Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «Z» Компаниясының апелляциялық шағымын алғанын хабарлайды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы «Z» Компаниясына 2018ж.30.10. бастап 2020ж.31.12. дейінгі кезең бойынша салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді дұрыс есептеу және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша 359 169,4 мың теңге сомасында ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді, 37 121,4 мың теңге сомасында өсімпұлдарды,) 42 175,1 мың теңге сомасында және өсімпұлдар 20 729,1 мың теңге сомасында, резидент емес үшін қосылған құн салығы (ҚҚС) 5 420,9 мың теңге сомасында, төлем көзінен (ЖТС) салық салынатын табыстардан 11 901,1 мың теңге сомасында жеке табыс салығы, 2 764,9 мың теңге сомасында өсімпұл, 3 355,7 мың теңге сомасында әлеуметтік салық, 605,7 мың теңге сомасында өсімпұл, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға аударымдар мен жарналардың түсімдері 40,7 мың теңге сомасында, өсімпұлдар 2,9 мың теңге сомасында, зейнетақы қорына түсімдер 535,9 мың теңге сомасында, өсімпұлдар 89,9 мың теңге сомасында, әлеуметтік аударымдардың түсімдері 71,2 мың теңге сомасында, өсімпұлдар 9,6 мың теңге сомасында.сомасы туралы, сондай-ақ 808 293,3 мың теңге мөлшерінде азайтылған залал сомасы есептеу туралы хабарлама шығарылған.
«Z» Компаниясы 2019-2020 жылдарға КТС және ҚҚС есептеу бөлігінде салық органының тексеру нәтижелері туралы хабарламамен келіспейді және мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымда «Z» Компаниясы тексеру актісі бойынша «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралық транзиттік дәлізін қайта жаңарту «шығыс-батыс» жолдарын дамыту жобасы, (3-Лот) келісімшарт бойынша кіріс алуға бағытталған қызметке байланысты емес шегерімдер азайтылғанын көрсетеді (бұдан әрі - Лот 3) 875 312,8 мың теңге сомасына, оның ішінде:
2019 жылы - 80 125,8 мың теңге;
2020 жылы-795 187,0 мың теңге.
Бұл ретте, «Z» Компаниясы «Z» Компаниясы шеккен шығыстар осы Келісімшарт бойынша кіріс алу үшін шығыстар болып табылады деп есептейді.
Сондай-ақ, «Z» Компаниясы 2019-2020 жылдарға 42 175,1 мың теңге сомасында ҚҚС есептеумен келіспейді.
Сонымен қатар, шағымда соңғы төлем сертификаты бойынша 3-лоттың 2020 жылы 7 955,3 мың теңге сомасында қайтарымы бар екендігі көрсетілген, тиісінше осы Келісімшарт бойынша алынған табыс 596 968,6 мың теңге сомасында болуы тиіс (604 923,9 - 7 955,3).
Тексеру актісінен келіп шығатыны, 2017ж.25.12. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 242, 400-бабы 1) тармағының талаптарын бұза отырып, «Z» Компаниясы пайдаланылған, есепке жатқызылатын табыс пен ҚҚС алуға бағытталған қызметке байланысты емес шығындарды шегерімге жатқызған салық салынатын айналым мақсатында емес.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 282-бабына сәйкес келісімшарт бойынша көзделген өндіру, орнату, құрылыс басталған салық кезеңі шегінде аяқталмаған өндіруге, орнатуға, құрылысқа арналған келісімшарт (шарт) ұзақ мерзімді келісімшарт болып табылады.
Салық есебі әрбір ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша жеке жүргізіледі.
Ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс салық төлеушінің таңдауы бойынша нақты әдіс немесе әрбір ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша жеке аяқтау әдісі бойынша айқындалады.
Табыстарды айқындаудың таңдап алынған әдісі әрбір ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша қолданылатын әдістерді көрсетуге арналған салық тіркелімінде көрсетіледі және ұзақ мерзімді келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде өзгере алмайды.
Мұндай салық тіркелімі немесе онда таңдалған әдіс туралы ақпарат болмаған кезде нақты әдіс осындай әдіс деп танылады.
Ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша салық кезеңі ішінде шеккен шығыстардың сомасы осы бөлімнің 2, 3 және 4-параграфтарына сәйкес шегерімге жатқызылуға жатады.
Салық кодексінің 283-бабына сәйкес нақты әдіс бойынша есепті салық кезеңі үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс деп есепті салық кезеңі үшін алынуға жататын (алынған), бірақ ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша осындай кезең ішінде шеккен шығыстар сомасынан кем емес табыс танылады.
Егер ұзақ мерзімді келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде осы баптың 1-тармағына сәйкес айқындалған осындай келісімшарт бойынша табыс оның қолданылуының бүкіл кезеңі үшін айқындалатын ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кірістің жалпы сомасынан асатын болса, ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс деп танылады:
1) осындай асып кету болған салық кезеңінде - ұзақ мерзімді келісімшарт қолданылуының бүкіл кезеңі үшін айқындалатын ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыстың жалпы сомасы мен ұзақ мерзімді келісімшарт қолданылуының алдыңғы салық кезеңдеріндегі жылдық жиынтық табысқа енгізілген осындай келісімшарт бойынша табыс сомасы арасындағы оң айырма мөлшеріндегі табыс;
2) ұзақ мерзімді келісімшарттың қолданылуының кейінгі салық кезеңдерінде - нөлге тең сома.
1.1. 2019 жылғы шығыстарды шегерімдерден 80 125,8 мың теңге сомасына алып тастауға қатысты.
2018ж.30.10. «Z» Компаниясының басшысы бекіткен «Z» Компаниясының салықтық есепке алу саясаты (бұдан әрі - НУП) 6.2-тармағына сәйкес КТС мақсаттары үшін жылдық жиынтық табысқа «Z» Компаниясының Қазақстан Республикасының аумағында алуға жататын кірістері енгізілетіні анықталды.
Бұл ретте «Z» Компаниясының НУП 6.2.12-тармағында ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша кірістерді келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде өзгермейтін нақты әдіспен айқындау көзделген.
«Z» Компаниясы бухгалтерлік есепте кірістер мен шығындарды есепке алуды құрылысқа арналған әрбір шарт бөлінісінде жүзеге асырады, бұл «Сатып алушылармен жасалған шарттар бойынша түсім» 15 ХҚЕС талаптарына сәйкес келеді.
Құрылысқа арналған шарттар бөлінісінде әрбір объект бойынша құрылыс шарттары бойынша кірістер мен шығыстардың талдамалық есебін жүргізу «Z» Компаниясының НУП V және VI бөлімдерінде көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, келісім-шарт талаптарына сәйкес 3-Лот айқындалған:
- 20 680 848,2 мың теңгеге тең қабылданған келісімшарттық сомада осы Келісімшарт (3-Лот) бойынша құрылыс жұмыстарын орындау үшін баға ұсынысы;
- аяқталу мерзімі 29 ай (882 күнтізбелік күн);
- аралық төлем сертификаты құнын көрсете отырып, белгілі бір уақыт кезеңі ішінде келісімшарт шеңберінде жұмыстардың орындалғанын растайтын құжатты (бұдан әрі - ІҚО) білдіреді;
- ресми құжат-жұмысты аяқтау туралы Сертификат.
3 - лот бойынша жұмыстардың бір бөлігін кезең-кезеңмен аяқтау жол құрылысын аяқтаумен орындалады: 26 км 4-жолақты немесе 52 км 2-жолақты жоба басталғаннан бастап 14,5 ай ішінде (441 күнтізбелік күн) жолды және жабынның жоғарғы қабатын жайластырмай.
Осылайша, аталған келісімшарт Лот 3 құрылысқа арналған ұзақ мерзімді келісімшарт болып табылады, өйткені орындау мерзімі 29 айды (882 күнтізбелік күн) көздейді.
Бұл ретте, ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Автомобиль жолдары комитеті мен «Лот 3» Компаниясының арасындағы келісім-шарт бұзылды.
Осы бітімгершілік келісім 2020ж.16.07. күшіне енді.
Бұл ретте, «Z» Компаниясының НУП-ның 6.2.12-тармағына сәйкес ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша кірістерді айқындау келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде өзгермейтін нақты әдіспен белгіленгені көзделген.
