Ө.О.Оспанов атындағы Қазақ топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институты 80 жылдық мерейтойын атап өтуде

Еліміздегі топырақтану, мелиорация, жер ресурстарын тиімді пайдалану және қорғау мәселелеріне маманданған жетекші ғылыми орталықтардың бірі – Ө.О.Оспанов атындағы Қазақ топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институты 80 жылдық мерейтойын атап өтуде.

Институт өз қызметінің сегіз онжылдығында Қазақстанның аграрлық ғылымының дамуына елеулі үлес қосты. Бұл, әсіресе, тың жерлерді игеру және 1950–1980 жылдары суару жүйелерінің қарқынды дамуы кезеңінде айқын көрінді. Институт ғалымдары сортаң топырақтарды мелиорациялаудың қазіргі заманғы теориясын әзірледі – олардың аумағы Қазақстанда 75 млн гектардан асады. Сортаңға қарсы мелиорация әдістемелері жасалып, табысты енгізілді. Сонымен қатар еліміздің барлық өңірлеріне арналған шолу, өңірлік, экологиялық және эрозиялық топырақ карталары құрылды.

Институт топырақ микробиологиясына ерекше назар аударады: гумус түзілуіндегі микрофлораның шешуші рөлі анықталып, ауыл шаруашылығында бактериялық препараттарды қолданудың тиімділігі дәлелденді. Антропогендік топырақтардың жіктелуі жасалып, топырақ түзілу процестерінің жылдамдығы мен бағыттары негізделді. Бұл бұзылған жерлерді қалпына келтіру мәселелерін тиімді шешуге мүмкіндік берді.

Геохимия және минералогия саласында ғалымдар топырақ түзуші жыныстардың трансформация процестері мен саз минералдарының өсімдіктердің қоректенуіне әсерін жан-жақты зерттеуде. Жүйелі талдау негізінде дала аймағындағы егістік жерлер топырағының бағалауға арналған бірегей градиенттік шкала әзірленді.

Институт мелиорация мен топырақ құнарлылығын арттыруға бағытталған инновациялық технологияларды белсенді енгізуде. Сонымен қатар, Қазақстанның әртүрлі топырақ-климаттық жағдайларына бейімделген бірнеше биотыңайтқыштар мен биопрепараттар жасалды.

Ғылыми және практикалық қызметіндегі жетістіктері үшін институт тың жерлерді игеруге және ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыруға қосқан үлесі үшін 1974 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен, ал 1984 жылы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығымен марапатталды.

Заманауи ГАЖ технологиялары мен қашықтықтан зондтау әдістерін пайдалана отырып, бірқатар өңірлердің электронды топырақ карталары, сондай-ақ топырақтың деградациясы, эрозия, дефляция және шөлейттену карталары жасалды. Бұл материалдар Қазақстан Республикасының Ұлттық атласы мен Табиғи тәуекелдер атласының құрамына енді.

Бүгінде Ө.О.Оспанов атындағы Қазақ топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институты жерді тұрақты пайдалану мен елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тиімді ғылыми шешімдер ұсынып, топырақ түзілу, экология, агрохимия және мелиорация салаларындағы іргелі және қолданбалы зерттеулерді табысты жалғастыруда.