Жиі қойылатын сұрақтар

Сенімхат бойынша төрағаның өкілеттігін беру мүмкін бе?

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 167-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес бір адамның (сенім білдірушінің) өз атынан өкілдік ету үшін басқа адамға (сенім білдірілген өкілге) беретін жазбаша өкілеттігі сенімхат деп танылады.

Егер заңнамалық актілерде өзгеше белгіленбесе, мүлікті басқаруға және нотариаттық куәландыруды талап ететін мәмілелер жасауға сенімхат нотариалды куәландырылуға тиіс.

Кодекстің 167-бабының 6-тармағында заңды тұлғаның атынан сенімхат оның басшысының немесе оған құрылтай құжаттарымен уәкілеттік берілген өзге тұлғаның қолы қойылып беріледі және егер осы адамның Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мөрі болуға тиіс болса, осы ұйымның мөрімен бекітіледі деп көзделген.

Сенімхат бойынша өкілеттіктердің мерзімдері мен көлемін сенімхат беруші айқындайды.

Сонымен қатар, «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – заң) 43 – бабының 4-тармағына сәйкес мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасы жиналыста пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері арасынан бір жыл мерзімге сайланады. Пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың меншік иесімен тұрақты тұратын пәтер, тұрғын емес үй-жай меншік иесінің отбасы мүшелері (жұбайы (зайыбы), ерлі-зайыптылардың ортақ немесе біреуінің балалары (оның ішінде асырап алған балалары), ата-анасы және жұбайының (зайыбының) ата-анасы) мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасы болып сайлана алады.

Заңның осы нормасынан мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасының өкілеттігін жүзеге асыруды оның өзі жүзеге асыратыны, сенімхат бойынша құқықтар мен міндеттерді өзге адамға беруі не заңмен мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасының міндетін атқарушыны тағайындауға жол берілмейтіні білдіреді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің жанындағы жеке кәсіпкерлік бірлестіктерін аккредиттеуден өту үшін қандай құжаттар қажет?

Аккредиттеуді алу үшін өтініш беруші келесі құжаттарды ұсынады:

1) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жеке кәсіпкерлік субъектілерінің және басқа да коммерциялық емес ұйымдардың аккредиттеуден өтуіне өтініш;

2) құрылтай құжаттарының және заңды тұлғаны, филиалды (өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеуді (қайта тіркеуді) растайтын құжаттардың қазақ және орыс тілдеріндегі электрондық көшірмелері;

3) бизнес-сәйкестендіру нөмірін көрсете отырып, бірлестік және/немесе ұйым мүшелерінің тізімі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Өтеусіз жекешелендіруге қатысты

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес азаматтардың белгілі бір санаттары өздері тұратын тұрғын үйлерді (11 санат) өз меншігіне өтеусіз алуға құқылы.

Анықтама:

1) Ұлы Отан соғысының ардагерлері.

2) 1 және 2 топтағы мүгедектер;

3) Чернобыль атом электр станциясындағы апаттың салдарын жоюға қатысқан, сондай-ақ тікелей ядролық сынақтар мен жаттығуларға қатысқан адамдар;

4) Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтар;

5) бұрынғы КСРО-ны қорғау кезінде, сондай-ақ Ауғанстанда немесе соғыс қимылдары жүргізілген басқа мемлекеттерде әскери қызмет өткеру кезінде  жаралануы, контузия алуы, мертігуі салдарынан мүгедек болған әскери қызметшілер;

6) Арал маңындағы экологиялық апат салдарынан зардап шеккен азаматтар;

7) күнтізбелік есептеуде жиырма жыл және одан да көп еңбек сіңірген әскери қызметшілер, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлері;

7-1) арнаулы мемлекеттік орган және ішкі істер органдары қызметкерінің, қызмет өткеру кезінде қаза тапқан (қайтыс болған) әскери қызметшінің отбасы мүшелері;

8) ғарышкерлікке кандидаттар, ғарышкерлер;

9) саяси қуғын-сүргін құрбандары;

10) күнтізбелік есептеуде жиырма және одан да көп жыл еңбек сіңірген ішкі істер органдарының қызметкерлері жатады.

Бүгінгі таңда мемлекеттік тұрғын үй қорынан жалға берілетін тұрғын үйлерде депутаттар ұсынған санаттар арасынан 9,3 мыңға жуық адам тұр және кезекте тағы 190 мыңға жуық адам бар.

Өтеусіз жекешелендіруге құқығы бар азаматтар санаттарының тізбесін кеңейту мемлекеттік бюджетке ақшалай қаражаттың түспеуіне әкеп соғады, бұл тиісінше оны республикалық бюджет комиссиясында қарауды талап етеді.

Осыған байланысты жекешелендіру тәртібі қосымша заңға тәуелді актілер деңгейінде пысықталатын болады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Қазір кондоминиум объектісін басқару нысаны ретінде пәтер иелерінің тұтыну кооперативі бар ма?

«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабына сәйкес (бұдан әрі – Заң) пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері кондоминиум объектісін басқаруды және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауды жиналысқа қатысу, кондоминиум объектісін басқару нысанын таңдау, үй кеңесін сайлау, сондай-ақ кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған шығыстарды төлеу арқылы жүзеге асырады.

Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау бойынша қызметтер көрсетуді сервистік қызмет субъектісі мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасымен немесе жай серіктестіктің сенім білдірілген адамымен не көппәтерлі тұрғын үйді басқарушымен немесе басқарушы компаниямен не уақытша басқарушы компаниямен жасалатын шарт негізінде жүзеге асырады.

Кондоминиум объектісін басқару және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау функцияларын жүзеге асыратын жеке, заңды тұлғалардың пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың, орынтұрақ орындарының, қоймалардың меншік иелеріне келтірген шығындары Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес өтелуге жатады.

Заңның 42 - бабының 1-тармағына сәйкес пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері кондоминиум объектісін басқару, оны күтіп-ұстауды қаржыландыру және кондоминиум объектісі ортақ мүлкінің сақталуын қамтамасыз ету үшін мына кондоминиум объектісін басқару нысандарының біреуін таңдауға міндетті:

1) мүліктің меншік иелері бірлестігі;

2) егер пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің саны отыздан аспаса, көппәтерлі тұрғын үйдің жай серіктестігі (жай серіктестік);

3) егер пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің саны он алтыдан аспаса, пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың барлық меншік иелерінің тікелей бірлесіп басқаруы.

Қазіргі уақытта кондоминиум объектісін басқарудың басқа нысандары Заңмен қарастырылмаған.

Кондоминиум объектісін басқарудың аталған нысандарының әрқайсысы бір жеке көппәтерлі тұрғын үйдің мүдделерін білдіруді көздейді.

Өз кезегінде, пәтер иелерінің кооперативтері, басқа да ұқсас заңды тұлғалар сияқты (мысалы, пәтер иелерінің тұтыну кооперативі (бұдан әрі – ПИК) ұзақ уақыт бойы бір көппәтерлі тұрғын үйдің шеңберінен шығып кетті, жағдайлардың басым көпшілігінде бірнеше көппәтерлі тұрғын үйлер мүдделерін білдіреді және іс жүзінде басқарушы компаниялардың  аналогтары болып табылады, осыған байланысты олар заңда кондоминиум объектісін басқару нысаны ретінде қарастырылмайды.

Сонымен қатар, пәтер иелерінің тұтыну кооперативтерінің қызметі Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңында тікелей көзделмеген және тұтыну кооперативтерінің құқықтық жағдайын, оларды құрудың, қызметінің, қайта ұйымдастырудың және таратудың ұйымдастырушылық, экономикалық және әлеуметтік жағдайларын, мүшелердің құқықтары мен міндеттерін, өкілеттіктері мен міндеттерін айқындайтын «Тұтыну кооперативі туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен регламенттелген.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Тұрғын үй алуға бірінші кезектегі құқық беруге қатысты

Тұрғын үй алу бойынша басымдық құқығын беру туралы

Қазіргі таңда басымдық құқығын 195 мыңға жуық кезек күтуші алушылар иеленуде.

Ақпарат үшін:

- Ұлы Отан соғысының ардагерлері – 26 адам.

- Мүгедек балалар мен ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалар – 61,3 мың адам.

- Көпбалалы аналар мен көпбалалы отбасылар – 133,4 мың адам.

Тұрғын үй бөлінісінде басымдық құқығы бар азаматтарға, тіркеуге тұру күніне қарамастан, ең алдымен тұрғын үй беріледі. Бұл жағдай басқа әлеуметтік тұрғыдан осал топтар арасында наразылықтар мен әлеуметтік шиеленістерге алып келеді.

Тұрғын үйді бөлу кезінде негізгі критерийлердің бірі ретінде тіркеуге тұру күні белгіленгенін ескере отырып, ҚР «Қазақстан Республикасының тұрғын үй саясатын реформалау мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңының жобасында бұл құқықты алып тастау қарастырылған болатын.

Алайда заң жобасын талқылау барысында бұл құқықты тек бөлініп жатқан жылдың шегінде сақтап қалу туралы норма қабылданды. Яғни, 2013 жылғы кезекте тұрған азаматтарға қолдау шаралары арасында басымдық құқығы беріледі.

Сонымен қатар, депутаттардың ұстанымын ескере отырып, 1 және 2 топ мүгедектері, мүгедек балалары бар немесе оларды тәрбиелеп отырған отбасылар, Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер, басқа елдердегі қарулы қақтығыстарға қатысқан ардагерлер және жесірлер де басымдық құқығымен қамтамасыз етіледі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Құрылыс кодексі бизнес қауымдастығының құқығына нұқсан келтіре ме?

Заң жобасын әзірлеу шеңберінде бизнес-қауымдастықтардың, жоғары және орта оқу орындарының ірі өкілдерімен, оның ішінде "Атамекен"ҚР ҰКП алаңында 40-тан астам кездесу өткізілді. Бұдан басқа, 2023 жылдың мамыр-маусым айларында республиканың барлық өңірлерінде көшпелі кездесулер ұйымдастырылды, онда құрылыс КОДЕКСІН әзірлеу кезінде ескерілген проблемалық мәселелер мен ұсыныстар талқыланды. Ағымдағы жылдың ақпан және қазан айларында Астана және Алматы қалаларында құрылыс кодексінің негізгі ережелеріне арналған халықаралық конференциялар мен қазақстандық құрылыс саласының форумы өткізілді.

2023 жылдың сәуір айының соңында құрылыс кодексінің алғашқы жобасы Министрліктің ресми интернет-ресурсында орналастырылды. Тамыз айының соңында мүдделі тараптардың ұсыныстары мен ескертулерін ескере отырып, құрылыс кодексінің пысықталған жобасы дайындалып, талқылау үшін "Ашық НҚА" порталында жарияланды.

Келісу рәсімі барысында мүдделі мемлекеттік органдардың барлық негізделген ұсыныстары мен ескертулері ескерілді.

Айта кету керек, кейбір позициялар тек редакциялық сипаттағы түзетулерді ұсына отырып, ешқандай тұжырымдамалық жаңа өзгерістер мен толықтыруларды қамтымайды.

Сондай-ақ, құрылыс кодексінің жобасын қоғамдық талқылау барысында бизнес-қоғамдастық субъектілерінің өзінен ұсыныстар мен ескертулер қаралды, оның ішінде:

- Еуразиялық өнеркәсіптік қауымдастық (ЕАП) 24 ұсыныс пен ескерту берді, оның 19-ы қабылданды;

- Қазақстанның құрылыс салушылар қауымдастығы 6 ұсыныс пен ескерту ұсынды, оның 4-еуі қабылданды;

- Сараптама ұйымының палатасы 35 ұсыныс пен ескерту ұсынды, оның 16-сы қабылданды;

- Қазақстан құрылысшылар одағы 8 ұсыныс пен ескерту берді, оның 5-і қабылданды;

- Қазақстандағы техникалық қадағалау қызметтерінің қауымдастығы 9 ұсыныс пен ескерту ұсынды, оның 6-ы қабылданды;

- Қазақстандық құрылыс саласы қауымдастығы 20 ұсыныс пен ескерту ұсынды, оның 18-і қабылданды.

Құрылыс кодексінің жобасы Экономикалық, сыбайлас жемқорлыққа қарсы, құқықтық сараптамадан, оның ішінде Палатаның сараптамасынан өтті. Палата сараптамасының қорытындысын алған сәттен бастап кодекстің жобасы мемлекеттік органдар ұсынған ескертулерді ескере отырып өзгертілді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Азаматтарға мемлекеттік тұрғын үйді бөлу процедурасын сипаттаңыз

"Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі– Заң) 74-бабына сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй, осы Заңның 98-1-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, мұқтаждар есебінде тұрған азаматтарға барлық қажетті құжаттарымен қоса өтініш берілген кезден бастап тізімдерде белгіленген кезектілік тәртібімен беріледі.

Заңның 74-бабының 3-тармағына сәйкес аталған тізімдерге енгізілген азаматтардың құқықтары тең деп танылады. Егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжай немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғынжай алуға осы тізімге енгізілгендер алдында ешкімнің де басым құқығы жоқ.

Ұлы Отан соғысының ардагерлері, сондай-ақ жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар,  "Алтын алқа"," Күміс алқа немесе бұрын "Батыр Ана" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі" Ана даңқы " ордендерімен марапатталған көп балалы аналар мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй алуға бірінші кезекте құқылы.

Заңның негізінде мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй салынып жатқан көппәтерлі тұрғын үйлерді пайдалануға беру және коммуналдық тұрғын үй қорында еркін тұрғын үйдің болуына қарай кезектілік тізімдерге сәйкес санаттар бойынша беріледі.

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алудың жалпы схемасы келесідей:

қажетті құжаттарды жинау және онлайн тапсыру;

15 жұмыс күні ішінде тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды есепке қою туралы хабарлама алу және кезекті қадағалау (егер құжаттар толық болған жағдайда);

тұрғын үй комиссиясының құжаттарды қарауы және кезек келген кезде шешім беруі;

шарт жасасу және тұрғын үй алу.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Сатып алу құқығынсыз жалға беру кезінде ай сайынғы төлемдерді көрсете отырып (өңірлер бойынша бөле отырып), барлық түрлері туралы егжей-тегжейлі айтып беріңіз

"Тұрғын үй қатынастары туралы" ҚР Заңының 97-бабының 1-тармағына сәйкес коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлемақы мөлшерін, егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше белгіленбесе, жергілікті атқарушы орган мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлемақы мөлшерін есептеу әдістемесіне сәйкес белгілейді.

Осы Әдістемеге сәйкес есептеу кезінде тұрғын үйдің жалпы алаңының бір шаршы метрін салу (сатып алу) құны (теңгемен) және ғимараттардың қызмет етуінің есептік мерзімі (жыл) сияқты көрсеткіштер қолданылады.

Мысалы: Республикалық маңызы бар қалаларда, астанада 1 ш.м. құрылыстың құны – 220/240 мың теңге және ғимараттың қызмет ету мерзімі - 50 жыл болған кезде, 1 ш. м. үшін бір айға жалдау ақысы тиісінше 200/250 теңгені құрайды.

Өңірлерде – құрылыстың 1 ш.м. құны - 140/180 мың теңге және ғимараттың қызмет ету мерзімі-50 жыл болған кезде, 1 ш. м. үшін жалдау ақысы айына тиісінше 150/200 теңгені құрайды.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Азаматтардың қандай санаттары оған үміткер болуға құқылы? Қандай тұрғын үй ұсынылады: жаңа, қайталама және т. б.?

Мемлекеттік қолдаудың негізгі шаралары халықтың қалың жігіне қолжетімді тұрғын үй салуға бағытталған.

Сатып алусыз коммуналдық жалға берілетін тұрғын үймен халықтың неғұрлым әлеуметтік осал санаттары: мүгедектер, жетім балалар, көп балалы отбасылар, сондай-ақ ірі мегаполистерде жұмыс істейтін жастар басым қамтамасыз етіледі.

Халықтың өзге топтары үшін ипотекалық, тұрғын үй құрылыс жинақтары және үлестік құрылыс тетіктері құралдары арқылы кредиттік тұрғын үй іске асырылады.

Азаматтардың бастапқы нарықта тұрғын үй сатып алу мүмкіндігі қарастырылған.

Республикалық бюджеттен сатып алу құқығынсыз әлеуметтік жалға берілетін тұрғын үй салуды (сатып алуды) қаржыландыру жергілікті атқарушы органдарға (ЖАО) қайтарымсыз нысаналы трансферттер бөлу арқылы жүзеге асырылады.

Әлеуметтік кредиттік тұрғын үй салу үшін ЖАО облигациялар шығару жолымен қаражат алады және қаражатты республикалық бюджет есебінен тұрғын үй салуды және (немесе) сатып алуды қаржыландыру және (немесе) мемлекеттік бағалы қағаздар шығару, тұрғын үйге мұқтаж Қазақстан Республикасының азаматтарына тұрғын үйді мониторингілеу және өткізу қағидаларына сәйкес өнеркәсіп министрінің бұйрықтарымен бекітілген "револьверлік" қағидат бойынша айналдырады. Бұдан басқа, мемлекет жанама шаралармен жаппай тұрғын үй құрылысы аудандарына коммуникациялар жүргізуді қамтамасыз ете отырып, жеке құрылыс салушылар мен халықтың тұрғын үй құрылысын ынталандырады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мүліктің меншік иелерінің бірлестігі (МИБ) пәтер иелері кооперативерінен (ПИК) айырмашылығы қандай?

ПИК алдындағы МИБ ең басты артықшылығы, МИБ «бір үй – бір бірлестік – бір шот» принципі бойынша жұмыс істейтін болады, бұл өзінің ағымдағы және жинақ шоттарын ашуды білдіреді.

Мұндай басқару принципі қазіргі уақытта ПИК-тің көпшілігі көп үйлі болуына және жиналған қаражаттың мақсатты пайдаланылуын бақылауға мүмкіндік бермейтін барлық үйлерге бір шот ашуына байланысты.

Осылайша, ұсынылып отырған қағида әрбір үйді басқару бойынша жеке тәсілді көздейді, сондай-ақ тұрғындарға қаражаттың түсуін және осы ақшаның мақсатты жұмсалуын бақылау мүмкіндігімен тек өз үйін күрделі жөндеуге қаражат жинақтауға мүмкіндік береді.

Сондай-ақ, егер бұрын ПИК бір мезгілде көп пәтерлі тұрғын үйдің ортақ мүлкін күтіп- ұстау жөніндегі қызметтерге тапсырыс беруші және мердігер болса, онда МИБ тек тапсырыс беруші болады, яғни шарт бойынша басқарушыларды немесе сервистік ұйымдарды тартады, мердігерлермен, коммуналдық қызметтермен шарттар жасасады және орындалған жұмыстардың көлемі мен түрлерін және олардың өздерінің кондоминиум объектісі бойынша төлемін бақылайды.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

ЖСҚ қандай жағдайларда әзірленеді?