Демек, аталған ұзақ мерзімді келісімшарт 3-Лот есепті салық кезеңі үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс есепті салық кезеңі үшін алынуға жататын (алынған) табыс болып танылатын, бірақ ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша осындай кезең ішінде келтірілген шығыстар сомасынан кем болмайтын нақты әдіс бойынша салық мақсаттарында есепке алынуға жатады.
Халықаралық қаржылық есептілік стандартының (бұдан әрі – ХҚЕС) (IAS) 2-тармағына сәйкес «қорлар» қорларды есепке алу кезінде негізгі мәселе актив ретінде танылатын және тиісті түсім танылғанға дейін болашақ кезеңдерге ауыстырылатын шығындар сомасын айқындау болып табылады.
Сондай-ақ, ХҚЕС (IAS) 2 шығындарды айқындау және оларды ықтимал сатудың таза құнына дейін кез келген есептен шығаруды және шығындарды қорларға жатқызу үшін пайдаланылатын өзіндік құнды есептеу тәсілдеріне қатысты нұсқауларды қоса алғанда, шығыстар ретінде кейіннен тану жөніндегі нұсқауларды қамтиды.
ҚЕХС (IAS) 2-тармағының 8-тармағына сәйкес қорларға өндіріс процесінде пайдалануға арналған шикізат пен материалдарды қоса алғанда, ұйымның дайын өнімі немесе аяқталмаған өндірісі де жатады. Егер қызметтерді жеткізуші туралы сөз болса, қорлар 19-тармақта сипатталғандай Қызметтерді көрсетуге арналған шығындарды қамтиды, оларға қатысты ұйым тиісті түсімді әлі танымаған (ХҚЕС (IAS) 18 «түсім»).
Бұл ретте, 2 ҚЕХС (IAS) 10-тармағында қорлардың өзіндік құны қорлардың ағымдағы орналасқан жері мен жай-күйін қамтамасыз ету үшін келтірілген сатып алуға арналған барлық шығындарды, қайта өңдеуге арналған шығындарды және өзге де шығындарды қамтуы тиіс деп айқындалған.
Операциялар мен оқиғалардың белгілі бір түрлерінен туындайтын түсімді есепке алу тәртібі «түсім» 18 ХҚЕС (IAS) көзделгенін атап өту қажет, оның анықтамасынан көрсетілетін қызметтер түсімін тану критерийі болып табылатыны айқындалған:
- кіріс сомасы сенімді бағалануы мүмкін;
- ұйымға операциямен байланысты экономикалық пайданың түсуі ықтимал;
- есепті кезеңнің соңындағы жағдай бойынша операцияның орындалу дәрежесі сенімді бағалануы мүмкін;
- операция бойынша жұмсалған шығындар және оны орындауды аяқтау үшін қажетті шығындар сенімді бағалануы мүмкін.
Осылайша, қорлардың өзіндік құнына қорлардың ағымдағы орналасқан жері мен жай-күйін қамтамасыз ету үшін жұмсалған барлық сатып алу шығындары, қайта өңдеу шығындары және басқа да шығындар кіруі керек, бұл ретте операция бойынша келтірілген шығындар және оны орындауды аяқтау үшін қажетті шығындар сенімді бағалануы мүмкін.
Қаралып отырған жағдайда, 7010 «Сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» шоты бойынша айналым-сальдо ведомосіне сәйкес ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша 3-лоттың өзіндік құны 2019 жылға 685 049,7 мың теңге сомасында және 2020 жылға 795 187,0 мың теңге сомасында анықталды. Ал «Z» Компаниясының бухгалтерлік есебінің деректері бойынша «Z» Компаниясының айналым-сальдо ведомосының деректеріне сәйкес «Z» Компаниясы 2019 жылғы 604 923,9 мың теңге сомасындағы табысты «Z» Компаниясы 3-лот келісімшарт бойынша 6010 «өнімді сатудан және қызметтер көрсетуден түсетін кіріс» шоты бойынша көрсетті, ал 2020 жылы кіріс алынған жоқ.
