
Әлемдегі ауыр жағдайға байланысты Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі ИОПБ Меморандумын қолдайды: COVID-19 пандемиясы жағдайындағы азық-түлік қауіпсіздігі дағдарысына қатысты және халықаралық және ұлттық деңгейде азық-түліктің жаһандық дағдарысы ретінде жағымсыз салдарларды шешудегі маңызды компонент деп санайды.
Ислам ұйымы азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі (IOS) үлкен алаңдаушылығына қадағалайды өте жағымсыз әсерінен пандемия COVID-19 әлеуметтік-экономикалық әл-ауқаты ИЫҰ-ға мүше мемлекеттердің, деп атап өтті.
Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Ислам ұйымына (АҚИҰ) мүше мемлекеттердің көптеген елдерінің әлеуметтік-экономикалық әл-ауқаты үшін COVID-19 пандемиясының жойқын салдарына, соның ішінде осы төтенше кезеңде және кейінгі кезеңде өмір сүруге арналған құралдар мен қолдауға үлкен алаңдаушылықпен қарайды. Ислам Ынтымақтастығы Ұйымының (ИЫҰ) мамандандырылған мекемесі бола отырып, біздің өзекті міндетіміз ИЫҰ аймағындағы азық-түлік қауіпсіздігі үшін жаһандық пандемияға байланысты үлкен мәселелерді шешу болып табылады.
Коронавирусқа қарсы қорғаныс шарасы ретінде адамдардың қозғалысына толықтай шектеу салудың және барлық экономикалық іс-әрекеттерді тоқтатудың мүмкін болатын салдары азық-түлік өнімдерінің қол жетімділігіне әсер етуі мүмкін екендігінде күмән жоқ.
АҚИҰ мүше мемлекеттерінің кез-келген жаһандық азық-түлік жеткізіліміндегі күйзелістерін ескере отырып, біздің мүше мемлекеттерімізде аштық пен азық-түлік дағдарысына әкелуі мүмкін азық-түлік тапшылығының салдарын азайту бойынша келісілген аймақтық күш-жігерді қабылдауға болады.
2017 жылы ИЫҰ-на мүше мемлекеттерде 64,5 миллионнан астам адам аштықтан зардап шеккенін, сондай-ақ ИЫҰ шеңберінде жыл сайынғы азық-түлік тапшылығы 2018 жылы 67 миллиард АҚШ долларын құрағанын айғақтайтын ағымдағы статистикалық деректерді ескере отырып, өңір кез келген жаңа азық-түлік дағдарысының осы кезеңде орын алмауына қатты алаңдаушылық танытады.
Дәл осы мақсатта АҚИҰ аграрлық азық-түлік тауарларының саудасына қаржыландыру мен инвестицияларға жәрдемдесуге, азық-түлік жеткізілімдерінің барлық тізбегі бойынша стратегиялық шикізат тауарларын дамытуға, трансшекаралық логистикаға және қазіргі төтенше гуманитарлық жағдайға байланысты шұғыл азық-түлік көмегін және паллиативтік қаражатты нақты ұсынуға бағытталған өздерінің түрлі бастамаларын жеделдетуді жалғастыруда.
Жоғарыда айтылғандарды негізге ала отырып және оның Жарғысына сәйкес мандатқа сүйене отырып, мен жақын және орта мерзімді перспективада келесі іс-әрекеттер туралы барлық мүше мемлекеттерге меморандум жібердім.
АҚИҰ ұлттық деңгейде халықтың кедей және осал топтарына көмек көрсету үшін паллиативтерді, азық-түлік көмегін, шартты ақша аударымдарын, жұмыспен қамту кепілдігін және тегін волонтерлік бағдарламаларды ұсыну жолымен COVID-19 туындатқан әлеуметтік оқшаулау салдарын жеңілдету бойынша мүше мемлекеттердің ағымдағы ұлттық іс-қимылдарын қолдайды. Біз ИЫҰ-на мүше мемлекеттердің ұлттық стратегиялық азық-түлік қорларын пайдалану және төтенше азық-түлік жеткізілімдерін жіті қажет ететін басқа мүше мемлекеттерге азық-түлік көмегін жеткізуді қамтамасыз ету жөніндегі іс-қимылдарын жоғары бағалаймыз және ынталандырамыз.
Тиісінше, АҚИҰ ұлттық шекаралар арқылы азық-түлік тауарларының еркін ағынына рұқсат бере отырып, халықаралық қоғамдастықтың әртүрлі шақыруларына құлақ асатын мүше мемлекеттердің іс-әрекеттерін жоғары бағалайды және қолдайды.