«ҚР сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» ҚРЗ 60-бабының 1-тармағына сәйкес объектілер мен олардың кешендерін салу (реконструкциялау, реставрациялау, кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, күрделі жөндеу), сондай-ақ коммуникациялар тарту, аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру белгіленген тәртіппен бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына, құрылыс салу жобасына сәйкес әзірленген жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы бойынша жүзеге асырылады, елді мекеннің бас жоспары (немесе тұрғындарының саны бес мың адамға дейінгі елді мекендерді дамытудың және оларда құрылыс салудың оларды алмастыратын схемасы) негізінде орындалған болып есептеледі.

Бұл ретте Заңның 60-бабының 2-тармағында республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарымен келісу бойынша құрылысты жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасынсыз не эскиздер (эскиздік жобалар) бойынша жүзеге асыруға болатын объектілердің тізбесі айқындалған.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Құрылыстың жобалық құжаттамасын әзірлеу, келісу, бекіту тәртібі және құрамы қандай нормативтік-техникалық құжатпен реттеледі?

Ғимараттар мен құрылыстарды салуға жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасын әзірлеу тәртібі ҚР 1.02-03-2022 «Құрылысқа арналған жобалау құжаттамасын әзірлеу, келісу, бекіту тәртібі және құрамы» ҚН-мен регламенттеледі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан қандай санаттағы азаматтар бірінші кезекті тұрғын үй ала алады?

«Тұрғын қатынастары туралы» ҚР Заңының 74 бабы 4 тармағына сәйкес Ұлы Отан соғысының ардагерлерінің, жетiм балалардың және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың, «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларымен наградталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі

«Ана даңқы» ордендерімен наградталған көпбалалы аналардың, көпбалалы отбасылардың мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайды немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғынжайды бірінші кезекте алуға құқығы бар.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Егер меншік иелері кондоминиум объектісін басқару формасын таңдамаса, үйді қалай басқаша басқаруға болады?

Пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері арасында «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 42-баптың 1-тармағында айқындалған кондоминиум объектісін басқару нысанын таңдау туралы келісімге қол жеткізілмеген кезде, сондай-ақ Заңының 42-баптың 3-тармағында айқындалған мүмкіндік пайдаланылған болса, тұрғын үй инспекциясы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тұрғын үй инспекциясының көппәтерлі тұрғын үйдің кондоминиум объектісін басқару жөніндегі уақытша басқарушы компанияны айқындау және тағайындау қағидаларына сәйкес уақытша басқарушы компанияны айқындайды және бір жылға дейінгі мерзімге тағайындайды

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Азаматтың басқа тұрғын үйде үлесі болса, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж деп танылады ма?

«Тұрғын қатынастары туралы» ҚР Заңының 69 бабының 1 тармағына сәйкес осы елді мекенде тұрақты пайдалануында коммуналдық тұрғын үй қорынан берілген тұрғынжайы жоқ Қазақстан Республикасының азаматтары, егер: есепке қойған кезде және коммуналдық тұрғын үй қорынан немесе мемлекеттік кәсіпорынның тұрғын үй қорынан тұрғын үй берген кезде Қазақстан Республикасының аумағында меншiк құқығында олардың тұрғын үйi болмаса; есепке қойған кезде және мемлекеттік мекеменің тұрғын үй қорынан тұрғын үй берген кезде осы елдi мекенде меншiк құқығында тұрғын үйі болмаса мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғынжайға мұқтаж деп танылады.

«Тұрғын қатынастары туралы» ҚР Заңының 2 бабы 28) тармақшасына сәйкес тұрғынжай – тұрақты тұруға арналған және соған пайдаланылатын, белгіленген құрылыс, санитариялық, экологиялық, өртке қарсы және басқа да міндетті нормалар мен қағидаларға сай келетін жеке тұрғын үй бірлігі (дара тұрғын үй, пәтер, жатақханадағы бөлме).

Осылайша, тұрғын үй заңнамасына сәйкес тұрғын үйде үлесі болған кезде азамат, егер ол заңның 67-бабында көзделген санаттардың біріне жататын болса, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж деп есептеледі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мемлекеттік тұрғын үй қандай шарттармен беріледі: меншікке, сатып алу құқығынсыз жалға беру?

"Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - заң) 74-бабына сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй, осы Заңның 98-1-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, мұқтаждар есебінде тұрған азаматтарға барлық қажетті құжаттарымен қоса өтініш берілген кезден бастап тізімдерде белгіленген кезектілік тәртібімен беріледі.

Бүгінде мемлекеттік тұрғын үй қорынан жалға берілетін тұрғын үй сатып алу құқығынсыз беріледі. "Сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үй" ұғымы Заңға 2019 жылғы 6 мамырда енгізілді.

Кезекте тұрғандар сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үй алған жағдайда, азаматтар кезектен алынады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Қазіргі уақытта ТКШ секторын цифрландыру шеңберінде ТКШ объектілерін, әсіресе көп пәтерлі тұрғын үйлерді толық жабдықтауды қамтамасыз ету қажет. Осыған байланысты, осы саланы қандай заңнамалары актілер реттейді?

Елдің тұрғын үй қорының тұтынылатын ресурстарды пайдалану тиімділігін арттыру мәселелері бүгінгі күні өзекті болып табылады. Бұл мәселені шешу саланы толық приборландыру ықпал етеді,ол халықтың су және энергетикалық ресурстарды тұтынуын есепке алу деңгейін арттыруға, сондай-ақ ресурстарды тұтынуды жеке реттей отырып, «ақылды үй» жүйесін енгізуге мүмкіндік береді. Негізінен, ұсынылатын қызметтер табиғи монополиялар саласына жатады.

«Табиғи монополиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 26-бабы 2- тармағының 30) тармақшасына сәйкес табиғи монополия субъектісі құрылыс объектілерін қабылдау және пайдалануға беру жағдайларын қоспағанда, көрсетілген Заңның 15-бабы 23-тармағының 8) тармақшасына сәйкес есепке алу аспаптарын сатып алуға және тұтынушыларға орнатуға міндетті. Осы Заңның 27-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес тұтынушының есепке алу аспаптары болуға міндетті.

Осыған байланысты табиғи монополия субъектілері тұтынушыларды толық жинақтау жөніндегі заң нормаларының орындалуын қамтамасыз етуге міндетті. Бұл ретте табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті орган жоғарыда көрсетілген нормалар жүзеге асыру шараларын орындалуын бақылау жасайды.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

ҚР аумағында қолданыстағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы нормативтік құқықтық актілер мен нормативтік техникалық құжаттар тізбесімен (СҚҚК-1) қайдан танысуға болады?

Қазақстан Республикасы аумағында қолданыстағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы нормативтік құқықтық актілердің және нормативтік техникалық құжаттардың тізбесімен (СҚҚК-1) ҚР ИИДМ сайтында танысуға болады

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Құрылысқа қатысушылардың міндеттері заңнамалық деңгейде бекітілген бе?

Объектілерді пайдалануға комиссиялық қабылдау алып тасталғанын ескере отырып, құрылыс объектілерін бақылау жүйесі реформаланды және құрылыс процесіне қатысушылардың міндеттері мен құқықтары анықталған, атап айтқанда:

- мердігерлік компанияның жеке өндірістік бақылауды міндетті жүзеге асыру жөніндегі міндеті;

- мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау және қадағалау органдарының сұрау салуы бойынша мердігерлік компанияның орындалатын (орындалған) құрылыс-монтаж жұмыстарының және қолданылатын құрылыс материалдарының, бұйымдар мен конструкциялардың сапасына зерханалық бақылау жүргізу міндеті;

- тапсырыс берушінің құрылыста техникалық және авторлық қадағалаудың міндетті түрде сүйемелдеуі жөніндегі міндеті;

- техникалық және авторлық тұрақты негізде құрылыс объектісін қадағалауды қамтамасыз ету,  тапсырыс беруші мен Мемлекеттік сәулет құрылыс бақылау органдарына олардың берген нұсқамаларын орындамау туралы хабардар ету бойынша міндеті.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Көтергіш және қоршау конструкциялары болып табылмайтын, гипсокартон және шыны қалқаларды орнатуға байланысты үй-жайды қайта жоспарлау заңдастыруға жатады ма (объектіні пайдалануға қабылдау актісін ресімдеумен)?

Қазақстан Республикасындағы құрылыс қызметі «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі-Заң) нормаларына және мемлекеттік құрылыс нормативтеріне сәйкес жүзеге асырылады.

Заңның 60-бабының 2-тармағына сәйкес, жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасынсыз не нобайлар (эскиздік жобалар) бойынша тапсырыс беруші (меншік иесі) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарымен келісім бойынша, қосымша жер учаскесін (аумақ қиығын) бөлуді талап етпейтін, тіреу конструкцияларының, инженерлік жүйелер мен коммуникациялардың қандай да бір өзгерістерімен байланысты емес, сәулет-эстетикалық, өртке қарсы, жарылысқа қарсы және санитариялық сапасын нашарлатпайтын, пайдалану кезінде қоршаған ортаға зиянды әсер етпейтін тұрғын үйлердегі (тұрғын ғимараттардағы) тұрғын және тұрғын емес үй-жайларды қайта жаңартуды (қайта жоспарлауды, қайта жабдықтауды) жүзеге асыра алады

Заңның 74-бабының 1-тармағына сәйкес меншік иесі (тапсырыс беруші, инвестор, құрылыс салушы) құрылысы аяқталған техникалық күрделі емес объектілерді пайдалануға қабылдауды, атап айтқанда тіреу және қоршау конструкцияларын өзгертуге байланысты емес қолданыстағы ғимараттардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) қайта жоспарлау арқылы қайта жаңартуды дербес жүзеге асырады.

Егер осы баптың 1-тармағында көрсетілген үй-жайларды (ғимараттың жекелеген бөліктерін) өзгерту, сондай-ақ аталған техникалық жағынан күрделі емес объектілерді салу мен пайдалану басқа азаматтардың құқықтарына нұқсан келтірсе не мемлекеттік және (немесе) қоғамдық мүдделерге қайшы келсе, осы баптың нормалары қолданылмайды.

Осы баптың нормалары келесі объектілерге де қолданылмайды:

1) құрылысы мемлекеттік инвестициялар есебінен не олардың қатысуымен қаржыландырылатын;

2) Осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасын қоспағанда, сейсмикалық қауіптілігі жоғары немесе оларды іске асыру кезінде арнайы жобалық шешімдер мен іс-шараларды талап ететін өзге де ерекше геологиялық (гидрогеологиялық) және геотехникалық жағдайлары бар аймақтарда орналасқан екі қабаттан жоғары жеке тұрғын үйлер салуға құқығы бар.

Тіреу және қоршау конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертуге байланысты емес қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) лицензиясы бар тұлғалар орындаған техникалық жоба негізінде жүзеге асырылады. ЖАО шешімін алу, жобаны жобалау және сараптау талап етілмейді.

Яғни, өтініш беруші бұл жағдайда көтергіш және қоршау конструкцияларына өзгерістер енгізбейді, сондай-ақ қолданыстағы инженерлік жүйелер мен жабдықтарды қозғамайды (қуаттылықты арттыру, конфигурацияны өзгерту).

Меншік иесінің салынған объектіні пайдалануға өз бетінше қабылдау қағидалары, сондай-ақ қабылдау актісінің нысаны ҚР Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 13 желтоқсандағы №867 бұйрығымен бекітілген

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Қазіргі уақытта Қазақстанда әкімдіктерде кезекте тұрғандардың мемлекеттік тұрғын үй сатып алу бойынша қандай бағдарламалары бар?

Бүгінгі таңда жергілікті атқарушы органдардың мұқтаж кезекте тұрғандарды тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселелері (бұдан әрі - менікі) 2023-2029 жылдарға арналған тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамыту тұжырымдамасы шеңберінде, сондай-ақ жергілікті деңгейде қабылданған бағдарламалар шеңберінде іске асырылуда.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Күрделі және ағымдағы жөндеуден кейін объектіні пайдалануға қабылдау қалай жүзеге асырылады?

Қазақстан Республикасындағы құрылыс қызметі «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) нормаларына және мемлекеттік құрылыс нормативтеріне сәйкес жүзеге асырылады.

Сонымен қатар, күрделі және ағымдағы жөндеу жүргізу тәртібі «Тұрғын үй және қоғамдық ғимараттарды қайта жаңарту, күрделі және ағымдағы жөндеу» ҚР ҚН 1.04-26-2011 көрсетілген  (бұдан әрі – ҚР ҚН).

ҚР ҚН сәйкес: ғимаратты, объектіні күрделі жөндеу: жұмыстар кешені, олардың барысында тозған конструкциялар мен ғимараттар бөлшектерін жаңа немесе неғұрлым берік және үнемді, жөнделетін объектілердің пайдалану мүмкіндігін жақсартатын жаңа немесе неғұрлым берік және үнемді етіп ауыстыру жүргізіледі. Негізгі конструкцияларды қалпына келтіру немесе ауыстыру (ғимараттар мен құрылыстардың тас және бетон іргетастары, ғимараттардың қабырғалары мен шатырларының барлық түрлері, қабырғалардың қаңқаларының барлық түрлері, жер асты желілерінің құбырлары және т.б.) ерекшелік болып табылады. Конструкциялық элементтер мен инженерлік жабдықтар жүйелерін ауыстыра отырып (қажет болған жағдайда) ғимарат ресурсын қалпына келтіру, сондай-ақ пайдалану көрсеткіштерін жақсарту мақсатында жүргізіледі;

Ғимараттың, нысанның ағымдағы жөндеуі-бұл ғимараттар мен инженерлік жабдықтардың бөліктерін алдын алу іс-шараларын жүргізу және ұсақ бүлінулер мен ақауларды жою арқылы уақытынан бұрын тозудан жүйелі және уақтылы сақтауға бағытталған техникалық іс-шаралар кешені. Ғимарат конструкцияларының және инженерлік жабдықтар жүйелерінің жарамдылығын (жұмысқа қабілеттілігін) қалпына келтіру, сондай-ақ барлық пайдалану көрсеткіштерін қолдау мақсатында жүргізіледі.

Объектінің аяқталған ағымдағы жөндеуін қабылдауды пайдалану қызметінің, жөндеу-құрылыс ұйымының өкілдері (жұмыстарды мердігерлік тәсілмен орындаған кезде) құрамындағы комиссия жүзеге асыруы тиіс.

Заңның 60-бабының 1-тармағына сәйкес объектілер мен олардың кешендерін салу (реконструкциялау, қалпына келтіру, кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, күрделі жөндеу), сондай-ақ коммуникацияларды төсеу, аумақты инженерлік дайындау, абаттандыру және көгалдандыру белгіленген тәртіппен бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына, құрылыс салу жобасына сәйкес әзірленген жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы бойынша жүзеге асырылады., (немесе тұрғындарының саны бес мың адамға дейінгі елді мекендерді дамыту және құрылыс салу схемасын ауыстыратын) негізінде орындалған құрылыс жұмыстары.

Өз кезегінде Заңның 73-бабының 2-тармағына сәйкес салынған объектіні қабылдауды және пайдалануға беруді тапсырыс беруші бекітілген жобаға сәйкес ол толық дайын болған және сәйкестік туралы декларация, құрылыс-монтаж жұмыстарының сапасы және орындалған жұмыстардың бекітілген жобаға сәйкестігі туралы қорытындылар болған кезде жүргізеді.

Бұл ретте салынған объектінің толық дайындығы құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларына сәйкес айқындалады.

Сонымен қатар, Заңның 75-бабының 5-тармағына сәйкес бекітілген жобалық шешімдер мен мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтердің бұзылуы анықталған жағдайда, сондай-ақ теріс қорытындылар болған жағдайда Тапсырыс беруші мердігер (бас мердігер) бұзушылықтарды жойғаннан кейін объектіні пайдалануға қабылдайды.

Анықталған бұзушылықтар жойылған кезде объектіні пайдалануға қабылдау осы бапта белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Объектіні бұзылған және құрылыс кемшіліктері бар пайдалануға қабылдаған жағдайда объектіні пайдалануға қабылдауға қатысушылар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Кондоминиум объектісін басқару органының қызметі қанағаттанарлықсыз болған жағдайда қайда шағым жасауға болады (ПИК)?

Сіз тұрғын үй инспекциясының аумақтық органдарына өтініш бере аласыз. «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 41-1-бабының 1-тармағына сәйкес тұрғын үй қорын басқару салаларындағы әлеуметтік инфрақұрылым объектілеріндегі елді мекендердің шекаралары шегіндегі бақылау субъектілеріне қатысты мемлекеттік бақылау Тұрғын үй инспекциясының лауазымды адамдарының тексерулер және профилактикалық бақылау жүргізуі арқылы жүзеге асырылады. Тұрғын үй инспекциясы осы заңды және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп- ұстау ережелерін бұзушылықтарды жою және әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасау жөнінде орындалуы міндетті нұсқамалар (ұсыныстар) шығару жөніндегі өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Кондоминиум объектісін қалай тіркеуге болады?

Көп пәтерлі тұрғын үйді пайдалануға қабылданған кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеуді Тапсырыс беруші (құрылыс салушы) "Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы" Қазақстан Республикасы Заңының талаптарына сәйкес тіркеуші органға өтініш беру арқылы пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың бірінші меншік иесінің меншік құқығы мемлекеттік тіркелген кезден бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірілмейтін мерзімде жүзеге асырады.

Кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу кезінде Тапсырыс беруші (құрылыс салушы) кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінің құрамына көппәтерлі тұрғын үйдің жобалау-сметалық құжаттамасында көзделген барлық мүлікті (бар болса, паркингті қоса алғанда) қосуға міндетті.

Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары жергілікті бюджет қаражаты есебінен жұмыс істеп тұрған көп пәтерлі тұрғын үйлерді (кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін айқындай отырып) мемлекеттік техникалық тексеруді, сондай-ақ «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу үшін құжаттарды қалыптастыруды және ұсынуды қамтамасыз етеді.

Пайдаланудағы көппәтерлі тұрғын үйлердегі кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың кемінде екі меншік иесінен тұратын бастамашы топтың өтініші бойынша немесе жергілікті атқарушы органның өтініші бойынша жүргізіледі.

Кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу кезінде:

көппәтерлі тұрғын үй астындағы жер учаскесін қоса алғанда, көппәтерлі тұрғын үйдің жалпы алаңы;

кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінің құрамы және дара (бөлек) меншіктегі әрбір пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіндегі үлесінің мөлшері;

жеке (бөлек) меншіктегі пәтерлердің жалпы алаңы және тұрғын емес үй-жайлардың алаңы.

Үй жанындағы жер учаскесін тіркеу жиналыс шешімінің негізінде кемінде екі пәтер, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелерінен тұратын бастамашыл топ өтініш берген кезде астананың, республикалық, облыстық маңызы бар қаланың және ауданның жергілікті атқарушы органының шешімі бойынша жүзеге асырылады.

Кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркегенге дейін ортақ мүліктегі үлесі бар мәміле дара (бөлек) меншіктегі мүлікпен мәмілені жүзеге асыру кезінде жасалған деп есептелетін жағдайларды қоспағанда, кондоминиум объектісінің ортақ мүлкімен жасалатын мәмілелер заңдық күшке ие болмайды.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мүліктің меншік иелерінің бірлестігінің (МИБ) тіркегеннен кейінгі әрекеттер?

МИБ төрағаның ағымдағы және жинақ шоттарын ашуы.

Техникалық, жобалық, қаржылық және өзге де құжаттарды қабылдау(түгендеу);

Кондоминиум объектісін тіркеуді қамтамасыз ету;

Шығыстар мен кірістердің жылдық сметасын әзірлеу;

Жиналыста тарифті бекіту;

Коммуналдық ұйымдармен, сервистік компаниялармен және ЕРЦ-мен шарттар жасасу;

Ай сайынғы және жыл сайынғы есептерді жасау;

Есепті үй Кеңесіне Жолдау, содан кейін үй кеңесінің әрбір меншік иесіне есеп беруі;

Ақша қаражатының түсуіне мониторингті жүзеге асыру;

Кондоминиум объектісін сапалы басқару және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау үшін қажетті өзге де іс-әрекеттер.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мүліктің меншік иелерінің бірлестігі (МИБ) аула тазалаушыны жалдай ала ма?Штатка қабылдап немесе шарт жасасу керек пе?

МИБ кондоминиум объектісін басқару функцияларын ғана жүзеге асырады.

Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауды сервистік қызмет субъектілері мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасымен жасалатын шарт негізінде жүзеге асырады.

Осылайша, сіз онымен МИБ штатына қабылданбай қызмет көрсету туралы келісім жасай отырып, аула тазалаушыны тартуға құқығыңыз бар.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Басқарушы компания жаңадан құрылған МИБ-ке қандай құжаттарды тапсыруы керек?

Мүлік иелері бірлестігінің төрағасы немесе жай серіктестіктің сенім білдірілген адамы заңды тұлға құрылған не жай серіктестік құрылған кезден бастап 3 жұмыс күні ішінде Үй - жайлар (пәтерлер) меншік иелерінің кооперативіне, пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің тұтыну кооперативіне, тұтыну кооперативіне, сайланбалы немесе жалдамалы жеке тұлғаларға-тұрғын үйлерді басқарушы (менеджерлер) не осындай үйді басқарушы заңды тұлғаларға кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау қағидаларына 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша хабарлама жібереді.

Хабарламаны алғаннан кейін 3 жұмыс күні ішінде жоғарыда көрсетілген Қағидалардың 4-қосымшасына сәйкес нысан бойынша бекітілген кондоминиум объектісі бойынша қаржылық, техникалық құжаттаманы және өзге де техникалық құралдарды қабылдау-беру актісі бірлесіп жасалады.

Үй кеңесіне немесе мүлік иелері бірлестігінің төрағасына не жай серіктестіктің сенім білдірілген тұлғасына кондоминиум объектісі бойынша қаржылық, техникалық құжаттаманы және өзге де техникалық құралдарды беру қабылдау-беру актісіне қол қойылғанға дейін 3 жұмыс күнінен кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Хабарлама және қабылдау-тапсыру актісінің нысанымен сіз мына сілтеме бойынша таныса аласыз: http://adilet.zan.kz/rus/docs/V2000022026

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мемлекеттен баспана қалай алуға болады?

«Тұрғын үй қатынастары туралы» ҚР 16 сәуірдегі 1997 жылғы № 94 Заңының (ары қарай мәтін бойынша-заң) 74 бабының негізінде, мұқтаждар есебінде тұратын азаматтарға мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй барлық қажетті құжаттармен бірге өтініш берілген кезден бастап тізімде белгіленген кезек ретімен беріледі.

Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңында (67-бап) көрсетілген санаттарға жататын, соңғы 5 жылда ҚР бойынша тұрғын үйі жоқ және табысы отбасының барлық мүшелеріне 3,1 еселік ең төмен күнкөріс деңгейінен аспайтын, осы елді мекенде тұрақты тұратын (Нұр-сұлтан, Алматы және Шымкент

қалаларында кемінде 3 жыл) ҚР азаматтарына алуға болады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Заң бойынша мүліктің меншік иелерінің бірлестігін (МИБ) қалай құрады және оған қандай құжаттар керек?

Ең алдымен, жиналыста меншік иелері кондоминиум объектісін басқару нысанын таңдауға тиіс. Шешім дауыс беруге тікелей қатысқан пәтер, тұрғын емес үй- жайлар иелерінің жалпы санының көпшілігінің келісімімен қабылданады («Тұрғын үй қатынастары туралы» ҚР Заңының 7-бөлімі).

МИБ мемлекеттік тіркелген сәттен бастап құрылды деп есептеледі және заңды тұлға құқығына ие болады.

Бұл ретте МИБ мемлекеттік тіркеуді Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен әділет органдары жүзеге асырады.

«Тұрғын үй қатынастары туралы» ҚР Заңының 44 бабының 3 тармағына сәйкес МИБ мемлекеттік тіркеу үшін әділет органдарына ұсынылады:

Қазақстан Республикасы әділет Министрлігімен белгіленген нысан бойынша өтініш

жиналыс хаттамасы;

мүлік иелері бірлестігінің жарғысы;

заңды тұлғаны     мемлекеттік         тіркеу         үшін бюджетке   тіркеу        алымының төленгенін растайтын түбіртек немесе өзге де құжат.

Бұл ретте тұрғын үй қатынастары саласындағы уәкілетті орган МИБ үлгі жарғысын әзірлейді және бекітеді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

қала құрылысы және құрылыс саласындағы нормативтік техникалық құжаттардың мәтінімен қайдан танысуға болады?

қала құрылысы және құрылыс саласындағы нормативтік техникалық құжаттардың мәтінімен Нормативтік техникалық құжаттардың бірыңғай мемлекеттік қорының сайтында танысуға болады (egfntd.kz).

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Біржолғы зейнетақы төлемдерін үлестік қатысу шарттары бойынша қарызды өтеуге пайдалануға бола ма ?

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының нормалары тұрғын үй сатып алуға немесе салуға, оның ішінде ипотекалық тұрғын үй қарыздары арқылы байланысты біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдаланудың әртүрлі мақсаттарын көздейді.

Пп сәйкес. 5-2) "жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы" ҚР Заңының 1-бабы ипотекалық тұрғын үй қарызы тұрғын үйді сатып алуға, салуға және жөндеуге беріледі.

Ипотекалық қарыз жылжымайтын мүлік кепілімен әртүрлі мақсаттарға беріледі

Яғни, біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалануға тұрғын үй жағдайлары тұрғын үй сатып алу (оның ішінде бастапқы және қайталама нарықтарда) немесе салу түрінде жақсартылған жағдайда жол беріледі.

Сонымен қатар, ипотекалық қарыздар ипотекалық тұрғын үй қарыздарына қарағанда мұндай мақсатты бағытқа ие емес.

Қағидалардың 5-тармағының 2) тармақшасына сәйкес біржолғы зейнетақы төлемдерін Бір банктік қарыз шарты шеңберінде жөндеу жүргізе отырып, тұрғынжайды және (немесе) тұрғынжайды сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызын алу, бір банктік қарыз шарты шеңберінде жөндеу жүргізе отырып, тұрғынжайды және (немесе) тұрғынжайды сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызы бойынша берешекті ішінара немесе толық өтеу, ипотекалық тұрғын үй қарызын қайта қаржыландыру үшін бастапқы жарнаны енгізуге

Осыған байланысты ипотекалық қарыздарды өтеуге арналған біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалануға жол берілмейді.

Сонымен қатар, тұрғын үй пайдалануға берілгеннен кейін сатып алынатын жылжымайтын мүлік кепіл түрінде ресімделетін болады және қолданыстағы қарыз біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану арқылы өтелуі мүмкін ипотекалық тұрғын үй қарызына өтеді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Тұрғын үйді жөндеуге біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалануға бола ма?

Тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының 5 – тармағының 2) - 3) тармақшаларына сәйкес бір банктік қарыз шарты шеңберінде тұрғын үй сатып алуға және оған жөндеу жүргізуге ипотекалық тұрғын үй қарызын беруді жүзеге асыруға жол беріледі.

Бұл ретте тұрғын үйді жөндеуге зейнетақы төлемдерін тұрғын үй сатып алуға арналған ипотекалық тұрғын үй қарызы құрамында ғана пайдалану мүмкіндігін беру зейнетақы төлемдерін мақсатсыз пайдаланудың жоғары тәуекелдеріне және зейнетақы шотынан ақша алудың жеңіл тәсіліне байланысты.

Сонымен қатар, тұрғын үйді жөндеуге зейнетақы төлемдерін пайдалану тиісті құжаттармен расталуға тиіс. Пайдалану сомасында шектеулердің болмауы тұрғын үйді жөндеуге, аз соманы алуға, жалған чектер беруге байланысты көптеген операцияларға әкеледі.

Осылайша, зейнетақы төлемдерін пайдалану мүмкіндігі ҚР азаматтарының тұрғын үй жағдайларын жақсартуға ықпал етпейді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Ипотекалық тұрғын үй қарызын толық өтеген жағдайда біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалана отырып сатып алынған тұрғын үйді сатуға бола ма?