Бұрын айтылғандай, қорлардың өзіндік құны қорлардың ағымдағы орналасқан жері мен жай-күйін қамтамасыз ету үшін жұмсалған барлық сатып алу шығындарын, қайта өңдеу шығындарын және басқа да шығындарды, бұл ретте операция бойынша жұмсалған шығындарды және оны орындауды аяқтау үшін қажетті шығындарды қамтуы тиіс.
Жоғарыда көрсетілгендей, 2019 жылғы айналым-сальдо ведомосына сәйкес «Z» Компаниясының кірісі 604 923,9 мың теңге сомасында анықталды, ал сатылған өнімнің өзіндік құны 685 049,7 мың теңге сомасында айқындалды.
Салық кодексінің 283-бабының 1-тармағына сәйкес есепті салық кезеңінде алынуға жататын (алынған), бірақ осындай кезеңде ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша шеккен шығыстар сомасынан кем емес табыс салық кодексінің 2019 жылғы ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс деп танылады, осыған байланысты «Z» Компаниясы табысты 80 125,8 мың теңге (604 923,9-685 049,7).
Қаралып отырған жағдайда, Салық кодексінің 283-бабы 2-тармағының нормасына сүйене отырып, 2019 жылғы табыс Лот 3-келісімшарт бойынша 604 923,9 мың теңге мөлшеріндегі соманы құрайды, шығыстар 685 049,7 мың теңге сомасында, тиісінше табыс сомасы 80 125,8 мың теңге сомасына азайтылуға жатады, өйткені табыс сомасы арасындағы оң айырма 604 923,9 мың теңге мөлшерінде өткен салық кезеңінде жылдық жиынтық табысқа енгізілген 685 049,7 мың теңге мөлшеріндегі кіріс сомасы 80 125,8 мың теңгені құрайды.
Алайда, салықтық тексеру барысында кіріс алуға бағытталған қызметпен байланысты емес шығындар ретінде шығыстар 80 125,8 мың теңге сомасына азайтылды, ал бұл шығындар шегерімге жатқызылуға жатады және осы ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кіріс алуға бағытталған қызметпен байланысты.
Осылайша, Салық кодексінің 283-бабының нормасын ескере отырып, ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша 2019 жылға 80 125,8 мың теңге сомаға шығыстарды шегеруден алып тастау бөлігінде салықтық тексеру нәтижелері 3-Лот негізсіз болып табылады.
1.2. 2020 жылға арналған шығыстарды шегерімдерден 795 187,0 мың теңге сомасына алып тастауға қатысты.
Бұл жағдайда ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Автомобиль жолдары комитеті мен компания арасындағы 16.07.2020 ж. бітімгершілік келісімге сәйкес Лот 3 келісімшарты бұзылды, бұл ретте келісім 2020ж.16.07. күшіне енді.
Айта кету керек, 2020ж.06.04. «Z» Компаниясының материалдық тізімдемесіне сәйкес шоттар бойынша 1311,1331, 1332, 1333, 1334, 1335, 1310, 1220, 1330, 2932 материалдар (ЗП буыны, ЗКП 6, тақталар, ТББ СТ.СТ) 394 691,2 мың теңге сомаға, олар келісімшартты бұзған кезде 3-Лот ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Автомобиль жолдары комитетіне берілді, мұны 06.04.2020 ж. «төлемнің соңғы сертификаты» құжаты куәландырады, ол бойынша құрылыс алаңындағы материалдар үшін аванс сметалық құны бойынша 337 306,4 мың теңгені құрады. Көрсетілген материалдарды автомобиль жолдары комитетіне берген кезде олардың құны «Z» Компаниясымен есептен шығаруға жатады.
«Z» Компаниясы сатып алған материалдар (ЗП буыны, ЗКП 6, плиталар, ТББ СТ.СТ) 394 691,2 мың теңге сомасына автомобиль жолдары комитетіне берілді, тиісінше осы ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша жұмыстарды орындау кезінде пайдаланылмады.
