Даудын түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС қайтару
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) «M» Компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) есепке жатқызылатын ҚҚС-тың бюджетке төленуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған, есептелген салық сомасынан асып кету сомасы туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы «M» компаниясына қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомаларының дұрыстығын растау, 2015ж.01.10. бастап 2020ж.31.12. бойынша ҚҚС дұрыс есептеу және уақтылы төлеу мәселелері бойынша тақырыптық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының аумағында тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы 70 793,5 мың теңге сомасында, 2 048 113,3 мың теңге мөлшерінде бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған есептелген салық сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кету сомасы туралы хабарлама шығарылды.
«M» Компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, 116 092,6 мың теңге сомасында қайтаруға ҚҚС артуын растамау бөлігінде салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді және мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымда «Пирамида» аналитикалық есебінде анықталған сәйкессіздіктер бойынша 22 тікелей жеткізуші бойынша есепке жатқызылған ҚҚС сомасы 16 500,0 мың теңге сомасында қайтарылуы расталмағаны көрсетілген.
«M» Компаниясы салықтық тексеруде белгіленген, анықталған сәйкессіздіктер 2017ж.25.12. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 152-бабының 12-тармағында және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018ж 02.02. №118 бұйрығымен бекітілген қосылған құн салығының асып кету сомаларының және тәуекел дәрежесі өлшемшарттарының анықтығын растау мақсатында тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану қағидаларының (бұдан әрі-ТБЖ қағидалары) 13-тармағында белгіленген бұзушылық болып табылмайды деп есептейді.Шағымда «М» Компаниясы тексеру актiсiнде Салық кодексiнiң көрсетiлген нормасына және ТБЖ Ережелерiне сәйкес анықталған сәйкессіздіктер негiздерi көрсетiлмегенiн көрсетедi.
Бұл ретте «М» Компаниясының пікірі бойынша шот-фактураларды беру күні мен әртүрлі салық кезеңдеріне жататын салық салынатын айналымды жасау арасындағы сәйкессіздіктер негізделген.
Салықтық тексеру актісінен «Пирамида» аналитикалық есебін талдау нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты тікелей жеткізушілер бойынша 16 500,0 мың теңге ҚҚС асып кетуін қайтару расталмағаны анықталды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 152-бабына сәйкес қосылған құн салығының асып кеткен сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу ерекшеліктері көзделген.
Салық кодексінің 152-бабы 11-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) ақпараттық жүйелердің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде салық органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері «Пирамида» талдамалық есебі болып табылады.
Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2-тармақшасына сәйкес тексерілетін салық төлеушінің өнім берушілері бойынша тақырыптық тексеру аяқталған күні «Пирамида» есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС артуын қайтару жүргізілмейді.
Бұдан басқа, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018ж.19.03. №391 Бұйрығымен қосылған құн салығының асып кетуін қайтару қағидалары (бұдан әрі-2018ж.19.03. қағидалары) бекітілгенін атап өткен жөн.
2018ж.19.03. Қағидалардың 7-тармағына сәйкес қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кеткен сомаларының дұрыстығын, сондай-ақ оған қатысты қайтарудың оңайлатылған тәртібі қолданылған көрсетілетін қызметті алушыға бюджеттен қайтарылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексеру жүргізу кезінде мемлекеттік кіріс органы тексерілетін салық кезеңі үшін ақпараттық жүйені қолдана отырып, тексерілетін көрсетілетін қызметті алушы бойынша өнім берушілер бойынша «Пирамида» талдамалық есебін қалыптастырады.
«Пирамида» есебі көрсетілетін қызметті алушы ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) Салық кодексінің 152-бабының 11-тармағында белгіленген ақпараттық жүйелердің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде мемлекеттік кірістер органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері болып табылады.
«Пирамида» есебін қалыптастыру тексерілетін көрсетілетін қызметті алушының тікелей өнім берушілері бойынша жүргізіледі.
Бұл ретте, 2018ж.19.03. Қағидалардың 14-тармағының 2) тармақшасында тақырыптық тексеру аяқталған күні Салық кодексінің 152-бабының 12-тармағына сәйкес тексерілетін көрсетілетін қызметті алушының өнім берушілері бойынша «Пирамида» есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС артуын қайтару жүргізілмейтіні көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, тексерілетін кезеңде қалыптастырылған «Пирамида» Талдамалық есебіне сәйкес 22 тікелей жеткізуші бойынша ҚҚС сомасы 16 500,0 мың теңге бұзушылықтар анықталды, оларда ҚҚС бойынша декларацияларда көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасы жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен (300.00) төмендетілгені анықталды.
Баяндалғанның негізінде, жоғарыда аталған «M» Компаниясының өнім берушілері бойынша «Пирамида» есебінің нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталғандықтан, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес 16 500,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС артқаны қайтаруға жатпайды.
Шағымда салықтық тексеру нәтижелері бойынша әртүрлі деңгейдегі 9 өнім беруші бойынша ҚҚС 39 908,1 мың теңге сомасында сәйкессіздіктер анықталды, бұл ретте тексеру актісінде салық заңнамасының ережелерін бұзу болып табылатын анықталған сәйкессіздіктердің негіздері мен себептері көрсетілмеген.
Сондай-ақ, шағымда тексеру нәтижелері бойынша ҚҚС төлеуші болып табылмайтын 9 салық төлеуші бойынша 8 800,3 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасы қайтаруға расталмағаны көрсетілген. Сонымен бірге, «M» Компаниясы ТБЖ қағидаларының 13-тармағына сәйкес бас тарту үшін ҚҚС сомасын ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған, таратылған, әрекетсіз, банкрот тұлғамен өзара есеп айырысу бойынша есепке жатқызу негіз болып табылатынын, ал «M» Компаниясы салық төлеушілердің көрсетілген санаттарымен өзара есеп айырысуды жүргізбегенін атап өтеді.
Салық кодексінде белгіленген негіздер жоқ 75,0 мың теңге сомасында «ПКҚ К» компаниясының өнім берушісі бойынша қайтаруға ҚҚС расталмады.
Бұдан әрі шағымда тексеру нәтижелері бойынша тіркеуді сот жарамсыз деп таныған 6 салық төлеуші бойынша қайтаруға ҚҚС расталмағаны көрсетілген, алайда актіде тіркеу есебінен шығару күні көрсетілмеген, бұл ретте «ДФ» Компаниясы және «СС» Компаниясы 2021ж.11.02. және 2021ж.19.05. ҚҚС бойынша есептен шығарылған, яғни «M» Компаниясы қайтаруға ҚҚС сомасын ұсынбаған кезеңдерде.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты, «M» Компаниясы 99 592,5 мың теңге сомасында қайтаруға ҚҚС растамау бойынша салықтық тексеру нәтижелеріне сәйкес емес.
Салықтық тексеру актісінен тәуекелдерді басқару жүйесін (ТБЖ) қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 1 666 039,2 мың теңгені құрады.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салықтық тексеру актісінен «М» Компаниясы қызметінің көрсеткіштерін тәуекел дәрежесінің өлшемшарттарын пайдалана отырып бағалау нәтижелері бойынша жиынтық қорытынды шекті мәннен (35 балл) асып түскені, соның нәтижесінде «M» Компаниясы тәуекел аймағындағы салық төлеушілер санатына жатқызылғаны келіп шығады.
«Пирамида» Талдамалық есебінің нәтижелері бойынша әр түрлі деңгейдегі өнім берушілер бойынша жазылған шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомаларымен ҚҚС бойынша декларацияларда (300.00 Н.) көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету бөлігінде салық заңнамасын бұзушылықтар анықталды.
ТБЖ қағидаларының 13-тармағында «Пирамида» есебінің нәтижелері бойынша тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушілерде салық заңнамасын бұзушылықтар анықталған жағдайда, ҚҚС асып кету сомасының анықтығын растау Салық кодексінің 152-бабының ережелерін ескере отырып, салық заңнамасын бұзушылықтар анықталған тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілерге келетін ҚҚС асып кету сомасына азайтылған ҚҚС қайтару туралы талапта және (немесе) салықтық өтініште көрсетілген сомалар шегінде жүргізіледі.
а) ҚҚС артығын қайтаруға қатысты 39 908,1 мың теңге сомасында расталмауға қатысты
1) «M» Компаниясы ҚҚС-ты «К» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 772,0 мың теңге сомасында есепке алды.
Бұл ретте, «Пирамида» есебінің деректері бойынша келесі деңгейдегі «К» Компаниясының жеткізушілерінде салық заңнамасын мынадай бұзушылықтар анықталды:
- «К» Компаниясы ҚҚС-ты «ҰК» компаниясының 2-деңгейдегі жеткізушісінен 205,1 мың теңге сомасында есепке алды, онда 205,1 мың теңге сомаға жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен ҚҚС бойынша декларацияларда көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын кеміту белгіленген.
- «К» Компаниясы ҚҚС-ты «КАСР» компаниясының 2 деңгейдегі жеткізушісінен 152,1 мың теңге сомасында есепке алды, онда 152,1 мың теңге сомаға жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен ҚҚС бойынша декларацияларда көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын кеміту белгіленген.
- «К» Компаниясы ҚҚС-ты «К» компаниясының 2 деңгейдегі жеткізушісінен 264,4 мың теңге сомасында есепке алды, онда 264,4 мың теңге сомаға жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен ҚҚС бойынша декларацияларда көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын кеміту белгіленген.
- «К» Компаниясы ҚҚС-ты «Е» компаниясының 2 деңгейдегі жеткізушісінен 205,7 мың теңге сомасында есепке алды, онда 205,7 мың теңге сомасында жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен ҚҚС бойынша декларацияларда көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету белгіленген.
Осылайша, «Пирамида» есебіне сәйкес ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты салықтық тексеру нәтижелері бойынша «К» Компаниясының тікелей өнім берушісі 772,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС қайтаруға расталмады.
Осыған ұқсас бұзушылықтар «L» Компаниясының тікелей жеткушілері бойынша 1 081,3 мың теңге сомасында, «Х» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 5,1 мың теңге сомасында, «Т» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 280,2 мың теңге сомасында, «AE» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 6 357,3 мың теңге сомасында, «CSL» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 5 412,1 мың теңге сомасында, «МА» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 4 988,1 мың теңге сомасында, «А» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 15 210,8 мың теңге сомасында, «С» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 5 800,8 мың теңге белгіленді, демек, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес 39 908,1 мың теңге сомасындағы ҚҚС артқаны қайтаруға жатпайды.
б) келесі деңгейлердегі өнім берушілер бойынша ТБЖ қолдану нәтижесінде қайтаруға ҚҚС артуын растамауға қатысты, оның ішінде 8 800,3 мың теңге сомаға ҚҚС төлеуші болып табылмайтын
1) «M» Компаниясы ҚҚС-ты «An» Компаниясының тікелей жеткізушісінен 0,4 мың теңге сомасында есепке алды.
- «An» Компаниясы ҚР БСАЖ АЖ және СЕӨС АЖ деректеріне сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылмайтын «К» ЖК 2 деңгейдегі өнім берушіден 4,8 мың теңге сомасында ҚҚС есепке алды.
Осыған ұқсас бұзушылықтар «FTC» Компаниясының тікелей жеткушілері бойынша 2,0 мың теңге сомасында, «ТЅ» компаниясының 8 794,2 мың теңге сомасында, «Н» компаниясының 25,0 мың теңге сомасында, «РА» Компаниясының 2,4 мың теңге, «I» компаниясының 13,3 мың теңге сомасында, «ДС» компаниясының 0,6 мың теңге сомасында, MDC» компаниясының 0,5 мың теңге сомасында, «Ф» компаниясының тікелей жеткізушісінен 41,4 мың теңге, «С» компаниясының 75,0 мың теңге сомасында белгіленді, демек, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес 8 955,2 мың теңге сомасындағы ҚҚС артқаны қайтаруға жатпайды.
в) тіркелуі (қайта тіркелуі) сот шешімімен жарамсыз деп таныған, банкрот деп танылған, тіркеу есебінен шығарылған келесі деңгейдегі өнім берушілер бойынша ТБЖ қолдану нәтижесінде қайтаруға ҚҚС артуының расталмауына қатысты 50 809,0 мың теңге сомасында
Салықтық тексеру актісінен «Пирамида» аналитикалық есебінің деректеріне сәйкес «M» Компаниясы ҚҚС-ты тікелей жеткізушіден есепке жатқызғаны жөн:
- «ЭК» Компаниясы ҚҚС-ты «ЭА» Компаниясының 2 деңгейдегі жеткізушісінен 4 114 941,7 мың теңге сомасында есепке алды.
- «ЭА» Компаниясы ҚҚС-ты «Ю» Компаниясының 3 деңгейдегі жеткізушісінен 49 559,0 мың теңге сомасында есепке алды.
- «Ю» Компаниясы ҚҚС-ты «Л» Компаниясының 4 деңгейдегі жеткізушісінен 125 586,0 мың теңге сомасында есепке алды.
- «Л» Компаниясы ҚҚС-ты «Е» Компаниясының 5 деңгейдегі жеткізушісінен 2 756 651,2 мың теңге сомасында есепке алды, онда 18 703,5 мың теңге сомаға жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен ҚҚС бойынша декларацияларда көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын кеміту белгіленген. (2020ж 09.01. МАЭС шешімімен «Е» Компаниясын мемлекеттік тіркеу 2016ж.27.06. және 2016ж.28.06. жарамсыз деп танылды).
Осыған ұқсас бұзушылықтар тікелей жеткушілері бойынша «Tg» Компаниясының 4 180,2 мың теңге сомасында, «КК» Компаниясы 1 082,9 мың теңге сомасында, «ААФ» Компаниясы 51 178,1 мың теңге сомасында, «AVE» Компаниясы 6 127,3 мың теңге сомасында, «КС» Компаниясы 3 642,8 мың теңге сомасында белгіленді, демек, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес 84 915,1 мың теңге сомасындағы ҚҚС артқаны қайтаруға жатпайды.
Осылайша, осы жеткізушілер бойынша салықтық тексерумен 133 778,4 мың теңге сомасында (39 908,1+8 955,2 +84 915,1) қайтаруға ҚҚС артқаны расталмады.
Баяндалғанның негізінде, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес, «М» Компаниясы шағымданатын 116 092,6 мың теңге бөлігінде ҚҚС артуын қайтарудан растамау бойынша тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны тексеру нәтижелері туралы өзгеріссіз, ал шағымыды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.