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2021 жылғы 21 қаңтардағы № 24 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының 11-тармағына сәйкес, біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалана отырып, 5 (бес) жыл ішінде меншікке ресімделген жылжымайтын мүлікті, егер мұндай жылжымайтын мүлікті сату мүмкін болмаса, сатуға жол берілмейді.:

1) "жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы"Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кепіл ұстаушының кепілге берген жылжымайтын мүлкін өткізу;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен сот шешімі бойынша жылжымайтын мүлікті өткізу арқылы жүзеге асырылады.

Осы тармақта көрсетілген біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалана отырып меншікке ресімделген жылжымайтын мүлікті иеліктен шығару жөніндегі норма өтеу мерзімі 5 жылдан астам қалған және олар бойынша өтелмеген берешегі бар ипотекалық тұрғын үй қарыздарына ғана қолданылады.

Осылайша, ипотека арқылы меншікке сатып алынған жылжымайтын мүлікті өтелмеген берешек болмаған кезде иеліктен шығаруға жол беріледі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Күрделі және ағымдағы жөндеуден кейін объектіні пайдалануға қабылдау қалай жүзеге асырылады?

Қазақстан Республикасындағы құрылыс қызметі «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) нормаларына және мемлекеттік құрылыс нормативтеріне сәйкес жүзеге асырылады.

Сонымен қатар, күрделі және ағымдағы жөндеу жүргізу тәртібі «Тұрғын үй және қоғамдық ғимараттарды қайта жаңарту, күрделі және ағымдағы жөндеу» ҚР ҚН 1.04-26-2011 көрсетілген  (бұдан әрі – ҚР ҚН).

ҚР ҚН сәйкес: ғимаратты, объектіні күрделі жөндеу: жұмыстар кешені, олардың барысында тозған конструкциялар мен ғимараттар бөлшектерін жаңа немесе неғұрлым берік және үнемді, жөнделетін объектілердің пайдалану мүмкіндігін жақсартатын жаңа немесе неғұрлым берік және үнемді етіп ауыстыру жүргізіледі. Негізгі конструкцияларды қалпына келтіру немесе ауыстыру (ғимараттар мен құрылыстардың тас және бетон іргетастары, ғимараттардың қабырғалары мен шатырларының барлық түрлері, қабырғалардың қаңқаларының барлық түрлері, жер асты желілерінің құбырлары және т.б.) ерекшелік болып табылады. Конструкциялық элементтер мен инженерлік жабдықтар жүйелерін ауыстыра отырып (қажет болған жағдайда) ғимарат ресурсын қалпына келтіру, сондай-ақ пайдалану көрсеткіштерін жақсарту мақсатында жүргізіледі;

Ғимараттың, нысанның ағымдағы жөндеуі-бұл ғимараттар мен инженерлік жабдықтардың бөліктерін алдын алу іс-шараларын жүргізу және ұсақ бүлінулер мен ақауларды жою арқылы уақытынан бұрын тозудан жүйелі және уақтылы сақтауға бағытталған техникалық іс-шаралар кешені. Ғимарат конструкцияларының және инженерлік жабдықтар жүйелерінің жарамдылығын (жұмысқа қабілеттілігін) қалпына келтіру, сондай-ақ барлық пайдалану көрсеткіштерін қолдау мақсатында жүргізіледі.

Объектінің аяқталған ағымдағы жөндеуін қабылдауды пайдалану қызметінің, жөндеу-құрылыс ұйымының өкілдері (жұмыстарды мердігерлік тәсілмен орындаған кезде) құрамындағы комиссия жүзеге асыруы тиіс.

Заңның 60-бабының 1-тармағына сәйкес объектілер мен олардың кешендерін салу (реконструкциялау, қалпына келтіру, кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, күрделі жөндеу), сондай-ақ коммуникацияларды төсеу, аумақты инженерлік дайындау, абаттандыру және көгалдандыру белгіленген тәртіппен бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына, құрылыс салу жобасына сәйкес әзірленген жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы бойынша жүзеге асырылады., (немесе тұрғындарының саны бес мың адамға дейінгі елді мекендерді дамыту және құрылыс салу схемасын ауыстыратын) негізінде орындалған құрылыс жұмыстары.

Өз кезегінде Заңның 73-бабының 2-тармағына сәйкес салынған объектіні қабылдауды және пайдалануға беруді тапсырыс беруші бекітілген жобаға сәйкес ол толық дайын болған және сәйкестік туралы декларация, құрылыс-монтаж жұмыстарының сапасы және орындалған жұмыстардың бекітілген жобаға сәйкестігі туралы қорытындылар болған кезде жүргізеді.

Бұл ретте салынған объектінің толық дайындығы құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларына сәйкес айқындалады.

Сонымен қатар, Заңның 75-бабының 5-тармағына сәйкес бекітілген жобалық шешімдер мен мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтердің бұзылуы анықталған жағдайда, сондай-ақ теріс қорытындылар болған жағдайда Тапсырыс беруші мердігер (бас мердігер) бұзушылықтарды жойғаннан кейін объектіні пайдалануға қабылдайды.

Анықталған бұзушылықтар жойылған кезде объектіні пайдалануға қабылдау осы бапта белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Объектіні бұзылған және құрылыс кемшіліктері бар пайдалануға қабылдаған жағдайда объектіні пайдалануға қабылдауға қатысушылар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Қазіргі уақытта қанша қазақстандық тұрғын үй кезегінде тұр (өңірлер мен санаттар бойынша бөле отырып), 2020 жылы және 2021 жылдың 7 айында қанша азамат мемлекеттік тұрғын үй алды (өңірлер мен санаттар бойынша бөле отырып) статистиканы беріңіз?

Бүгінгі таңда бұл жүйеде республика бойынша әкімдіктерде 646 мың адам кезекте тұр. Әкімдіктердің деректері бойынша ("кезекте тұрғандарды есепке алудың бірыңғай ұлттық жүйесі" жүйесі) 2023 жылы барлық бағыттар бойынша 8 910 азамат тұрғын үймен қамтамасыз етілді, оның ішінде:

ҰОС ардагерлері-1;

Жетім балалар-813;

Көпбалалы отбасылар - 2 858;

СУСН-3 406;

Мемлекеттік қызметшілер мен бюджетшілер - 1 721;

Апатты тұрғын үйі бар азаматтар – 111.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Жас отбасылар үшін қандай тұрғын үй бағдарламалары бар?

Мемлекеттік қолдау шаралар шеңберінде 2019 жылдан бастап Елбасының тапсырмасы бойынша Астана, Алматы және Шымкент қалаларында жұмыс істейтін жастар үшін сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үйлерді сату жұмыс істейді.

Мұндай тұрғын үйді жалға алушылар тұрғын үй жағдайларын одан әрі жақсарту үшін 3 жыл ішінде тұрғын үй жинақтарын жинайды. Бұл ретте тұрғын үй құрылыс жинақ банкі жас отбасыларға арналған "Жас отбасы"атты жаңа тұрғын үй бағдарламасын іске қосты. Бағдарлама шеңберінде бастапқы нарықта да, қайталама нарықта да тұрғын үй сатып алуға немесе үй салу үшін жер учаскесін сатып алуға жол беріледі. Бұл бағдарламаның артықшылығы-бағдарламада ерлі-зайыптылардың жасына және отбасындағы балалардың санына шектеу жоқ.

Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының жастарын қолдаудың 2021 – 2025 жылдарға арналған Кешенді жоспары аясында әкімдіктер жұмыс істейтін жастар мен жас отбасыларды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін өңірлік бағдарламалар әзірлеуде.

Атап айтқанда, Алматы қаласында «Алматы жастары», Астана қаласында «Елорда жастары», Жамбыл облысында «Әулие-Ата жастары, Қарағанды облысында «Қарағанды жастары», «Теміртау жастары», Қостанай облысында «Жас шаңырақ», Алматы облысында «Алатау жастары», Атырау облысында «Атырау жастары», Ақтөбе облысында «Ақтөбе жастары», Абай облысында «Абай жастары», Жетісу облысында «Жетісу жастары», Шымкент қаласында «Қамқор», Павлодар облысы Павлодар, Екібастұз, Ақсу қарларында «Ертіс жастары», Ұлытау облысында «Ұлытау жастары», Қызылорда облысында «Сыр елі жастары», Маңғыстау облысында «Маңғыстау жастары» бағдарламалары.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

ЖСҚ мен ТЭН бекіту тәртібі қандай НҚА регламенттелген?

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің

2015 жылғы 2 сәуірдегі № 304 бұйрығымен бекітілген бюджет қаражаты және мемлекеттік инвестициялардың өзге де нысандары есебінен объектілер салуға арналған жобаларды (техникалық-экономикалық негіздемелерді және жобалау-сметалық құжаттаманы) бекіту қағидалары.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Үйге сумен жабдықтау желілерін кім өткізуі керек? Әкімдік немесе тұтынушы?

ҚР ҚНжЕ 4.1 - тармағына сәйкес 4.01-02-2009 «Сумен жабдықтау. Сыртқы желілер мен құрылыстар» жаңадан салынып жатқан және реконструкцияланатын сумен жабдықтау желілерін жобалау кезінде су құбыры желілері құдыққа суды есепке алу аспабын орната отырып, тұтынушылар учаскелерінің шекараларына тікелей жеткізілуі тиіс.

Яғни, үйге сумен жабдықтау желілерін жүргізу тұтынушының қаражаты есебінен жүзеге асырылады

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Сарапшының аттестатын электрондық түрге мерзімсіз қалай аударуға болады?