Бұдан басқа, 2020ж.16.07. келісімшартты бұзғаннан кейін «Z» Компаниясы 2020ж. арналған 7010 «сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» шотының карточкасы бойынша 3-Лот 151 857,8 мың теңге сомасында көрсетілген келісімшартқа 2020ж.31.07. бастап 2020ж.31.12. дейінгі кезеңдегі шығыстарды жатқызғанын атап өту қажет, мұнда көрсетілген соманы «Z» Компаниясы шығындар баптары бойынша (жалақы, объектіні күзету, автокөлік пен арнайы техниканы жалға алу, электр энергиясы, ФА амортизациясы, тұрғын емес үй-жайларды жалға алу, әлеуметтік аударымдар, ҚМЖ сақтандыру).
Осылайша, филиалдың шығыстары 248 638,0 мың теңге сомасында (795 187,0 - 151 857,8 - 394 691,2) 2020 жылға шегерімге жатқызылуы тиіс, тиісінше сомасы 546 549,0 мың теңге (151 857,8 + 394 691,2) бойынша табыс алуға бағытталған қызметпен байланысты емес ретінде шегерімдерден алып тастауға жатады. ұзақ мерзімді келісімшарт.
«Z» Компаниясының шағымында көрсетілген келісімшарт бойынша орындалған жұмыстардың көлемі 3 Лот 115 837,6 мың теңге мөлшерінде осы ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша шығыстарда ескерілгенін атап өткен жөн.
Осылайша, 2020 жылғы 3-лот келісім-шарттың бұзылуына байланысты және Салық кодексінің 242, 283-баптарының нормасын ескере отырып, салық тексеруі нәтижелері бойынша 248 638,0 мың теңге сомасында кіріс алуға бағытталған қызметке байланысты емес шығыстар шегерімінен алып тастау негізсіз болып табылады.
1.3. Относительно начисления НДС за 3-4 кварталы 2019г., 1-2 и 4 кварталы 2020г. на сумму 42 175,1 тыс.тенге.
1.3. 2019 жылғы 3-4 тоқсан, 2020 жылғы 1-2 және 4 тоқсан үшін 42 175,1 мың теңге сомасында ҚҚС есептеуге қатысты.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының есепке жатқызылатын ҚҚС сомасы, егер олар салық салынатын Мемлекеттің мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, алынған тауарлар, жұмыстар және көрсетілетін қызметтер үшін төленуге жататын ҚҚС сомасы болып танылады сондай-ақ, егер осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Шот-фактура Салық кодексінің 400-бабына сәйкес ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, «Z» Компаниясы Салық кодексінің 400-бабын бұза отырып, 2019 жылдың 3-4 тоқсаны, 2020 жылдың 1-2 және 4 тоқсаны үшін алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша есепке жатқызылатын, 2020 жылдың 3-4 тоқсаны үшін бұзылған келісім-шарт бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылмаған ҚҚС-ты асыра көтеруді белгілеген, 3-лот сомасы 42 175,1 мың теңге.
Жоғарыда көрсетілгендей, Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптарын негіздейтін мән-жайлар және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелер көрсетіледі.
Бұл жағдайда «Z» Компаниясы шағымда алынған тауарлар, жұмыстар және оларды өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдалану жөніндегі қызметтер бойынша ҚҚС бойынша дәлелдер келтірмеген және растайтын құжаттарды қоса бермеген. Тиісінше, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2019 жылғы 3-4 тоқсан, 2020 жылғы 1, 2 және 4 тоқсан үшін 42 175,1 мың теңге сомасында ҚҚС есепке жатқызудан алып тастауға жатады.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, 2019 жылға 80 125,8 мың теңге сомасында, 2020 жылға 248 638,0 мың теңге сомасында шығыстарды шегеру және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС тиісті есептеу негізсіз болып табылады.
«Z» Компаниясының тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатудан түскен табыс келісімшарт бойынша 596 968,6 мың теңгені құрайтыны туралы дәлелдеріне қатысты Лот 3 2019 жылғы КТС бойынша (ф.100.00) декларацияға және 6010 «кіріс» шоты бойынша «Z» Компаниясының айналым-сальдо ведомосіне сәйкес 2019 жылғы «өнімді сатудан және қызметтер көрсетуден», сондай-ақ салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс 604 923,9 мың теңгені құрады. Бұл ретте декларацияның деректері мен «Z» Компаниясының бухгалтерлік есебінің арасында алшақтық жоқ.
Салық кодексінің 159-бабының 1-тармағына сәйкес салық тексеруі аяқталғаннан кейін салық және бюджетке төленетін төлемдер сомаларын есептеуге, шығындарды азайтуға, резидент еместердің табыстарынан төлем көзінен ұсталған қосылған құн салығының және (немесе) КТС (ЖТС) асып кеткен сомаларын қайтаруға расталмайтын бұзушылықтар анықталған жағдайда. салық органы тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарады, ол Салық кодексінің 114 және 115-баптарына сәйкес белгіленген тәртіппен және мерзімдерде салық төлеушіге (салық агентіне) жіберіледі (табыс етіледі).
Бұл жағдайда, тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламада салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу салықтық тексеру актісінде көрсетілген негіздер (себептер) бойынша жүргізілді.
Сонымен бірге, жоғарыда көрсетілгендей, 2019 жылғы КТС бойынша салық тексерісі мен декларация деректерінің (100.00 Н.) арасында 3-лот келісімшарт бойынша кірістерді айқындау бөлігінде алшақтық анықталған жоқ.
Осылайша, Салық кодексіне сәйкес анықталған бұзушылықтар бойынша шығарылған тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымдалатындықтан, «Z» Компаниясының 596 968,6 мың теңге сомасындағы кірістерді айқындау бөлігіндегі дәлелдері дұрыс емес болып табылады.
«Z» Компаниясының шағымынан ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша кірістер мен шығыстарды айқындау кезінде келісімшарттар бойынша шығыстарды бөлу дұрыс ескерілмегені келіп шығады.
«Z» Компаниясы 2019 жылы 382 957,0 мың теңге сомасындағы және 2020 жылы 317 864,3 мың теңге сомасындағы шығыстар Лот 4 келісімшартқа тексеру барысында бөлінгенін көрсетеді, ал келісімшарт бойынша шығыстарға Лот 5 жатқызуға болады.
Тексеру актісінен келіп шығатыны, Салық кодексінің 283-бабының талаптарын бұза отырып, «Z» Компаниясы 2019 жылғы жоғарыда көрсетілген ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша табысты кеміткен.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 225-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының резиденті-заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы осы тұлғаның Қазақстан Республикасындағы және оның шегінен тыс жерлердегі көздерден салық кезеңі ішінде алуға жататын (алынған) табыстарынан тұрады.
Осы бөлімнің мақсаттары үшін төлем орнына қарамастан, Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегі көздерден алынған табыстар деп Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған табыстар болып табылмайтын кірістердің барлық түрлері танылады.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бұрын атап өтілгендей, Салық кодексінің 283-бабына сәйкес нақты әдіс бойынша есепті салық кезеңі үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс деп есепті салық кезеңі үшін алынуға жататын (алынған), бірақ ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша осындай кезең ішінде келтірілген шығыстар сомасынан кем емес табыс танылады.
Егер ұзақ мерзімді келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде осы баптың 1-тармағына сәйкес айқындалған осындай келісімшарт бойынша табыс оның қолданылуының бүкіл кезеңі үшін айқындалатын ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кірістің жалпы сомасынан асатын болса, ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс деп танылады:
1) осындай асып кету болған салық кезеңінде - ұзақ мерзімді келісімшарт қолданылуының бүкіл кезеңі үшін айқындалатын ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыстың жалпы сомасы мен ұзақ мерзімді келісімшарт қолданылуының алдыңғы салық кезеңдеріндегі жылдық жиынтық табысқа енгізілген осындай келісімшарт бойынша табыс сомасы арасындағы оң айырма мөлшеріндегі табыс;
2) ұзақ мерзімді келісімшарттың қолданылуының кейінгі салық кезеңдерінде - нөлге тең сома.
Қаралып отырған жағдайда, 2019 жылғы 7010 «сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» шоты бойынша салықтық тексеру актісінен туындағандай, ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша лот 4 сатылған өнім мен көрсетілген қызметтердің шығыстары 3 018 492,9 мың теңге сомасында, оның ішінде «Z» Компаниясы жатқызбаған 382 957,0 мың теңге сомасындағы шығыстар, басқа да ұзақ мерзімді келісімшарттарға бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес айқындалды.
Бұл ретте 2019 жылғы көрсетілген ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кіріс КТС бойынша декларация деректері (100.00 н.) және «Z» Компаниясының бухгалтерлік есеп деректері бойынша 6010 «өнімді сатудан және қызметтер көрсетуден түскен кіріс» шоты бойынша 2 217 111,4 мың теңгені құрады. Тиісінше, салықтық тексеру нәтижелері бойынша ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс 4 Лот 801 381,5 мың теңге сомасына ұлғайтылды (2 217 111,4 - 3 018 492,9).
Бұл ретте «Z» Компаниясының шағымынан «Z» Компаниясының бухгалтерлік есебінде 382 957,0 мың теңге сомасындағы шығыстар лот 5 келісімшарт бойынша шығыстарға жатқызылғаны және растау ретінде шағымға 2019 жылғы 7010 «сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» шотының карточкасы қоса берілгені келіп шығады.
Алайда, 7010 «сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» карточкасында 2019 жылы «Z» Компаниясының 382 957,0 мың теңге сомасындағы шығыстары жоғарыда көрсетілген лотты көрсетпей бөлінгенін атап өткен жөн.
7010 «сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» шоты бойынша айналым-сальдо ведомосінің деректеріне сәйкес 5-лот келісімшарт бойынша шығыстар сомасы 958 592,4 мың теңгені құрайтынын көрсету қажет, бұл ретте салықтық тексеру нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жоқ. Осыған байланысты 382 957,0 мың теңге сомасындағы шығыстар лот 5 келісімшартқа жатпайды және 7010 «сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны» шотының деректерімен расталмайды.
Сондай-ақ, бұрын салық органының атына жіберілген салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылықта (2021ж.29.12. №142 хат) «Z» Компаниясының 382 957,0 мың теңге сомасындағы шығыстарды іс жүзінде лот 4 келісімшартына жатқызғаны көрсетілген. Демек, «Z» Компаниясы Лот 4 келісімшарт бойынша табыс сомасы Салық кодексінің 283-бабын ескере отырып, 801 381,5 мың теңге соманы құрайтынын және «Z» Компаниясының бухгалтерлік есеп деректерімен расталатынын мойындайды.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, 4-лот келісімшарт бойынша кірістің 801 381,5 мың теңге сомасына ұлғаюы (2 217 111,4 - 3 018 492,9) және салықтық тексеру нәтижелері бойынша КТС тиісті есептелуі негізделген болып табылады.
2020 жылғы табысты айқындауға қатысты КТС бойынша декларацияның деректері бойынша (100.00 Н.), сондай-ақ салықтық тексеру деректері бойынша тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізуден түскен табыс 9 212 884,4 мың теңге соманы құрағанын, яғни алшақтықтар анықталмағанын атап өткен жөн.
Жоғарыда көрсетілгендей, Салық кодексінің 159-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық тексеру аяқталғаннан кейін бұзушылықтар, оның ішінде салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер сомаларын есептеуге әкеп соғатын бұзушылықтар анықталған жағдайда, салық органы тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарады, ол белгіленген тәртіппен және мерзімдерде салық төлеушіге (салық агентіне) жіберіледі (тапсырылады). Салық кодексінің 114 және 115-баптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Бұл жағдайда, тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламада салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу салықтық тексеру актісінде көрсетілген негіздер (себептер) бойынша жүргізілді.
Бұл ретте тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізуден түсетін табысты айқындау бөлігінде 2020 жылғы КТС (100.00 Н.) бойынша салықтық тексеру мен декларация деректерінің арасында алшақтық анықталған жоқ.
Осылайша, Салық кодексіне сәйкес анықталған бұзушылықтар бойынша шығарылған тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымдалатындықтан, «Z» Компаниясының аталған бөліктегі дәлелдері дұрыс емес болып табылады.
14.07.2022 жылы өткен апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша салық органының 10.02.2022 жылғы тексеру нәтижелері туралы шағымданған хабарламасының 2019 жылғы 80 125,8 мың теңге, 2020 жылғы 248 638,0 мың теңге сомасындағы сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау бөлігінде күшін жою, ал қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.