Қаржы министрлігі оңалту және банкроттық рәсімдерін жақсартатын заңға түзетулер енгізді
Қаржы Вице-министрі Қанат Баеділов Мәжіліс комитетінің отырысында "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне оңалту және банкроттық рәсімдерін жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасын таныстырды.
Вице-министрдің ақпараты бойынша, бүгінгі таңда банкроттық рәсімінен 4 мыңға жуық бизнес субъектісі, 400 кәсіпорын оңалту сатысында өтуде.
Алайда, К. Баеділов атап өткендей, күрделі қаржылық жағдайдағы бизнес субъектілері айтарлықтай көп. Оның айтуынша, қолданыстағы заң кәсіпкерге сәтсіз бизнесті тез жабуға мүмкіндік бермейді. Сондай-ақ, "жүзуде" қалуы мүмкін адамдарды Реанимациялау процесі күрделі. Әрбір төртінші жағдайда сот банкрот деп танудан бас тартады.
"Сотқа субъектінің қаржылық жағдайына объективті баға беру қиын". Болмашы активтің болуын сот қарыздар бойынша есеп айырысу мүмкіндігі ретінде бағалайды. Оңалтуды қолдану кезінде ұқсас. Әрбір үшінші жағдайда сот оны қолданудан бас тартады, себебі борышкер - төлем қабілеті бар немесе төлем қабілеттілігін қалпына келтіру үшін ресурстардың бар екенін дәлелдемеген", - деп түсіндірді Қаржы вице-министрі.
Әзірлеушілердің пікірінше, заң жобасы оңалту және банкроттық процедураларын қолдану үшін жағдайды жеңілдетуге, рәсімдерді жүргізу мерзімін қысқартуға, әрекетсіз борышкерлерді оңайлатылған жоюды енгізуге мүмкіндік береді.
Қанат Баеділов жеке сәттерге назар аударды. Осылайша, ұсынылған түзетулерге сәйкес сот үш айдан астам орындалмаған міндеттемелердің бар-жоғын және "оң" теңгерім фактісін тіркейді, бұл компанияның өзінің қаржылық жағдайын қалпына келтіру қабілетін растайды.
Банкроттық сияқты. Заң жобасында банкроттық процесін ашуға мүмкіндік беретін кіру өлшемдерін нақтылау көзделеді.
Сонымен қатар, жеке кәсіпкерлер оңалту рәсімін қолдана алмайды және банкроттыққа баруға мәжбүр.
Заң жобасы оларға оңалтуға мүмкіндік береді.
Бүгінгі күні оңалту жоспары бекітілгеннен кейін де компанияның ағымдағы қызметін жалғастыру қиын.
Қолданыстағы заң шоттардан және мүліктен тыйым салуды алып тастау туралы тікелей норманы қамтымайды. Мәселе көбінесе сот арқылы шешіледі.
Компания қызметкерлер мен жеткізушілермен есептесе алмайды, ал жоспарды іске асыру қауіп төндіруде.
Заң жобасында оңалту жоспарын сот бекіткен сәттен бастап борышкердің шоттары мен мүлкі бойынша барлық тыйым салуларды алып тастау ұсынылады.
Бұл компанияның сот ауырлығына алаңдамай, жоспарлы іс-шараларды орындауға кірісуіне мүмкіндік береді.
Оңалтуды жосықсыз субъектілердің қолдануына жол бермеу мақсатында заң жобасында шектеу шаралары көзделген.
Атап айтқанда, егер сот мұндай рәсімді қолданудан бас тарту туралы шешім шығарған күннен бастап алты ай өтпеген болса, оңалтуды қолдануға тыйым салу белгіленген.
Банкроттық рәсімін жүргізу мерзімін қысқарту туралы.
Рәсімдердегі жетекші рөл кредиторларға берілген, себебі бұл процестің нәтижесіне тікелей мүдделі тұлғалар.
Кредиторлар өз өкілеттіктерін кредиторлар жиналысы және кредиторлар комитеті арқылы іске асырады.
Кредиторлар жиналысы уақыт пен қаржы бойынша шығындалады және ондаған, кейде жүздеген болуы мүмкін барлық кредиторлардың қатысуын көздейді.
Орташа алғанда, бір банкротқа 7,5 айға дейін кредиторлар жиналыстарының барлық мәжілістерін шақыруға ("1 банкроттық рәсімінде кредиторлардың 10 жиналысы есебінен) жұмсалады.
Комитет жиналыспен сайланады,оның өкілетті органы болып табылады, бірақ аз, ал оны шақыру рәсімі оңайырақ.
Кредиторлар жиналысының бірқатар өкілеттіктерін кредиторлар комитетіне беру ұсынылады.
Осының есебінен банкроттық рәсімін жүргізу мерзімдерін едәуір оңтайландыру күтілуде.
Бүгінгі күні кредиторлар банкрот деп танылған кезде пайда болған берешектің барлық сомасын банкроттыққа ұсынады.
Бұл банкроттықты қолдану жөніндегі әлемдік практикаға және Азаматтық кодекстің талап қою туралы ережелеріне сәйкес келмейді.
Осыған байланысты, заң жобасы несие берушілерге банкротқа қатысты өз талаптарын тек талап қою мерзімі шегінде ғана мәлімдеуді ұйғарады.
Қолданыстағы заңнама әдейі және жалған банкроттық үшін жауапкершілікті көздейді.
Лауазымды тұлғаны жауапкершілікке тарту үшін оның активтерді шығару және кредиторлар алдындағы міндеттемелерді орындамау жөніндегі іс-әрекеттері арасында байланыс орнату талап етіледі.
Бұдан басқа, мүлікті шығарған тұлғаның кредиторларға зиян келтіруге тікелей ниетінің болуын дәлелдеу қажет.
Әдейі және жалған банкроттық құрамдарының қолданыстағы тұжырымдамасы кінәлі адамдарды жауапқа тарту процесін күрделі етеді.
Заң жобасымен банкроттың лауазымды тұлғаларының қылмыстық құрамын кредиторлардың заңды құқықтары мен мүдделеріне мүліктік залал келтіру ретінде нақтылау ұсынылды.
Яғни, лауазымды тұлғаның мүлікті банкроттыққа дейін шығару және кредиторлардың мүдделеріне зиян келтіру фактісін анықтау жеткілікті болады.
Қазіргі уақытта банкроттың борыштары бойынша лауазымды тұлғаларды субсидиялық жауапкершілікке тарту атаулы болып табылады.
Мәселен, банкроттық қарсаңында тұрақты мекен-жайы және мүлкі жоқ тұлғалар басшы ретінде тағайындалады.
Тиісінше, олар банкроттың қарыздары бойынша субсидиарлық тәртіппен жауап бере алмайды.
Осыған байланысты, заң жобасы банкроттықтың іс жүзіндегі бенефициарларының, яғни кәсіпорын банкроттығы нәтижесінде банкрот болған адамдардың жауапкершілігін белгілейтін нормаларды енгізуді көздейді.
Үшінші. Банкроттық рәсімін қозғамай ұзақ әрекетсіз борышкерлерді оңайлатылған тарату.
Бүгінгі таңда банкроттық рәсімін оның шығынына (уақыт пен ресурстар бойынша) байланысты қолданбайтын көптеген жұмыс істемейтін кәсіпорындар бар.
Оларды жою үшін заң жобасы әкімшіні тартусыз борышкерлердің оңайлатылған банкроттық рәсімін ұсынады.
Бұл кәсіпкерлік қызметті іс жүзінде тоқтатқан борышкерлерді тез және артық шығынсыз жоюға мүмкіндік береді.
Ұсынылып отырған бастамалар бизнес субъектілерінің оңалту және банкроттық рәсімдерін қолдануды 32% жандандыруға мүмкіндік береді.
Өз кезегінде, мерзімдерді 20% - ға дейін қысқарту және оларды жүргізу шығындарын 40% - ға дейін қысқарту Дүниежүзілік Банктің "Doing Виѕіпеѕѕ" рейтингіндегі "төлем қабілетсіздігін шешу" индикаторы бойынша Қазақстанның позициясына оң әсерін тигізеді.