Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке тұлға
Салық түрі: ЖТС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) төлем көзінен жеке табыс салығын (ЖТС) есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "G" азаматының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2017ж.01.01. бастап 2017ж.31.12. аралығындағы кезеңде салық төлеушінің (салық агентінің) камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарына хабарламасын орындамауы, төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы (ЖТС) мәселелері бойынша "G" азаматына тақырыптық салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша 1 037,2 мың теңге сомасында ЖТС, 445,9 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
"G" азаматы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымда 2011ж.15.04. "G" азаматтың сатып алу-сату шарты негізінде жер учаскесін сатып алғаны және оған меншік құқығын 2013ж.13.11. тіркегені көрсетілген.
Сондай-ақ, шағымда жер учаскесінде құрылыстар салынып, су құбыры мен электр энергиясы жүргізілгені атап өтілді. Содан кейін нысандар құрылысы аяқталғаннан кейін - әкімшілік ғимарат, қонақ үй, шағын қонақ үй, жазғы үй "G" азаматы осы объектілерді заңдастырды, бұл мүлікті жария етуді өткізу жөніндегі комиссия отырысының 2015ж.15.07. хаттамасымен расталады.
"G" азаматы жария етуді өткізу кезінде жылжымайтын мүлік міндетті түрде бағаланатынын және объектінің бұл құны жария ету хаттамасында көрсетілетінін түсіндіреді. 2015 жылғы бағалау бойынша мүліктің құны 13 055,0 мың теңгені құрады.
Бұдан әрі шағымда 2017ж.21.07. "G" азаматы осы объектіні 13 000,0 мың теңгеге сатқаны, яғни нарықтық құнынан аз екендігі көрсетілген, осылайша "G" азаматы салынған объектілері бар жер учаскесін сатудан ешқандай пайда немесе өсім алған жоқ, керісінше шығынға ұшырады деп есептейді.
Салықтық тексеру актісінен «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 2008ж.10.12. 180 және 180-1-баптарын бұза отырып, "G" азаматы жылжымайтын мүлікті сату кезінде құн өсімінен табыс (оң айырма) алған кезде 10 372,6 мың теңге сомасында ЖТС 1 037,2 мың теңге есептелмегені көрсетілген.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның салық салуға жататын мүліктік табысына жеке тұлғаның, сондай-ақ шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің салық кодексінің 180-1-бабында көрсетілген мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс жатады.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-1-бабының 1-тармағына сәйкес жеке тұлғаның, сондай-ақ шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің мүлікті өткізуі кезінде құн өсімінен түсетін табыс Қазақстан Республикасының аумағындағы мынадай мүлікті өткізу кезінде туындайды.
Бұл ретте 2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-1 - бабының 2-тармағында, егер 3-тармақта өзгеше белгіленбесе, мүлікті өткізу бағасы (құны) мен оны сатып алу бағасы (құны) арасындағы оң айырма осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табыс болып табылатыны көзделген.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-1-бабының 6-тармағына сәйкес, оны өткізетін тұлға салған жеке тұрғын үй, сондай - ақ осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген, мұрагерлік түрінде алынған мүлік, қайырымдылық көмек (осы баптың 5-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда), табыс және (немесе) табыс сатылған жағдайда тұрғын үй сатып алынған меншік құқығы туындаған күнгі мүлікті өткізу бағасы (құны) мен өткізілетін мүліктің нарықтық құны арасындағы оң айырма құн өсімінен болып табылады.
Бұл ретте мұндай нарықтық құнды салық төлеуші осындай мүлік өткізілген салық кезеңі үшін жеке табыс салығы бойынша декларацияны табыс ету үшін белгіленген мерзімнен кешіктірмей айқындауға тиіс. Осы тармақтың мақсатында Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасына сәйкес бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн нарықтық құн болып табылады.
2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-1-бабы 7-тармағының 3) тармақшасына сәйкес осы баптың 6 - тармағында көрсетілген жағдайда, осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген, өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған күні айқындалған нарықтық құн болмаған кезде не осы баптың 6-тармағында белгіленген нарықтық құнды айқындау мерзімі сақталмаған кезде, сондай-ақ баға (баға) болмаған басқа да жағдайлардаосы баптың 1-тармағының 5) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлік бойынша - мұндай мүлікті өткізу бағасы (құны).
Осылайша, салық заңнамасының жоғарыда көрсетілген нормаларына сәйкес, мұрагерлік және қайырымдылық көмек түрінде алынған мүлікті қоспағанда, 2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 6) тармақшасында көрсетілген мүлік бойынша құн өсімінен жеке тұлғаның табысы мүлікті өткізу бағасы мен оны сатып алу бағасы арасындағы оң айырма болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда "G" азаматы 2011ж.15.04. жер учаскесін сатып алу-сату шарты бойынша жалпы ауданы 1,6116 га жер учаскесін сатып алды.
Аталған жер учаскесіне жеке меншік құқығына 2013ж.13.11. Актісі тіркелді.
Мүлікті жария етуді өткізу жөніндегі комиссия отырысының 2015ж.15.07. хаттамасына сәйкес, "G" азаматының өтініші бойынша әкімшілік-тұрмыстық ғимарат, қонақ үй, шағын қонақ үй, жазғы үй жария етілді.
Мүлікті жария ету хаттамасына сәйкес құны 13 055,0 мың теңгені құрады.
Бұдан әрі, "G" азаматы 2017ж.21.07. сатып алу-сату шартының негізінде әкімшілік – тұрмыстық ғимараттан тұратын ойын - сауық орталығы бар демалыс базасын, шағын қонақ үйді, шағын қонақ үйді, ауданы 1,6116 га іргелес жер учаскесі бар жазғы үйді сатты, нысаналы мақсаты: объектіге қызмет көрсету - ойын – сауық орталығы бар демалыс базасы.
Көрсетілген шарт бойынша сатылған мүліктің құны 13 000,0 мың теңгені құрады.
2015ж.15.07. жария ету хаттамасында көрсетілген 13 055,0 мың теңге сомасындағы мүлік құнына қатысты салық заңнамасында салық төлеушінің мүлікті жария ету жөніндегі құжаттарда көрсетілген құн негізінде мүліктің нарықтық құнын айқындауы көзделмегенін көрсету қажет.
Осылайша, қаралып отырған жағдайда жылжымайтын мүлікті сату кезінде құн өсімінен түсетін табыс 2017 жылы 10 372,6 мың теңгені құрады (13 000,0 – 2 627,4).
2008ж.10.12. Салық кодексінің 158-бабының 1-тармағына сәйкес салық төлеушінің табыстарына, осы баптың 2-тармағында көрсетілген табыстарды қоспағанда, 10 пайыз мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Тиісінше, тексеру нәтижелері бойынша 2008ж.10.12. Салық кодексінің 158-бабының 1-тармағында белгіленген мөлшерлеме бойынша төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша 1 037,2 мың теңге (10 372,6*10%) сомасында ЖТС есептелді.
Баяндалғанның негізінде, мүлікті (демалыс аймағын) өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табысты тексеру нәтижелері бойынша 10 372,6 мың теңге сомасында айқындау және 2008ж.10.12. Салық кодексінің 180-бабы нормаларының негізінде 1 037,2 мың теңге сомасында төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша ЖТС тиісті есептеу негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша салық органының тексеру нәтижелері туралы шағымданған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.