Бұрын аттестаттау рәсімі 2012 жылғы 25 қаңтар № 165 Қазақстан Республикасы Үкіметімен бекітілген Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында сараптамалық жұмыстар мен инжинирингтiк қызметтерді жүзеге асыратын сарапшыларды аттестаттау қағидаларымен регламенттелдi. Аттестаттау мерзімі әрбір 5 жыл сайын көрсетілген қаулымен белгіленген (2015 жылғы 16 шілдедегі № 542ҚРҮҚ сәйкес күші жойылды).

Қазіргі уақытта, аттестаттау Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2014 жылғы 27 қарашадағы № 114 бұйрығымен бекітілген Сәулет, қала құрылысы және құрылыс    қызметі саласындағы сараптама    жұмыстарын    және    инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын сарапшыларды аттестаттау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 6 қаңтарда № 10058 тіркелді) (бұдан әрі – Ереже). Ережеге сәйкес аттестаттын (бұдан әрі – сарапшының аттестаты) мерзімі көрсетілмеген (2015 жылғы 12 ақпанда күшіне енді).

Осылайша, сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы сараптамалық жұмыстар және инжинирингтік қызметтерді жүзеге асыратын сарапшының аттестаты мерзімсіз беріледі.

«Құқықтық актілер туралы» 2016 жылғы 6 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Заңның 43-бабының 1 және 2-тармақтарында сәйкес (бұдан әрі – Заң) нормативтiк құқықтық актiнiң күшi ол қолданысқа енгiзілгенге дейiн туындаған қатынастарға қолданылмайды.

Нормативтiк құқықтық актiнiң немесе оның бiр бөлiгiнiң керi күшi оның өзiнде немесе нормативтiк құқықтық актiнi қолданысқа енгiзу туралы актiде көзделген, сондай-ақ кейiнгiсi азаматтарға жүктелген міндеттерді алып тастайтын немесе олардың жағдайын жақсартатын жайттар Заңның 43-бабының 1-тармағының қағидаларына кiрмейдi.

Бұл жағдайда, сарапшының аттестаты қолданылу мерзіміне шектеулерді алып тастау қайта рәсімдеу бойынша міндетін жоққа шығарады және Қағдалар тиісінше бұрын берілген сарапшының аттестаттарына кері күші бар.

Сондай-ақ, «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» 2014 жылғы 16 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңының 43-бабының 2-тармағына сәйкес егер рұқсат және (немесе) рұқсатқа қосымша қағаз нысанында берілген болса, лицензиат немесе екінші санаттағы рұқсатты иеленуші өтініші бойынша оларды электрондық форматқа көшіруге және рұқсаттың электрондық нысанын алуға құқылы.

Жоғарыда жазылғанды ескере отырып, бұрын берілген аттестаттарды электрондық форматқа мерзімін көрсетпей отырып қайта ресімдеу үшін аттестатталған сарапшыларға тиісті құжаттарды қоса бере отырып облыстардың, Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларының мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы Басқармаларына жүгіну қажет, бұл ретте қайта аттестаттау қажет етілмейді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Бекітілген техникалық сипаттамаға сәйкес инжинирингтік қызметтерді жүзеге асыруға құқық беретін сәйкес аттестаты және автомобиль жолдары саласындағы білімі бар техникалық бақылау бойынша мамандардың болуы әлеуетті жеткізушілерге біліктілік талабы болып табылады. Автомобиль жолдары саласындағы білімі бойынша қызметкердің біліктілігі оның кәсіби дайындығының деңгейі мен бейінін анықтайтын қызметті анағұрлым сапалы көрсетуге бағытталған. Маманның өнеркәсіптік-азаматтық білімі кәсіби дайындықта бейінді болып табылмайды. Осылайша, мамандардан Автомобиль жолдары саласындағы білімі болуын талап ету заңға сәйкес келе ме?

«Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген 2- қосымшаға сәйкес, орындалу (көрсетілу) сапасы осындай жұмыстарды (қызметтерді) тікелей орындайтын (көрсететін) қызметкердің біліктілігіне байланысты жұмыстарды (қызметтерді) сатып алу жағдайында техникалық ерекшелікте қызметкерге, оған жүктелетін міндеттерді орындау үшін оның қажетті деңгейі мен кәсіби даярлық бейінін, үш жылдан аспайтын жұмыс өтілін (Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе бекітілген нормативтерде неғұрлым жоғары өтіл көзделген жағдайларды қоспағанда) айқындайтын қойылатын талаптардың сипаты беріледі.

 Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласында қызметті жүзеге асыруды қолданыстағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес орындау қажет.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Қандай жағдайларда ТЭН әзірлеу талап етілмейді?

ТЭН әзірлеуді талап етпейтін жобалардың тізбесі ҚР Үкіметінің 2009 жылғы 29 желтоқсандағы № 2225 қаулысымен бекітілген

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

ТЭН және ЖСҚ жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу тәртібі қандай құжатпен регламенттелген?

«Қаржыландыру көздеріне қарамастан, жаңа ғимараттар мен құрылыстарды, олардың кешендерін, инженерлік және көлік коммуникацияларын салуға, сондай-ақ бұрыннан барын өзгертуге (реконструкциялауға, кеңейтуге, техникалық қайта жарақтандыруға, жаңғыртуға және күрделі жөндеуге) арналған техникалық-экономикалық негіздемелерге және жобалау-сметалық құжаттамаға ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 1 сәуірдегі № 299 бұйрығы.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Бұрын бекітілген ЖСҚ қандай жағдайларда түзетуге жатады?

Бұрын бекітілген жобалау-сметалық құжаттама, егер белгіленген объектіні салу басталғанға дейін немесе оның барысында объектінің конструкциялық схемасына, оның көлемдік-жоспарлау, инженерлік-техникалық және (немесе) технологиялық жобалау шешімдеріне, оған инженерлік және (немесе) технологиялық жабдықты ауыстыруды қоса алғанда, елеулі сипаттағы өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізудің негізделген қажеттілігі туындаса, «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» 2001 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен түзетілуге жатады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Тұтынушы құрылыс салушының қаражаты есебінен суды есепке алу аспаптарын сатып алуды және орнатуды талап етуге құқылы ма?

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 тамыздағы № 621 бұйрығымен бекітілген Сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі суды есепке алу аспаптарын таңдау, монтаждау және пайдалану қағидаларының 23-тармағына сәйкес жобаланып жатқан, салынып жатқан, кеңейтілетін, жаңғыртылатын, техникалық қайта жарақтандырылатын, реконструкцияланатын және күрделі жөнделетін ғимараттарда АӨЖ және ЭТЕАЖ элементтеріне қажетті суды есепке алу аспаптарын орнатуға жұмсалған шығындар құрылыс салушыға жүктеледі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Бірінші және екінші деңгейдегі жауапкершілік объектілерін техникалық қадағалауды және техникалық зерттеп қарауды жүзеге асыратын заңды тұлғаларды аккредиттеу туралы куәліктер алу үшін мемлекеттік қызметті көрсету тәртібі қандай?

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 23 қарашадағы № 709 бұйрығымен бекітілген Бірінші және екінші жауапкершілік деңгейіндегі техникалық және технологиялық күрделі объектілердегі ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігін және орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша техникалық қадағалау және сараптама жұмыстары жөніндегі инжинирингтік қызметтер көрсетуді жүзеге асыратын ұйымдарды аккредиттеу жөніндегі қағидалар мен рұқсат беру талаптарына сәйкес өтініштер қабылдауды және мемлекеттік көрсетілетін қызмет көрсету нәтижелерін беру "электрондық үкіметтің" www.egov.kz веб-порталы (бұдан әрі – портал) арқылы жүзеге асырылады. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет көрсету мерзімдері 20-40 минут. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет нысаны: электрондық (толық автоматтандырылған). Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің көрсету нәтижесін ұсыну нысаны: электрондық түрде.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Мемлекеттік монополияға жатқызылған қандай құрылыс объектілері кешенді ведомстводан тыс сараптамадан өтеді?

Мемлекеттік монополияға мыналар жатады: жобалардың (техникалық-экономикалық негіздемелердің және жобалау-сметалық құжаттаманың) ведомстводан тыс кешенді сараптамасы:

1) қаржыландыру көздеріне қарамастан, ықтимал қауіпті құрылыс объектілеріне жататын жаңа өндірістік ғимараттар мен құрылыстарды, сондай-ақ техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі жаңа объектілерді, олардың кешендерін, инженерлік және көлік коммуникацияларын салу;

2) бюджет қаражаты және мемлекеттік инвестицияның өзге де нысандары есебінен қаржыландырылатын, жұмыс істеп тұрған объектілерді реконструкциялау, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру және күрделі жөндеу:

ықтимал қауіпті;

техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Техникалық (физикалық) жай-күйін тексеру нәтижелері бойынша айқындалған осы объектіні одан әрі пайдаланудың (пайдаланудың) мүмкін еместігін растайтын құжат беретін тиісті мемлекеттік орган боп кім танылады?

«Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» 26 шілдедегі 2007 жылғы № 310 Қазақстан Республикасы Заңының 54 бабының 1-тармағына сәйкес, мүліктің жылжымайтын мүлік объектісі ретінде жұмыс істеуін тоқтатуға әкеп соғатын оның бүлінуіне байланысты құқықтың тоқтатылуын мемлекеттік тіркеу үшін өтініш беруші (өтініш берушінің уәкілетті өкілі) техникалық (физикалық) жай-күйін тексеру нәтижелері бойынша айқындалған осы объектіні одан әрі пайдаланудың (пайдаланудың) мүмкін еместігін растайтын тиісті мемлекеттік органның құжатын қоса бере отырып, құқықтың тоқтатылуын тіркеу туралы өтініш беруге тиіс.

