Құрметті Өмірзақ Естайұлы!
Құрметті алқа қатысушылары!
Мен ветеринарлық, фитосанитарлық (карантиндік) және азық-түлік қауіпсіздігі, АӨК өнімдерінің экспортын ілгерілету, халықаралық ынтымақтастық, АШМ жобалық кеңсесі мәселелеріне жетекшілік етемін. Өткен жылдың нәтижелері мен 2019 жылға арналған жоспарлар туралы қысқаша баяндауға рұқсат етіңіз.
Бұдан бұрын хабарланғандай, Мемлекет басшысы еңбек өнімділігін және қайта өңделген ауыл шаруашылығы өнімін экспорттауды 2022 жылға қарай 2,5 есе арттыруды қамтамасыз ету міндетін қойды.
2019 жылы АӨК – ні дамытудың мемлекеттік бағдарламасына сәйкес АӨК өнімдері экспортының 8% - ға, қайта өңделген өнім үшін 10% - ға өсу қарқыны жоспарланған.
Анықтама. АӨК - ні дамытудың мемлекеттік бағдарламасының нысаналы индикаторлары-АӨК өнімінің экспорты бойынша (млн. АҚШ)
2018 жылдың 11 айының қорытындысы АӨК өнімі экспортының физикалық салмағы 33% – ға, ақшалай көрсеткіші 25% – ға тұрақты өсуін көрсетті.
Анықтама. ҚР ҰЭМ статистика департаментінің және ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің деректері бойынша 2018 жылдың қаңтар-қараша айларында АӨК өнімдерінің экспорты 2,660 млрд. АҚШ доллары) қарағанда ұқсас кезеңіне 2017 жылғы. 2018 жылғы қаңтар-қарашада АӨК қайта өңделген өнімінің экспорты 1,01 млрд.Отандық кәсіпорындар үшін ет экспорты өте тиімді. Тек сиыр етін экспорттау есебінен тауар өндірушілер орта есеппен 27 млрд. тг (71 млн.
Аймақтар сиыр етін экспорттау бойынша көшбасшылар – Түркістан облысы (5000 т), Ақтөбе және Алматы облыстары (4000 т-дан)
Сиыр етінің негізгі экспорттаушылары-20 қазақстандық кәсіпорын. Сиыр етін экспорттау бойынша көшбасшылар: "Қайып ата" ЖШС (Түркістан), "Ақтеп" ЖШС (Ақтөбе), "Кублей" ЖШС (Батыс Қазақстан), "Терра" ЖШС (Қостанай).
Экспортшы-кәсіпорындар өңірдің ұсақ және орта фермерлік шаруашылықтарымен зәкірлік кооперацияда жұмыс істейтіні маңызды. Барлығы етті мал шаруашылығы бағдарламасына 19 мыңнан астам фермерлік шаруашылық тартылды.Енді қайта өңделген өнімнің экспорты туралы өткен жылдың 11 айында 2,7 млрд.
Өңделген өнімнің экспорты бойынша көшбасшылар (өңделген өнімнің жалпы экспортының 68% – ы) - Қостанай және Түркістан, Алматы қ.
Қайта өңделген ауыл шаруашылығы өнімінің 275 тауар тобы экспортталады (СЭҚ ТН 6 таңбалы кодтау бойынша), оның ішінде алғаш рет өткен жылы 17 тауар экспортталды. Бұл біз шикізат өңдеп, дайын азық-түлік өнімдерін импорттаушы елдердің талаптарына сәйкес шығара бастадық.
Мал шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу тез қарқынмен дамып келеді, бұл қайта өңделген өнім экспортының қорытындысына әсер етті: қайта өңделген мал шаруашылығы өнімінің үлесі мал шаруашылығы өнімінің жалпы көлемінің 65% - ын құрайды (мәліметке қарағанда, өсімдік шаруашылығының қайта өңделген өнімінің үлесі барлығы 35%.
2018 жылы ҚХР Бас кеден басқармасы тарапынан аусыл және нодулярлық дерматит бойынша шектеулер алынып тасталды, бұл өз кезегінде ҚХР нарығына қазақстандық ет өнімдерінің қолжетімділігін ашты, ІҚМ етіне ветеринарлық талаптар келісілді, ет комбинаттарының инспекциясы өткізілді, Тізілімге енгізу күтілуде.
Сондай-ақ, өткен жылы АШМ жоңышқа, рапс шроты, арпа және жүгері экспортына фитосанитарлық талаптар келісілді, арпа және жүгері бойынша 2 инспекция жүргізілді.
Иранмен Қазақстаннан сиыр еті, ҰҚМ субөнімдері, тағамдық жұмыртқа экспортына ветеринарлық талаптар келісілді.
Сауд Аравиясы Корольдігімен қазақстандық ірі қара және ұсақ малдарды сою және өсіру үшін экспортқа Ветеринарлық сертификат келісілді.
Бахрейн сиыр еті мен қой етін экспорттау жүзеге асырылады.
Жаңа экспорттық нарықтарды ашу үшін Халықаралық Эпизоотиялық бюрода ресми әл-ауқат мәртебесін алу бойынша жұмыс жалғасуда. 2018 жылдың тамыз айында ағымдағы жылдың мамыр айында шошқаның классикалық обасы, ІҚМ контагиозды плевропневмониясы, аусыл бойынша қолайлы аймақтарды вакцинациялаусыз 5 бөлікке бөлу, сондай-ақ құс тұмауы (құс етін экспорттау), шошқаның африкалық обасы (шошқа етін экспорттау) бойынша қолайлы жағдай туралы өз-өзін құпияландыру берілді.
Өткен жылдың қараша айында Шанхайдағы 1-ші импорттық көрмеде ҚХР ГТУ-мен қол қойылған Жол картасына сәйкес 2019-2020 жж.қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдерінің: салқындатылған ет, шошқа еті, жылқы еті, ІҚМ және ҰҚМ қосалқы өнімдері, союға мал, сүт өнімдері, зығыр, рапс, жасымық, күнжар, шрот, сафлор, сондай-ақ ҚР-дан ҚХР-ға құрама жемдерінің қол жетімділігін алу басымдық болып табылады.
Қазіргі уақытта ҚХР-мен шошқа еті, Иранмен келісіледі (Хаттама жобасы дайындалды).
Азық-түлік жөніндегі Жаһандық форумда біз АӨК-де цифрландыру бойынша тәжірибені таныстырдық.
АӨК өнімдерін қадағалаудың ұлттық жүйесі үшін негіз құрылды. Осылайша, Қазақстан жануарларды бірдейлендіру жүйесінің порталдық нұсқасын енгізді,ЕАЖ модульдері арқылы рұқсат беру құжаттары, ветеринарлық анықтамалар мен сертификаттар, экспортқа фитосанитарлық сертификаттар электрондық форматта беріледі. Ағымдағы жылдың сәуір айында Россельхознадзор жүйелерімен ықпалдастыру аяқталады (Ресей тарапы ағымдағы жылдың қазан айында интеграцияны аяқтайды), ҚР АШМ және ҚХР МТУ жүйелерін интеграциялау арқылы ауыл шаруашылығы өнімін сауда рәсімдерін жеңілдету бойынша ҚХР ҚМ гранты қаралады. Биыл Алматы қаласы әкімдігі іске асырған пилоттық жобаның бейнетіркегіштерді және арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалана отырып, жел қызметі инспекторларының жұмысының транспаренттілігі бойынша сәтті тәжірибесі қолданылатын болады.
ЕАЭО аясында біз қазақстандық тәжірибе негізінде АӨК цифрландыру бойынша жобаларға бастамашылық жасадық.