер етуде
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті өкілінің өз сусындарымен және тағамдарымен демалыс аймағына кіру құқығы туралы түсініктемесіне қатысты демалыс аймақтарында қызмет көрсететін кәсіпкерлік субъектілерінің өтініштерін назарға ала отырып, Комитет көрсетілген мәселе бойынша талдау жүргізді.
Комитеттің түсіндірме беруіне азаматтардың (тұтынушылардың) рекреациялық демалыс аймақтарындағы (саябақтар, аквапарктер, жағажайлар, демалыс базалары және демалысты ұйымдастыру бойынша қызмет көрсетілетін басқа да нысандар) кәсіпкерлік субъектілері тарапынан келушілерге азық-түлік әкелуге тыйым салу туралы ішкі ережелермен таныспауы туралы көптеген шағымдары себеп болғанын атап өткен жөн. Соның салдарынан, кіру билетін төлегеннен кейін азық-түлікпен келушілерге одан әрі қызмет көрсетуден бас тартылды.
Осындай жағдайларда Комитет демалыс және демалыс қызметтерін ұйымдастыратын субъектілердің іс-әрекеттерінің заңсыз екендігі туралы нақты айтты.
"Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - заң) 24-бабының талаптарына сәйкес сатушы (дайындаушы, Орындаушы) тауар (жұмыс, қызмет) туралы, сондай-ақ сатушы (дайындаушы, орындаушы) туралы Қазақстан Республикасы "Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы" Заңының талаптарына сәйкес қазақ және орыс тілдерінде ақпарат беруге міндетті. (Анықтама: тауар (жұмыс, көрсетілетін қызмет) туралы ақпарат міндетті түрде тауардың (жұмыстың, көрсетілетін қызметтің) атауын, сондай-ақ ұсынылатын жұмыстардың (көрсетілетін қызметтердің) түрлері мен ерекшеліктерін қамтуға тиіс.)
Ақпарат тұтынушының назарына тауарға (жұмысқа, көрсетілетін қызметке) қоса берілетін құжаттамада, тұтыну ыдысында, затбелгілерде немесе тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) жекелеген түрлері үшін қабылданған өзге де тәсілмен жеткізіледі. Осылайша, егер келуші кіру билетін төлеп, демалыс аймағына өз өнімдерімен кірсе, онда аймақ субъектісі қолданыстағы тыйым салулар туралы хабарламаса, онда тұтынушыға осы себептен қызмет көрсетуден бас тарту заңсыз болып табылады.
Сонымен қатар, егер заңнамада көзделген болса, демалыс аймақтарының барлық субъектілері келушілердің өз өнімдерімен кіруіне тыйым салу туралы ережелерді белгілей алмайды.
Осылайша, тұтынушы мен кәсіпкерлік субъектілері арасында туындайтын құқықтық қатынастар жария құқықтық қатынастарға жатады. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 387-бабына сәйкес кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын тұлға жасаған және осындай адам өз қызметінің сипаты бойынша оған жүгінетін әрбір адамға қатысты жүзеге асыруға тиіс тауарларды сату, жұмыстарды орындау немесе қызметтер көрсету жөніндегі оның міндеттерін белгілейтін шарт жария шарт деп танылады.
Кодекстің 387-бабының 4-тармағына сәйкес заңнамалық актілерде көзделген жағдайларда Қазақстан Республикасының Үкіметі жария шарттар (үлгі шарттар, ережелер және т.б.) жасасу және орындау кезінде тараптар үшін міндетті қағидалар шығара алады.
Рекреациялық аймақтар қызметінің мәселелері әртүрлі нормативтік құқықтық актілермен (туристік, экологиялық, денсаулық сақтау, сәулет, қала құрылысы және құрылыс және т.б. салаларда) реттелетінін атап өткен жөн.
«Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы» Қазақстан Республикасының жекелеген Заңымен рекреациялық құндылыққа қатысты қоғамдық қатынастар реттеледі.
Осыған байланысты, белгілі бір салада, мысалы, туристік қызметте уәкілетті орган рекреациялық туристік демалыс аймақтарына барудың арнайы ережелерін заңнамалық тұрғыдан қарастыруға құқылы.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті, Туризм индустриясы комитеті, жергілікті атқарушы органдар, Атамекен ҰКП, Тұтынушылардың ұлттық лигасы және басқа да қоғамдық ұйымдар өкілдерінің қатысуымен өткен ағымдағы 22-23 маусымда бейнеконференцияда рекреациялық аймақтарды құқықтық реттеудің тұтынушыларға қызмет көрсету бөлігіндегі мәселелерді көтеріп талқыланды.
Мәселен, келушілердің демалыс аймақтарына өз өнімдерімен кіруге рұқсат беру ережелерін белгілеуге тыйым салынған жағдайларда, бизнес өкілдерінен демалысты ұйымдастыру бойынша шығындар мен антисанитария туралы сұрақтар келіп түсті. Сонымен қатар, тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі қоғамдық ұйымдардың өкілдерінен демалыс базалары субъектілерінің азық-түлікті алып жүруге түбегейлі тыйым салуынсыз проблемалар туындады, мұнда тұтынушы кіру билеті мен үйді жалға алу ақысын төлеп, мысалы, барбекю аймағын пайдалану бойынша қызметтерді ала алмайды.
Осы конференцияның қорытындысы бойынша қатысушылар тұтынушылардың демалысын ұйымдастырумен байланысты рекреациялық аймақтардың қызметі бойынша заңнаманы одан әрі жетілдіру туралы пікірге келді.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті мемлекеттік органдарға тиісті ұсынымдар жолдайтын болады.