Осы айтылғандарды ескере отырып, бұрын Құрылыс істері және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы комитеті, 2019 жылғы 23 қыркүйектегі № 23-03-1-919 хатпен  Қазақстан Республикасы әділет Министрлігіне (бұдан әрі-ҚР ӘМ) осыған қатысты түсінік беру бойынша сұраным жолдады.

 ҚР ӘМ ақпараты бойынша жоғарыда көрсетілген құжатты беруге жауапты мемлекеттік орган заңнамалық деңгейде айқындалмаған.

Егер объект авариялық жағдайда болмаса, мемлекеттік органдардан осы объектіні одан әрі пайдаланудың (пайдаланудың) мүмкін еместігін растайтын қандай да бір құжатты алуды талап ету қажеті жоқ.

Бұл ретте, қолданыстағы стандартында көзделген жоғарыда көрсетілген құжат авариялық және оны одан әрі пайдалану мүмкін емес болып табылатын объектілерге беріледі. Мысалы, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайдан кейін жылжымайтын мүлік объектісі ретінде мүліктің болуын тоқтату азаматтық қорғау саласындағы органдар берген тиісті құжаттың негізінде тіркеуші органда жүзеге асырылады.

Бұдан әрі көппәтерлі тұрғын үй авариялық деп танылған жағдайда, жергілікті атқарушы орган құрған ведомствоаралық комиссияның авариялық көп пәтерлі тұрғын үйлерді бұзу жөніндегі әдістемелік ұсынымның А қосымшасына сәйкес нысан бойынша бұзу туралы тиісті қорытындысы ұсынылады.

Сондай-ақ, жалғыз тұрғын үйі авариялық жағдайда деп танылған азаматтар жергілікті атқарушы органның (облыстардың, Нұр-сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларының, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың) анықтамаларын ұсынады.

Сонымен қатар, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2019 жылғы 25 қарашадағы № 272-VI Заңы шеңберінде жоғарыда аталған жағдайлар ескерілетін Стандарт қайта өңделеді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Елді мекендерде ағаштарды заңсыз кесу үшін қандай жаза қарастырылған?

2021 жылы «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне ағаштар мен бұталарды заңсыз кескені, жойғаны немесе зақымдағаны үшін әкімшілік жазаны бес есеге дейін ұлғайту бөлігінде өзгерістер енгізілді («Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-1-бабы).

Залал жүз айлық есептік көрсеткіштен асқан жағдайда қылмыстық жауаптылық артылады. Бұдан басқа, қылмыстық топ жасаған әрекеттер мүлкі тәркіленіп, екі жылдан бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады (Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 340-бабы).

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Жесірлерді толық емес отбасылар ұғымынан шығаруға қатысты және оларды халықтың әлеуметтік осал топтарында жеке санатқа бөлу туралы

Бүгінгі таңда қолданыстағы тұрғын үй заңнамасына сәйкес жесірлердің жеке санаты жоқ.

Бұл санат «толық емес отбасы» ұғымына жатады.

Бұл жайлы Парламент Мәжілісінде тұрғын үй саясатын реформалау жөніндегі Заң жобасы бар екенін атап өтеміз.

Депутаттар тұрғын үй саясатын реформалау жөніндегі Заң жобасы шеңберінде асырауында кәмелетке толмаған балалары мен студенттері бар жесірлерді халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын жеке санатқа шығаруды ұсынады.

Бұл түзету Үкіметтің қорытындысымен қолдау тапты.

Заң қабылданғаннан кейін жесірлер санатын «Бақытты отбасы» (2-10-20) жеңілдетілген ипотекалық бағдарламасына қатысуға қосу бөлігінде тұрғын үйге мұқтаж ҚР азаматтарының құрылысты қаржыландыру және тұрғын үйді сатып алу қағидалары қайта қаралатын болады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үйді жекешелендіруге қатысты

2017 жылдан бастап «Нұрлы жер» тұрғын үй-коммуналдық дамуының мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде жергілікті атқарушы органдарда тұрғын үй алуға кезекте тұрғандарға сатып алу құқығынсыз халықтың әлеуметтік осал топтары үшін ғана жалға берілетін тұрғын үй беріледі.

Қолданыстағы тұрғын үй заңнамасына сәйкес, жалға берілетін тұрғын үйді сатып алу құқығынсыз жекешелендіруге болмайды.

Бір уақытта бұл норма коммуналдық тұрғын үй қорын ұлғайту және сақтау мақсатында енгізілді.

Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің қарауында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын үй саясатын реформалау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңының жобасы (бұдан әрі – Заң жобасы) тұр.

Сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үйді жекешелендіру мәселесі ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттары мен азаматтар тарапынан көтерілді.

Заң жобасы шеңберінде және тиісті түзетулер Үкіметтің қорытындысына бағытталған.

Жалпы, Үкіметтің қорытындысы бойынша «Нұрлы жер» бағдарламасы шеңберінде бұрын берілген сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үйді жекешелендіру мәселесі қолдау табуда.

Бүгін ҚР Парламенті Мәжілісінде Заң жобасын талқылау бойынша жұмыс тобының 21 отырысы өткізілді.

Баяндалғанды ескере отырып, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй жалдаушы заңға тәуелді нормативтік актілерде көзделген шарттарда және тәртіппен тұрғын үйді жекешелендіруге құқылы.

Заңға тәуелді нормативтік актілер заң қабылданғаннан кейін бекітілетін болады.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Кедергісіз ортаны қамтамасыз ету мәселелерін қандай мемлекеттік нормативтер реттейді?

Кедергісіз ортаны қамтамасыз ету мәселелерін келесі мемлекеттік нормативтер реттейді

(ҚР Құрылыс нормалары және Ережелер жиынтғы):

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Ғимараттар мен имараттардың қимылы шектеулі топтар қолжетімділігі»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Теміржол вокзалдарын жобалау»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Әуе вокзалдардың ғимараттары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Метрополитендер»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мүгедек балаларға арналған  үйлері мен интернаттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мүгедектер мен қарттарға арналған интернат үйлері»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мектепке дейінгі білім беру объектілері»

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Жалпы білім беру ұйымдары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Әкімшілік және тұрмыстық ғимараттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Қоғамдық ғимараттар мен имараттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мәдени-ойын-сауық мекемелері»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Көп пәтерлі тұрғын ғимараттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Автомобиль тұрақтары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Ашық спорт имараттарын жобалау»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Жабық спорт залдары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Көп функционалды ғимараттар мен кешендер»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Қоғамдық тамақтандыру объектілері»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Қала құрылысы. Қалалық және ауылдық елді мекендерді жоспарлау және құрылысын салу»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Бөлшек сауда кәсіпорындары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Елді мекендердің аумақтарын абаттандыру»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Өндірістік ғимараттар».

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

АТШ (арнайы техникалық шарт) қандай уәкілетті мемлекеттік органмен келісіледі?

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің 2020 жылғы 20 желтоқсандағы № 190-нқ бұйрығына сәйкес АТШ уәкілетті жергілікті атқарушы органмен келісіледі.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Жөндеу жұмыстарының түрлерін қандай мемлекеттік нормативтер реттейді?

Жөндеу жұмыстарының ықтимал түрлері «Тұрғын және қоғамдық ғимараттарды қайта жаңарту, күрделі және ағымдағы жөндеу» ҚР ҚН 1.04-26-2011* құрылыс нормаларында келтірілген.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Жобалау-сметалық құжаттаманың қолданылу мерзімі

Әзірлеу аяқталғаннан кейін үш және одан да көп жыл ішінде құрылысы басталмаған ЖСҚ ескірген болып есептеледі және заңнамада белгіленген тәртіппен жаңа сараптама жүргізілгеннен және қайта бекітілгеннен кейін ғана іске асыру үшін пайдаланылуы мүмкін.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Аккредиттелген сараптама ұйымдарына қандай құрылыс объектілері кешенді ведомстводан тыс сараптамадан өтеді?

Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Заңның 64-5-бабының 1-тармағына сәйкес аккредиттелген сараптама ұйымдары, осы Заңның 64-4-бабының 1-тармағында көзделген жобаларды қоспағанда, құрылысқа арналған жобаларға (техникалық-экономикалық негіздемелерге және жобалау-сметалық құжаттамаға) міндетті ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізеді.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті

Құрылыс объектісінің техникалық күрделілігін қалай анықтауға болады?

Жауапкершілік деңгейін айқындау үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 ақпандағы № 165 бұйрығымен бекітілген Ғимараттар мен құрылыстарды техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі объектілерге жатқызудың жалпы тәртібін айқындау қағидаларын (бұдан әрі - Қағидалар) басшылыққа алу қажет.

Көрсетілген Қағидалардың 9-тармағына сәйкес жобаланатын объектінің жауапкершілік деңгейін жаңа және (немесе) қолданыстағы объектілерді өзгертуді (реконструкциялау, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реставрациялау, күрделі жөндеуді) қоса алғанда, тапсырыс беруші айқындайды.

Қағидалардың 10-тармағына сәйкес, құрылысқа белгіленген объектінің жауапкершілік деңгейін жобалау процесінде конструкцияларды (конструкциялық схемаларды) есептеу нәтижелері бойынша, есептеулер, жүктемелер мен әсерлер жөніндегі негізгі ережелерді айқындайтын мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтермен белгіленетін негіздер мен құрылыс конструкцияларының сенімділігі мен беріктігіне қойылатын техникалық талаптардың дәрежесі бойынша жобаны әзірлеуші (бас жобалаушы) нақтылайды.

Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті