Еуразияның азық-түлік ресурсы: Қазақстанның агроөнеркәсіптік әлеуетін арттыру

Дөңгелек үстелге Ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаров, Еуразиялық экономикалық комиссияның, халықаралық қаржы институттарының өкілдері, трансұлттық компаниялардың басшылары қатысты.

Өз сөзінде ведомство басшысы Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің кең мүмкіндіктерін, саланың экспорттық әлеуеті туралы әңгімеледі. Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін Ауыл шаруашылығы министрлігі салалық ассоциациялармен және кәсіподақтармен бірлесіп агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың негізгі бағыттарында ұзақ мерзімді салалық бағдарламаларды әзірледі. Мысалы, ет және сүтті мал шаруашылығын, құс шаруашылығын, дәнді және майлы дақылдарды және олардың өңделген өнімдерін, суармалы жерлерді және т.б. дамыту бағдарламалары.

Осы бағдарламаларды іске асыру үшін мемлекеттік қолдау механизмдерінің көлемі мен жетілдірілуі артып келеді. Атап айтқанда, егер бұрын мемлекеттік қолдаудың жалпы сомасы 240 млрд. теңге болса, жыл соңында бюджетке қайтарылатын 60 млрд. теңге бюджеттік несие болды, яғни. іс жүзінде қайтарылатын қаражат, енді мемлекеттік бағдарламаны жүзеге асыру үшін жыл сайын қосымша 100 млрд. теңге, ал АӨК басым жобаларына қолжетімді несие беру мәселесін шешу үшін 200 млрд. теңге бөлінеді. Осылайша, мемлекеттік қолдау көлемі 2 есеге өсті.

Қазақстан қазір әлемдік нарыққа шығуда, оған байланысты ветеринариялық және фитосанитарлық талаптарды үйлестіру, техникалық реттеу саласындағы заңнаманы үйлестіру, ДСҰ-ға, ЕАЭО-ға интеграциялауға және көршілес елдердің нарықтарына қол жеткізуге бағытталған жүйелі жұмыс жүргізілуде.

Көрші Қытай нарығы біздің ауылшаруашылық тауар өндірушілер үшін өте перспективалы нарық екенін ескере отырып, осы бағытта үлкен жұмыстар атқарылуда. Қытай нарығы көптеген ауыл шаруашылығы өнімдеріне (балық өнімдері, сою үшін және асыл тұқымды жылқылар, қой, бал, бидай, кебек, соя, рапс, сиыр еті, ұн, өсімдік майы және т.б.) ашық. Осы шаралардың арқасында жыл қорытындысы бойынша Қытайға экспорттың артуы кем дегенде 20-30% деңгейінде болады деп күтілуде. Қытай тарапымен арпа және зығырға арналған фитосанитариялық талаптар, үйрек етіне ветеринарлық талаптар келісілуде.
Сондай-ақ, Иран, Біріккен Араб Әмірліктері және Сауд Арабиясымен ветеринариялық талаптар мен фитосанитарлық нормаларды үйлестіру бойынша келіссөздер барысында айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізілді. Израильмен, Кувейттен, Малайзиямен, Жапониямен, Оңтүстік Кореямен және ЕО елдерімен келіссөздер шешуші кезеңде. Осының бәрі біздің республикамызға экспорттық нарықты және экспорттық тауарлар түрлерін кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде біздің фермерлеріміздің экономикалық мүмкіндіктерін арттырады, жаңа жұмыс орындары ашылады.  Жүйелік және салалық шараларға қосымша, ірі инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарланып отыр. Трансұлттық компанияларды өздерінің экспорттық нарықтарымен тарту өте маңызды, бұл капиталдың ғана емес, сондай-ақ жаңа өндіріс пен технологияларды инвестициялаумен, менеджментке жаңа тәсілдерді енгізумен және танылған жаһандық брендтер белгісімен өнімді экспорттауға мүмкіндік береді