ШАМАЛАРДЫҢ НЕГІЗГІ БІРЛІКТЕРІНІҢ ЖАҢА АНЫҚТАМАЛАРЫ
Отырыс шеңберінде Халықаралық бірлік жүйесінің (SI) негізгі бірліктерін қайта анықтау талқыланды.
ШСБК отырысына өңірлік және халықаралық ұйымдардың, ұлттық метрологиялық институттардың және метрология жөніндегі уәкілетті органдардың өкілдері, 60 елдің ШСБК толық құқылы және қауымдасқан мүшелері қатысты.
Отырысқа Қазақстаннан "Қазақстан метрология институты" республикалық мемлекеттік кәсіпорнының бас директоры Т.Тоқанов қатысты.
Нобель сыйлығының лауреаты Клаус фон Клитцинг " Холлдың кванттық эффектісі және қайта қаралған SI ", Жан Филипп Узан "Физикадағы Планк тұрақтысының рөлі", Джун Е "Оптикалық атом сағаттары-кванттық әлемдегі жаңа перспективалар" және Нобель сыйлығының лауреаты Билл Филлипс "SI қайта жаңартылған жүйесі қалай іргелі константалармен өлшеу" та0ырыптарында баяндама жасады.
Отырыс соңында жаңа халықаралық бірлік жүйесін қабылдау үшін елдердің дауыс беруі өтті, оның нәтижелері бойынша жаңа халықаралық бірлік жүйесін бекіту туралы шешім қабылданды.
Ұлттық эталондар қазіргі уақытта пайдаланылатын сол көздерден SI-ге бақылау жасай алады. Эталондардың баламалылығы халықаралық салыстырулармен қамтамасыз етілетін болады. Мемлекеттік эталондардан мөлшерді беру кезіндегі белгісіздік жұмысшыларға өзгермейді.
Қазақстанда қазіргі уақытта ұзындық, уақыт және жиілік, тұрақты ток және электрлік кедергі эталондары іргелі физикалық тұрақты негізде іске асырылған. Температура мен масса эталондары - физикалық прототиптер негізінде.
Бүгінгі күні әлемде іргелі физикалық тұрақты негізіндегі масса мен температура эталондарын өндірушілер жоқ. Тұрақты Планк негізінде массаның бірлігін іске асыратын эксперименттік қондырғылар ұлттық стандарттар мен технологиялар институты (АҚШ), Ұлттық физикалық зертхана (Ұлыбритания), халықаралық шаралар мен таразылар бюросы (МБМВ) және Германияның ұлттық метрология институты (PTB) жалғыз данада құрылды.
"Қазақстан метрология институты" РМК шетелдік метрологиялық институттармен бірлесіп, Қазақстан Республикасының метрологиялық тәуелсіздігін қамтамасыз ету мақсатында іргелі физикалық тұрақты болып табылатын шамалар бірліктерінің эталондарын құру мәселесін пысықтайтын болады. Бұл Республикада өлшем сапасын жаңа деңгейге шығаруға, ШСБК консультативтік комитеттерінің негізгі салыстыруларына қатысуға мүмкіндік береді.
Халықаралық бірлік жүйесі 2019 жылы 20 мамырда Дүниежүзілік метрология күні күшіне енеді.
Толық мәтін мында орналасқан: https://kazinmetr.kz/kaz/press/news/1/91795/
