Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) «V» Компаниясы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы «V» Компаниясың кешенді салық тексеруін жүргізді, оның нәтижесі бойынша Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы 5 717,5 мың теңге сомасында хабарлама шығарылды.
«V» Компаниясы 4 664,5 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы хабарламаға сәйкес келіспейді және келесі дәлелдер келтіреді.
Шағымнан келіп шығатыны, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2017ж. 25.12. Қазақстан Республикасы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің (Салық кодексі) 404-бабының 1-тармағына сәйкес малдың өліміне байланысты азаю жағына қарай есепке жатқызылатын ҚҚС сомасына, атап айтқанда 0 айдан 8 айға дейінгі, 13 айдан 18 айға дейінгі бұқалар мен қашарлар және 1 айдан 24 айға дейінгі жөндеу қашарлары бойынша түзету жүргізілді.
«V» Компаниясы 2012 жылдан бастап асыл тұқымды мал шаруашылығын (ет бағытындағы) өсірумен айналысатынын, атап айтқанда, төл төлін алу және одан әрі өсіру мақсатында сиырларды ұрықтандырудан бастап толық циклі бар ірі қара малды өсіріп жатқанын көрсетеді.
2012ж.06.09. және 2016ж.28.09. қаржы лизингі шарттары бойынша «V» Компаниясы «А» Компаниясынан қашарларды сатып алды. Бұл қашарлар мал өсіру мақсатында сиырлардың аналық басын қалыптастыру үшін сатып алынды.
Мал шаруашылығын өсіру процесінде сиырлардың (аналық мал басының) төлінен алынған төлдің (бұзаулардың) төлі «V» Компаниясының бухгалтерлік есебінде 0 айдан 8 айға дейінгі топта есепке алынады және одан әрі өсуіне қарай басқа жас топтарына ауыстырылады.
Шағымда тексеруге ұсынылған құжаттар мен бухгалтерлік есеп деректерінің негізінде «V» Компаниясы 0-ден 8 айға дейінгі, 13-тен 18 айға дейінгі жастағы бұқашықтар мен қашарларды және 1-24 айдағы жөндеу қашарларын сатып алуды (сатып алуды) жүргізбегені және тиісінше ҚҚС есепке жатқызбағаны, өйткені бұл жануарлар «V» Компаниясының сиырларының меншікті аналық басының төлінен (төлінен) алынғаны көрсетілген.
Салықтық тексеру актісінен келіп шығатыны, Салық кодексінің 404-бабының 1-тармағына сәйкес «V» Компаниясы 2018 жылғы 2-4 тоқсан үшін және 2019 жылғы 2-3 тоқсан үшін малдың өлімі бойынша есепке жатқызылатын ҚҚС сомасына 4 664,5 мың теңге сомасына түзету жүргізбеген.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 404-бабының 1-тармағына сәйкес есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын түзету осы бапта және Салық кодексінің 405-бабында белгіленген жағдайларда есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын ұлғайту немесе азайту болып табылады.
Салық кодексінің 404-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын азайту өздері бүлінген, жоғалған жағдайда (төтенше жағдайлардың салдарынан туындаған жағдайларды қоспағанда) тауарлар бойынша жүргізіледі. Бұл ретте тауардың бүлінуі тауардың барлық немесе жекелеген сапасының (қасиетінің) нашарлауын білдіреді, соның салдарынан аталған тауар салық салынатын айналымның мақсаттары үшін пайдаланылмайды. Соның салдарынан тауар жойылған немесе ысырап болған оқиға тауардың жоғалуы деп түсініледі.
ҚР БСАЖ АЖ деректері бойынша «V» Компаниясы ет (үлес салмағы 14%) алу үшін ірі қара малдың басқа да тұқымдарын өсіруді жүзеге асыратынын және ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер мен ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимін қолданатынын атап өткен жөн.
Бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес (шот карточкасы 2950, 2521, мал мен құстың қозғалысы туралы есеп) 2018-2019жж. салықтық тексеруге ұсынылған ірі қара малдың (ІҚМ) өлімі анықталды, атап айтқанда, бұқалар мен енесінен айырғанға дейінгі қашарлар 0-ден 8 айға дейін, бұқалар 13-тен 18 айға дейін, жөндеу қашарлары 19-дан 24 айға дейін.
Аталған ІҚМ төлі 2018ж. және 2019ж. фермадағы мал мен құстың қозғалысы туралы есептің деректеріне сәйкес «V» Компаниясы төл (Жануарлар ұрпағы) нәтижесінде алынғанын, яғни өз өндірісінің өнімі болып табылатынын атап өту қажет.
Осылайша, ІҚМ төлінің өлуіне байланысты жоғалған кезде салық кодексінің 404-бабы 2-тармағы 2) тармақшасының ережелері қолданылмайды, өйткені аталған ІҚМ төлі бухгалтерлік есеп деректері бойынша ҚҚС-сыз кіріске алынған және тиісінше олар бойынша ҚҚС «V» Компаниясы бұрын есепке жатқызылмаған.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, жоғалған ІҚМ төлі бойынша ҚҚС есептен шығару бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізсіз болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша 4 664,5 мын тенге сомасындағы ҚҚС-ты есептен шығару бойынша салық органының әрекетін заңсыз деп туралы шешім қабылданды.