Осыған ұқсас, біз азық-түлік қалдықтарын жою және бағаны көтеру жөніндегі жалғасып жатқан ұлттық науқандарды қолдаймыз және жоғары бағалаймыз, сондай-ақ үй шаруашылықтары мен қауымдастықтардың қалалар мен мектептерді көгалдандыру, тамақ қауіпсіздігі мен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қызметін көтермелейміз. Осыған байланысты
АҚИҰ жеке сектордың рөлін атап өтеді және паллиативтік шаралар мен әлеуметтік араласу саласындағы бастамаларды іске асыру бойынша үкіметтің күш-жігерін қолдауға филантроптар енгізетін қаржылық жарналарды жоғары бағалайды.
Азық-түлік қауіпсіздігі және халал тамақ секторын дамыту жөніндегі ағымдағы бағдарламаларға қосымша АҚИҰ азық-түлікпен жабдықтаудың төмен тұрған кіші секторы шеңберінде ынтымақтастықты кеңейту жолымен жинаудан кейінгі шығындар мәселелерін шешу үшін B2B тетігі ретінде Ислам тамақ өнеркәсібі қауымдастығын (IFPA) құруды жеделдетуге міндеттенеді.
АҚИҰ ИЫҰ ішіндегі деңгейде еркін сауда мен инвестицияларды ілгерілету туралы түрлі келісімдердің орындалуын жалғастыруға дайын және осы төтенше кезең ішінде Халықаралық исламдық сауданы қаржыландыру корпорациясының (ITFC) сауданы қаржыландыру үшін 850 млн. АҚШ доллары көлеміндегі қаржыландыру міндеттемесін бағалаймыз. Сол сияқты, біз ИЫҰ-ның басқа қаржы институттары, атап айтқанда Ислам Ынтымақтастық Қоры (ISF) және Ислам Даму Банкі (IsDB) қабылдаған мәлімдемелік міндеттемелерді қолдаймыз (ИДБ COVID-19-ға қарсы қалпына келтіру жұмыстарын қаржыландыруға 730 миллион АҚШ долларын бөлді).
АҚИҰ зиянкестермен күресу және жануарлардың трансшекаралық аурулары кезінде аймақтың көптеген елдерінде азық-түлік өндірісіне теріс әсер еткен шегіртке шабуылының қауіп-қатерімен күресу үшін тиісті корпоративті және мемлекеттік мүдделі тараптармен бірлесіп шұғыл шаралар қабылдайтын болады.
Азық-түліктің көпжылдық жетіспеушілігін егіннің жетіспеушілігімен және онымен байланысты проблемалармен күресудің тұрақты стратегиясы ретінде АҚИҰ ИЫҰ-ның Азық-түлік қауіпсіздігі аймақтық резервін құруды белсенді түрде жүргізуде, сонымен бірге ұлттық азық-түлік қорларын МЖС (мемлекеттік-жекеменшік серіктестік) схемалары арқылы кеңейтуді қолдайды.
Зерттеулер мен әзірлемелер тұрғысынан АҚИҰ азық-түлік балансының дерекқорын жасайды, сонымен бірге ғылым мен технологияны және инновацияны интеграциялай отырып, FAO және COMSTECH-пен бірлесе отырып азық-түлік пен ауылшаруашылығына өсімдіктер мен жануарлардың генетикалық ресурстарын сақтау мен бөлудің аймақтық тетігін әзірлейді.
Орта мерзімді перспективада, АҚИҰ ИЫҰ-ның стратегиялық ауылшаруашылық өнімдерін дамыту жөніндегі іс-қимыл бағдарламасын (күріш, бидай және кассава, соның ішінде пальма майы) мүше мемлекеттердің салыстырмалы азық-түлік жетімділігін қамтамасыз ету, кіріс алу және төлем балансын арттыру үшін тиісті мүмкіндіктерін кеңейтуі күтілуде.
Осы мақсатта 2020 жылы АҚИҰ мүше мемлекеттерінің Қазақстанда стратегиялық тауарлар бойынша озық тәжірибе орталықтарының кездесуі, БАӘ-де ұлттық гендік банктер бойынша семинарды және Сауд Арабиясында ауылшаруашылығы үшін су ресурстарын басқару жөніндегі дөңгелек үстелді өткізуге арналған күш-жігерін жоғары бағалайды.
G20, БҰҰ және Дүниежүзілік банк тобының азық-түліктің еркін трансшекаралық саудасына, олардың уәде етілген қаржылық міндеттемелерін қоса алғанда, уақтылы араласуын жоғары бағалай отырып, АҚИҰ Азық-түлік секторындағы осы жаһандық пандемияның салдарын жоюға бағытталған түрлі құтқару жобаларын іске асыру бойынша дүниежүзілік органмен өзара іс-қимылды жалғастыруға міндеттенеді.