Дау түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «А» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2018ж.01.01. бастап 2018ж.31.12. аралығындағы кезеңде ҚҚС есептеудің дұрыстығы және уақытылы төлеу мәселесі бойынша «А» Компаниясына тақырыптық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге 32 400,4 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу туралы хабарлама шығарылды.
«А» Компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгініп, онда салық органының ҚҚС есептеу бөлігінде 28 765,1 мың теңге сомасындағы шешімінің күшін жоюды сұрайды және бұл ретте келесі дәлелдер келтіреді.
Шағымда салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2017ж.25.12. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР Кодексінің (Салық кодексі) 411-бабында көзделген қызмет бойынша 14 671,0 мың теңге сомасында ҚҚС есептелгені көрсетілген.
«А» Компаниясының бекітіп айтуы бойынша салықтық тексеруге шығыстарды растайтын тиісті құжаттар (шарттар, шот-фактуралар, шот-фактураларды тіркеу журналдары) ұсынылды, ал салықтық тексеру актісінде 2018 жылдың 1 тоқсаны үшін есепке жатқызудан 14 346,6 мың теңге сомасында ҚҚС алынып тасталды.
Бұдан басқа, шағымда «А» Компаниясы 2018 жылғы 1-тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларацияның 300.00.027 І жолында 2017 жылғы 4-тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларацияның 300.00.027 II жолынан көшірілген 18 492,8 мың теңге мөлшерінде ҚҚС артық сомасын көрсетті.
Ал тексеру нәтижелері бойынша өткен жылдар үшін, яғни тексерілетін салық кезеңіне жатпайтын кезеңдер үшін ҚҚС бойынша декларациялардың 300.00.027 І, 300.00.027 ІІ жолдарын қайта есептеу жолымен 33 302,9 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып кету сомасы айқындалған.
«А» Компаниясы Салық кодексінің 140-бабына сәйкес салықтық тексеруге жататын кезең талап қою мерзімінен аспауы тиіс деп есептейді.
Салықтық тексеру актісінде көрсетілгендей, 2018 жылдың 1-тоқсанында «А» Компаниясы Салық кодексінің 400, 401-баптарын бұза отырып, 14 346,6 мың теңге сомаға есепке жатқызылатын ҚҚС-ты асыра бағалады. Салық кодексінің 411-бабын бұза отырып, өсу қорытындысымен 2018 жылдың басында қалыптасқан ҚҚС асып кету сомасы төмендетілді, атап айтқанда 2018 жылғы 1-тоқсан үшін ҚҚС декларациясының 300.00.027 І жолы бойынша 33 302,9 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кету сомасының орнына 18 492,8 мың теңге сомасында ҚҚС асып кету көрсетілді. Осыған байланысты салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2018 жылдың 1 тоқсанына 14 671,0 мың теңге сомасында ҚҚС есептелді.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын ҚҚС сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, алынған тауарлар, жұмыстар және көрсетілетін қызметтер үшін және осы тармақтың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген ҚҚС сомасы болып танылады.
Салық кодексінің 190-бабының 5-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) дербес және (немесе) жиынтық салық есебін жүргізуге жауапты бірлескен қызмет туралы шартқа қатысушылардың уәкілетті өкілі арқылы салықтық есепке алуды ұйымдастыратынын және салық тіркелімдері түріндегі ақпаратты жинақтап қорыту мен жүйелеу нысандарын айқындайтынын, салық төлеуші (салық агенті) жиынтық салық есебін жүргізуді қамтамасыз ететіндей етіп белгілейтінін атап өткен жөн:
1) салық төлеуші (салық агенті) салық кезеңі ішінде жүзеге асырған операцияларды салық салу мақсаттары үшін есепке алу тәртібі туралы толық және анық ақпаратты қалыптастыруды жүзеге асырады;
2) Салық есептілігі нысандарының әрбір жолын таратып жазу;
3) салық есептілігін дұрыс жасау;
4) салықтық бақылау үшін салық органдарына ақпарат беру.
Салық кодексінің 215-бабының 1-тармағында салық төлеушінің (салық агентінің) салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы, сондай-ақ шет мемлекеттерден, халықаралық және шетелдік ұйымдардан, шетелдіктерден, азаматтығы жоқ адамдардан алынған ақша және (немесе) мүлік туралы, сондай-ақ Салық кодексінің 29-бабының 1-тармағына сәйкес көрсетілген ақшаны және (немесе) өзге де мүлікті жұмсау туралы мәліметтерді қамтитын құжаты салық тіркелімі болып табылатыны айқындалған.
Салық тіркелімдері Салық кодексінің 190-бабы 5-тармағында көрсетілген салықтық есепке алу мақсаттарын қамтамасыз ету үшін ақпаратты жинақтауға және жүйелендіруге арналған.
Салық тіркелімдерінде шаруашылық операцияларын көрсетудің дұрыстығын оларға қол қойған тұлғалар қамтамасыз етеді.
Осылайша, салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы мәліметтер оларға қол қойған тұлғалар шаруашылық операцияларының көрсетілуінің дұрыстығын қамтамасыз ететін салық тіркелімдерінде болады.
Қаралатын жағдайда, салық органының материалдарынан және ақпаратынан «А» Компаниясы 2019ж.15.09. (басшысы С., бас бухгалтер Б.) жасаған 2018 жылғы 1-тоқсан үшін «ҚҚС өтеуге» салықтық есепке алу тіркелімінің деректері бойынша 300.00.013 жолы бойынша АСР бойынша сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасы 24 709,7 мың теңгені құрады, ал 2018 жылғы 1-тоқсан үшін ҚҚС декларациясының 300.00.013 жолы бойынша «А» ал тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС 39 056,4 мың теңге сомасында көрсетілген. Алшақтық 14 346,7 мың теңгені құрады.
Осылайша, 2018 жылғы 1-тоқсандағы ҚҚС бойынша декларацияның (АСР) деректері АСР бөлігінде 2018 жылғы 1-тоқсандағы «өтеуге ҚҚС» салықтық есепке алу тіркелімінің деректеріне сәйкес келмейді. Яғни Серіктестік ҚҚС (АСР) бойынша салық есептілігінде 2018 жылдың 1 тоқсанына есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын асырып жіберді.
Баяндалғанды негізге ала отырып, 2018 жылғы 1 тоқсанда ҚҚС бойынша есепке жатқызуды 14 346,7 мың теңге сомасына азайту бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.
Салық кодексінің 411 - бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес мынадай тұлғалар ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер, шаруа немесе фермер қожалықтарын қоса алғанда, ҚҚС-ның қосымша сомасын-ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру, өз өндірісінің аталған өнімін қайта өңдеу жөніндегі қызметті жүзеге асыру нәтижесі болып табылатын тауарларды өткізу жөніндегі айналымдар бойынша есепке жатқызуға құқылы.
Салық кодексінің 411-бабының 4-тармағына сәйкес есепке жатқызылатын ҚҚС қосымша сомасын есептеу мынадай формула бойынша жүргізіледі:
ҚҚСеқ = (ҚҚСсс - ҚҚСер - ҚҚСак) х 70 %, мұнда:
ҚҚСеқ - есепке жатқызылатын қосылған құн салығының қосымша сомасы;
ҚҚСсс - осы баптың 1-тармағында көзделген қызмет бойынша салық салынатын өткізу бойынша айналымнан есептелген қосылған құн салығының сомасы;
ҚҚСер - есепке жатқызуға рұқсат етілген қосылған құн салығының осы Кодекстің 408, 409 және 410-баптарына сәйкес айқындалған сомасы. Мұндай сома осы баптың 1-тармағында көзделген қызметте пайдаланылып жатқан немесе пайдаланылатын алуға жататын (алынған) тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша айқындалады;
ҚҚСак - есепке жатқызылған қосылған құн салығы сомасының осы баптың 1-тармағында көзделген қызмет бойынша есепті салықтық кезеңнің басында өспелі қорытындысымен қалыптасқан есепке жазылған салық сомасынан асып кету сомасы.
Алынған нөлдік немесе теріс мән салықтық кезең үшін қосылған құн салығын есептеу кезінде есепке алынбайды.
Қаралатын жағдайда, 300.00.027 І «Салық кодексінің 411-бабында көзделген қызмет бойынша өспелі қорытындымен есепті салық кезеңінің басында қалыптасқан есепке жатқызылатын ҚҚС есептелген салық сомасынан асып кеткен сомасы» жолы бойынша Серіктестік 18 492,8 мың теңге сомасын көрсетті.
Салық кодексінің 215-бабының 1-тармағында салықтық есепке алу деректерін қалыптастыру салық салу мақсаттары үшін пайдаланылатын ақпаратты хронологиялық тәртіппен көрсету арқылы және салықтық есепке алу деректерінің салық кезеңдері арасындағы сабақтастығын қамтамасыз ете отырып (оның ішінде нәтижелері бірнеше салық кезеңінде ескерілетін, кейінгі салық кезеңдерінде салық салу объектісінің мөлшеріне әсер ететін не бірқатар жылдарға ауыстырылатын операциялар бойынша) жүзеге асырылатыны айқындалғанын көрсету қажет.
Бұл ретте Салық кодексінің 19-бабы 1-тармағының 3), 4) тармақшаларына сәйкес салық органдары салық төлеушіден (салық агентінен)талап етуге құқылы:
салықтар мен төлемдерді бюджетке дұрыс есептеуді және уақтылы төлеуді (ұстап қалу мен аударуды), әлеуметтік төлемдерді есептеудің, ұстап қалу мен аударудың толықтығы мен уақтылығын растайтын құжаттарды ұсыну;
салық төлеуші (салық агенті) жасаған салықтық нысандар бойынша жазбаша түсініктемелерді, сондай-ақ салық төлеушінің (салық агентінің) қаржылық есептілігін, оның ішінде салық төлеушінің-резиденттің (салық агентінің) шоғырландырылған қаржылық есептілігін, егер Қазақстан Республикасының заңдарында осындай тұлға үшін міндетті түрде аудит жүргізу белгіленген болса, аудиторлық есепті қоса бере отырып, Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде орналасқан оның еншілес ұйымдарының қаржылық есептілігін қоса алғанда, ;
Бұл жағдайда салықтық тексеру нәтижелері бойынша өткен салық кезеңдері үшін ҚҚС бойынша салық есептілігі деректерін ескере отырып, 2018 жылдың басына ҚҚС асып кеткен сомасы 33 302,9 мың теңгені құрады.
Өз кезегінде «А» компаниясы тексеру нәтижелері бойынша 2018 жылдың басында қалыптасқан 33 302,9 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кету сомасын дұрыс айқындамағаны бойынша дәлелдер мен растауларды келтірмейді. «А» компаниясының дәлелдері тек салықтық тексеруге жататын кезең талап қою мерзімінен аспауы керек.
Есепке жатқызылатын ҚҚС-тың салық кезеңінің басында Салық кодексінің 411-бабында көзделген қызмет бойынша өспелі қорытындымен қалыптасқан есептелген салық сомасынан асып кету сомасын айқындаудың негізділігі 2018 жылғы 1-тоқсандағы ҚҚС-ның қосымша сомасын есептеудің дұрыстығына әсер ететінін, шағым жасалған хабарламаны шығару сәтінде Салық кодексінің 48-бабының талаптарына сәйкес талап қою мерзімі өтпеген екенін атап өткен жөн.
Осылайша, 2018 жылдың басында 33 302,9 мың теңге сомасында қалыптасқан ҚҚС артуын ескере отырып, есепке жатқызылатын ҚҚС қосымша сомасының есебі бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.
Баяндалғанды ескере отырып, 2018 жылғы 1 тоқсандағы ҚҚС есептеу бойынша салықтық тексеру нәтижелері 14 671,0 мың теңге сомасында негізделген болып табылады.
Шағымда салықтық тексеру актісінде қандай шот-фактуралар негізінде, қандай сатып алушылар бөлінісінде негізгі құралдарды сату жүргізілгені көрсетілмегені көрсетілген.
«А» Компаниясының пікірінше, салықтық тексеруге тиісті құжаттар (шот-фактуралар, шот-фактураларды тіркеу журналдары, бухгалтерлік тіркелімдер) ұсынылды.
«А» Компаниясы 2018 жылғы 2-тоқсандағы ҚҚС бойынша декларацияның 300.07-қосымшасында өзге де қызметтер бойынша 129 476,4 мың теңге сомасына негізгі құралдарды іске асыру, оның ішінде 13 872,5 мың теңге сомасында ҚҚС көрсетілгенін атап өтті.
Салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, «А» Компаниясы Салық кодексінің 369, 380-баптарын бұза отырып, 117 450,9 мың теңге сомасына негізгі құралдарды сату бойынша салық салынатын айналымды төмендетіп, осыған байланысты тексеру нәтижелері бойынша 14 094,1 мың теңге ҚҚС есептеген.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 370-бабында көрсетілген салық салынбайтын айналымды қоспағанда, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша қосылған құн салығын төлеуші жасайтын айналым салық салынатын айналым болып табылады.
Салық кодексінің 380-бабының 1-тармағына сәйкес егер салық кодексінің 381-бабында өзгеше көзделмесе, өткізу бойынша айналым мөлшері, егер Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында өзгеше көзделмесе, мәміле тараптары қолданатын бағалар мен тарифтерді негізге ала отырып, оларға ҚҚС қоспай өткізілетін тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны ретінде айқындалады.
Қаралатын жағдайда, салық органы ұсынған материалдар мен ақпараттан келіп шығатыны, 2018 жылы тіркелген активтердің (ФА) кіші топтарының (топтарының) құндық теңгерімдерін және ФА бойынша кейінгі шығыстарды айқындау жөніндегі салық тіркелімінің деректеріне, «А» Компаниясының ФА бойынша амортизациялық аударымдарды және басқа да шегерімдерді есептеу жөніндегі қосалқы салық тіркелімінің деректеріне сәйкес кіші топтың (топтың) шығып қалған ФА құны 232 374,9 мың теңгені, оның ішінде АСР бойынша - 117 450,9 мың теңгені, салық салудың жалпы белгіленген 924,0 мың теңге.
Салық кодексінің 215-бабы 1-тармағына сәйкес салық тіркелімдері салықтық есепке алу мақсаттарын қамтамасыз ету үшін ақпаратты жинақтауға және жүйелендіруге арналған. Салық тіркелімдерінде шаруашылық операцияларын көрсетудің дұрыстығын оларға қол қойған тұлғалар қамтамасыз етеді.
Бұдан басқа, 2018 жылғы КТС бойынша декларацияның «ФА бойынша шегерімдер» қосымшасының деректері бойынша 100.02.005 «Салық кезеңінің соңына топтардың (кіші топтардың) құндық балансы» жолы бойынша 3 237 542,0 мың теңге; 100.02.006 «ФА бойынша амортизациялық аударымдар» жолы бойынша 705 145,5 мың теңге көрсетілді. Яғни ФА бойынша амортизациялық аударымдарды шегергенде 2018 жылдың соңына топтардың (кіші топтардың) құндық балансы 2 532 396,5 мың теңгені құрады, оны «А» Компаниясы 2019 жылғы КТС бойынша декларацияның "ФА бойынша шегерімдер" қосымшасының «Салық кезеңінің басына топтардың (кіші топтардың) құндық балансы» 100.02.001 жолына көшірді.
Бұл ретте шағымда «А» Компаниясының ҚҚС бойынша салық есептілігінде негізгі құралдарды тек басқа қызметтен сату көрсетілгені көрсетілген.
Баяндалғанды ескере отырып, «А» Компаниясы АСР бойынша 117 450,9 мың теңге сомасындағы кіші топтың (топтың) шығып қалған ФА құнын ҚҚС бойынша салық есептілігінде көрсетпегені.
Осылайша, 117 450,9 мың теңге мөлшеріндегі АСР бойынша шығып қалған ФА құнынан 14 094,1 мың теңге сомасындағы ҚҚС есептеу бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.
2021ж.26.08. өткен апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша салық органының шағымданған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.