ҚР сауда және интеграция министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне азаматтар бірнеше рет: "тұтынушыға тұрмыстық техниканы сату кезінде оны ораудан және көрсетуден бас тарту заңды ма? Қаптаманы ашу презентацияны бұзады ма?». Бұл сұрақтарға Комитеттің мемлекеттік саясатты қалыптастыру басқармасының басшысы Рамазан Баренов жауап берді, деп хабарлайды Учет.kz.
"Тұтынушы тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы Заңның 13-бабына сәйкес тауардың сипатына байланысты алынып тасталмаса, оның қатысуымен тауардың қасиеттерін тексеруді немесе оны дұрыс және қауіпсіз пайдалануды көрсетуді талап етуге заңды құқығы бар".
Оның айтуынша, жоғарыда аталған талап міндетті түрде тұрмыстық техникаға жатады.
Әдетте, электр құрылғылары, машиналар мен құралдар, сондай-ақ басқа да техникалық күрделі тұрмыстық тауарлар сауда залына немесе сатып алу орнына жеткізілгенге дейін сатылымға дейінгі дайындықтан өтеді, оған мыналар кіреді:
тауарды орауыштан шығару;
тауарды тексеру, атап айтқанда, өнімнің толықтығын, сапасын, қажетті ақпараттың болуын тексеру;
қажет болған жағдайда - өнімді құрастыру және оны баптау.
Сатып алушының талабы бойынша сатушы оны тауарлардың құрылымы мен әрекетімен таныстырады, жиналған, техникалық жарамды күйде көрсетеді.
"Бұл ішкі сауда ережелерінің 131 және 132-тармақтарымен реттеледі (ҰЭМ м.а. 2015 жылғы 27 наурыздағы № 264 бұйрығымен бекітілген)", – деп қосты ол.
Қаптаманы ашу мәселесіне қатысты, соның салдарынан тауар түрі бұзылады, қаптамаларға "қаптаманың қауіпсіздігі туралы" Кеден одағының Техрегламентінде (КО ТР 005/2011) белгіленген өз талаптары бар екенін атап өткен жөн.
Тұрмыстық техника қаптамасының құқықтық мәртебесін зерделеуден қаптама өнімнің тауарлық түрін сақтау үшін қорғау және бұйым ретінде қызмет ететіні; қаптаманы ашу және тұтынушының тауарды (тұрмыстық техниканы) тексеру үшін тұрмыстық техниканы қосуы, тексеру процесінде тауар бүлінген немесе зауыттық ақау табылған жағдайды қоспағанда, тұрмыстық техниканы пайдаланудың тауар түріне және мәртебесіне әсер етпейді.
"Әрине, кәсіпкерге қаптамада мөрленген тауарды сату ыңғайлы және әр талап бойынша тауардың қаптамасын тағы бір рет ашпау керек. Осы мақсатта сауда-саттықта, әдетте, сату бөлімінің терезесінде орналасқан тауардың үлгісін көрсету практикаланады", - деп түсіндірді Рамазан Ерболұлы.
Тауарды үлгі және (немесе) сипаттама бойынша сату кезінде тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы Заңның 29-бабына сәйкес сатушы тұтынушыға үлгіге және (немесе) сипаттамаға сәйкес келетін тауарды беруге міндетті.