Арменияда және Қырғызстанда тіркелген автокөліктерді Қазақстанға әкелу және пайдалану тәртібі туралы
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде шетелде тіркелген көліктердің елімізде жүру тәртібі туралы баспасөз маслихаты өтті. Шараға ҚР Сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова, ҚР Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев, ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы Марат Сұлтанғазиев, «Жалпы жол» Жол қозғалысы қауіпсіздігі қауымдастығының президенті Арсен Шакуов қатысты.
Марат Қожаевтың айтуы бойынша, шетелдік автокөлікті тіркеу бойынша талаптар әрдайым болған. Қазақстанға әкелінген немесе пайдаланылып жатқан кез келген шетелдік автокөлік тіркеуге жатады, бұл жол қозғалысы туралы заң нормаларының бірі.
2014 жылы Еуразиялық Экономикалық Одақ қатысушыларының саны ұлғайған соң, жол қозғалысы туралы Заңға Қазақстан азаматтарының аталған елдерде сатып алған көлігін міндетті тіркеу туралы талап енгізілді.
«Қазір елде ешқандай жаңа нормативтік актілер қабылданған жоқ және полицияда әкелінген көлікті тіркеу бойынша жаңа талаптар жоқ. Көлікті өз меншігіне алған немесе оны Қазақстанда басқа негізде басқаратын кез келген азаматқа бір жылдан астам автомобильді арнайы ХҚКО-да тіркеу қажет. Бұдан басқа, көлік Қазақстанда және ЕЭО аумағында белгіленген техникалық талаптарға сәйкес келуі қажет. Бұл талаптардың барлығы жолаушылар мен жаяу жүргіншілердің жүргізушілеріне арналған қауіпсіздік тұрғысынан жасалған», - деп атап өтті Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев.
Автокөлікті тіркеу үшін қажетті құжаттар тізімі:
- Жеке басын куәландыратын құжат;
- Көлікке құқық белгілейтін құжаттар;
- Барлық қажетті алымдар мен баждарды төлеуді растау.
М. Қожаев атап өткендей, шетелдік есепте тұрған автокөліктерді тіркеу талабы бойынша бірнеше себептер бар. Біріншіден, бұл тек шетелдік автокөлік иелерінің ғана емес, көлік тәртібі мен азаматтардың қауіпсіздігіне сәйкес есеп беруді енгізу мәселесі. ҰҚК Шекара қызметінің мәліметтері бойынша соңғы үш жылда елімізге ЕЭО-дан 200 мыңға жуық автокөлік әкелінген. Автокөліктердің бір бөлігі Қазақстанға транзитпен өтіп, Қазақстанда уақытша жұмыс істейтін шетелдіктерге тиесілі. Тағы 40 мыңы ҚР-да заңды тіркеуден өтті.
Тіркелмеген автомашиналардың қалған санын Қазақстан азаматтары жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз етудің белгіленген құқықтық тетіктерінен, оның ішінде көлік құралдарының бақылау-техникалық жай-күйінен тыс пайдаланады.
«Біз автокөліктердің және олардың иелерінің мәліметтерін өз базамызда көрмегендіктен, олар көбінесе ЖҚЕ-ні саналы түрде бұзады және басқа да қозғалыс қатысушыларына қауіп төндіреді. Бұл автомобильдердің басым бөлігі жолаушыларды тасымалдау үшін пайдаланылып, азаматтардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіреді», - деп атап өтті Марат Қожаев.
Анықтамалық:
- 2019 жылы бейнебақылау камераларын тіркеген шетел көліктерімен ЖҚЕ бұзу 2018 жылмен салыстырғанда 3,5 есеге өсті. 27 мыңнан 93 мыңға дейін құқық бұзушылық.
- Қазақстан азаматтары шетел автокөліктерінде өткен жылы шамамен 1080 жол-көлік оқиғасын жасады, оның ішінде 1400 жол-көлік оқиғасы ірі материалдық шығынмен, 428 жол-көлік оқиғасынан 132 адам қаза тауып, 528 адам жарақат алды.
ҚР ІІМ өкілімен айтылған екінші себеп, ІІМ базаларында шетел көліктерін тіркеудің болмауы қылмыскерлерге қылмыс жасауға себеп болуы мүмкін. 2019 жылы 400 құқық бұзушылық тіркелген, олар бойынша қол сұғу объектісі немесе қылмыс құралы жақын шетелден көлік құралдары болған. Олардың 335-і ұрлық және ұрлау, сондай-ақ басқа да қылмыстардың 60-ы кісі өлтіруден бастап, қарақшылық пен тонаумен аяқталады. ІІМ-нің деректер қорында жоқ болуына байланысты аталған автомобильдерді іздеу өте қиын. Сонымен қатар, көлік иесін оған заңды негізде тиесілі екенін дәлелдеуі мүмкін емес.
Қазіргі уақытта ҚР Ішкі істер министрлігі тікелей телефон желісінің жұмысын бастады және «Жолдағы қабылдау» кең ауқымды акциясын өткізуді ұйымдастырды.
ҚР сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова ЕЭО аумағында тауарлардың еркін айналымы үшін олардың Одақ тауарлары мәртебесі болуы қажет екенін жалғастырды. Мұндай мәртебе екі жағдайда алынады: олар толығымен мүше мемлекеттердің аумағында өндірілген немесе импорттық кедендік баждар толық төленген шетелдік тауар, яғни ол толық кедендік тазартуды жүргізген жағдайда.
ЕЭО шеңберінде бірыңғай кедендік сыртқы сауда режимі қолданылатынын атап өткен жөн. Тиісінше, егер тауарларға қатысты мемлекеттердің бірінде бірыңғай кедендік тарифпен белгіленген кедендік баждардың ставкасы төленген болса, онда осы тауардың еркін айналымы болады.
«Жеңіл автокөліктерге қатысты, атап айтқанда, армян хаттамасында оларды тек өз елінде тұрақты тұратын Армения азаматтары ғана пайдалана алады деп жазылған. Және біздің мемлекетке тек қана уақытша негізде Армения Республикасының иелері, азаматтары жеке мақсатта ғана әкелінуі мүмкін», - деп атап өтті вице-министр.
Ж.Кушукованың айтуынша, аталған тауарлар санатын иелері Арменияға әкелу кезінде төлеген және ЕЭО шеңберінде белгіленген кедендік баждардан кейін ғана Қазақстан Республикасында әкелуге, сондай-ақ сатуға болады. Тек мұндай жағдайда ғана тауарлар басқа мемлекеттердің аумағында айнала алады.
ОРТАЛЫҚ КОММУНИКАЦИЯЛАР ҚЫЗМЕТІ
Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы
