Кедендік алымдар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «А» компаниясынан ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауардың кедендік құны – «сымды тышқан Defender Patch» мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 296,5 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«А» компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, «А» компаниясы кедендік тексерумен тауардың кедендік құнын төмендету – «Defender Patch MS-759 сымды тінтуірі» белгіленгенін түсіндіреді, мұнда «А» компаниясы бұрын ресімдеген «Defender Optimum MB – 160 сымды тінтуірі» дереккөз негізге алынды.
«Defender Optimum MB – 160 сымды тінтуірі» тауарды кедендік тазарту кезінде тәуекелдердің құндық бейіні іске қосылды. Тауарды шығаруды жеделдету мақсатында «А» компаниясы тауардың құнын түзету өндірісі туралы шешім қабылдады, «А» компаниясы бұл құнды негізге алу мүмкін емес деп санайды, өйткені ол жасанды түрде көбейтілген.
Сонымен қатар, «А» компаниясы «Defender Patch MS-759» сымды тінтуірінде және «Defender Optimum MB-160» сымды тінтуірінде техникалық сипаттамаларда айырмашылықтар бар екенін айтады.
Сипаттамалары бойынша айырмашылықтарды ескере отырып және тауардың кедендік құнын растайтын құжаттардың толық топтамасы ұсынылғанын назарға ала отырып, «А» компаниясы тауардың құнын төмендету туралы айтуға негіз жоқ деп санайды.
Баяндалғанның негізінде, «А» компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 89-бабына сәйкес кеден органдары мен төлеушілердің талаптары бойынша талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
Кодекстің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны белгіленген.
Бұл жағдайда «А» компаниясы ҚХР – дан «Defender Patch MS-759 сымды тінтуірі» өнімін әкелді. Тауарды декларациялау "ішкі тұтыну үшін шығару" кедендік рәсімі бойынша жүргізілді, тауардың кедендік құнын декларант әкелінетін тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша айқындады (1-әдіс).
Бұдан әрі кеден органы кедендік тексеруді тағайындады, оның шеңберінде Кодекстің 417 және 426-баптарының негізінде «А» компаниясының атына құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну туралы талап жіберілді, оларды «А» компаниясы тексеруші маманның электрондық мекенжайына жіберді.
Шағым материалдарына шағымда баяндалған дәлелдерді растау үшін «А» компаниясы мынадай құжаттарды ұсынды: келісімшарт, келісімшартқа қосымша келісімдер, прайс-парақ, аударуға арналған өтініш, инвойс проформасы, коммерциялық инвойс, жүкқұжат, шот-фактура, экспорттық декларация.
Келісімшарт талаптарына сәйкес өнім беруші (сатушы) сатады, ал «А» компаниясы (сатып алушы) Қазақстан аумағына әкелуге жататын тауарларды ассортиментте және келісімшартқа өтінімдерде көрсетілген бағалар бойынша сатып алады.
Тауар бірліктерінің атауы оның түр-түрін, санын, тауар бірлігінің бағасын, нақты партияда жеткізілетін тауардың жалпы құнын, тауар партиясын жеткізудің нақты мерзімдерін Тараптар Шарттың ажырамас бөліктері болып табылатын шот-өтінімдерде айқындайды және келіседі.
Жеткізудің негізгі шарттары – FCA. Жеткізу шарттарын Тараптар әрбір жеткізу бойынша келіседі және өтінім есебінен көрсетіледі.
Тауар үшін толық төлем темір жол немесе автокөлік жүкқұжатында көрсетілген жөнелту күнінен бастап 60 күн ішінде сатушының шотына АҚШ долларымен банктік аударыммен жүзеге асырылады.
Шот-өтінімді негізге ала отырып, FCA жеткізу шарттарында тауарлардың жалпы құны 31 976 АҚШ долларын құрайды, жоғарыда көрсетілген сома мөлшерінде «А» компаниясы ақша аудару өтінішіне сәйкес тауар үшін төлем жүргізді.
Инвойсқа сәйкес FCA жеткізу шарттарындағы тауарлардың жалпы құны 33 012 АҚШ долларын құрайды, ол тауарлар декларациясында (бұдан әрі - ТД) мәлімделген (осы ТД-да мәлімделген барлық тауарларға, оның ішінде сымды тінтуірге қатысты).
Сонымен қатар, жоғарыда көрсетілген құжаттарды қарау нәтижелері бойынша Тауарлар үшін төлем сомасы мен ТД-да мәлімделген сома арасында 1 036 АҚШ доллары мөлшерінде айырмашылық белгіленген. Бұл ретте шағымды қарау барысында «А» компаниясы тауарды сатушыға көрсетілген сома мөлшерінде төлем жүргізді.
Кодекстің 66, 68 - 72-баптарында тауарлардың кедендік құнын айқындау әдістерін қолдану тәртібі айқындалған.
Мәміленің құны бойынша кедендік құнды айқындау мүмкін болмаған жағдайда санамаланған әдістердің әрқайсысы рет-ретімен қолданылады. Бұл ретте, егер тауарлардың кедендік құнын алдыңғы әдісті пайдалану арқылы айқындау мүмкін болмаса, әрбір келесі әдіс қолданылады.
Кодекстің 72-бабына сәйкес, егер әкелінетін тауарлардың кедендік құнын Кодекстің 66, 68, 69, 70 және 71-баптарына сәйкес айқындау мүмкін болмаған жағдайда, мұндай тауарлардың кедендік құны Кодекстің 6-тарауының қағидаттары мен ережелеріне сүйене отырып, Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында бар мәліметтердің негізінде айқындалады.
Бірдей/біртекті тауарлар базасында резервтік әдісті қолдану кезінде мұндай тауарлардың кедендік құны Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкету үшін сатылған және Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінген бірдей/біртекті тауарлармен мәмілелер болып табылады.
Кодекстің 66-бабына сәйкес айқындалған және кеден органы қабылдаған осы тауарлардың кедендік құны бірдей/біртекті тауарлармен жасалған мәміле құны болып табылады.
Сонымен бірге, баға ақпаратының көзі ретінде кеден органы «Defender Optimum MB – 160 сымды тышқан» тауар бойынша мәліметтерді пайдаланды, оған қатысты кедендік тазарту кезеңінде тауардың кедендік құнына түзету жүргізілді.
Осылайша, осы тауар бойынша мәліметтер баға ақпаратының көзі ретінде қабылданбайды, өйткені кедендік құн әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша айқындалмаған (1-әдіс), яғни Кодекстің 66-бабына сәйкес емес, сондай-ақ техникалық сипаттамаларда айырмашылықтар бар.
Бұдан басқа, тексеру актісінде тауарлардың кедендік құнын айқындаудың алдыңғы әдістерін пайдалану кезінде резервтік әдістің икемділігі неден көрінгені көрсетілмеген.
Сонымен бірге, тексеру актісінде ТД-да тауар туралы мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттар мен мәліметтер тексерілгені көрсетілген. Бұл ретте осы құжаттар мен мәліметтер ТД-да мәлімделген мәліметтердің дұрыстығын растай ма, тексеру актісінде көрсетілмеген. Тексеруші маман тек тауарлардың кедендік құны бойынша кодекстің жекелеген нормаларын келтірді, онда тауарлардың кедендік құнын төмендету нақты көрсетілмеген.
Сондай-ақ тексеру актісінде бірдей/біртекті тауарларға бағалар ауқымын көрсете отырып, салыстырмалы талдау нәтижелері көрсетілмеген. Аталған бағалардың болмауына байланысты Кодекстің 72-бабы 5-тармағының екі баламалы құнның неғұрлым жоғарысын кедендік мақсаттар үшін қолданбау туралы талаптары сақталғанын анықтау мүмкін емес.
Осылайша, баға туралы ақпарат көзін дұрыс таңдамауға байланысты кедендік тексеру нәтижелері бойынша ҚҚС есептеу заңсыз болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.