Даулар түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне (бұдан әрі - уәкілетті орган) «В» Компаниясынан аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған және көрсетілген жұмыстарға корпоративтік табыс салығын (КТС) және қосылған құн салығын есептеуде (ҚҚС) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым түсті.
Іс материалдары бойынша, салық органы 2018ж.01.01. бастап 31.12.2020ж. дейін кезеңге салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелуінің дұрыстығы мен уақтылы төленуі туралы «В» Компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді және оның нәтижелері бойынша салық сомасы 295 220,6 мың теңге КТС, 189 861,5 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу туралы хабарлама шығарылды.
«B» Компаниясы салық органының қортындысымен келіспей, апелляциялық шағым берді, онда ол «D» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша КТС, ҚҚС есептеу бөлігінде хабарламамен келіспеді.
«B» Компаниясының шағымынан, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2019 жылғы жиынтық жылдық табыс 1 162 792,2 мың теңге сомасында және 2019 жылғы 2 тоқсандағы салық салынатын айналым «D» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 1 533 314,0 мың теңге сомасында негізсіз ұлғайтылды.
«B» Компаниясы шағымда «D» Компаниясымен жасалған 2017ж.20.09. Шартқа сәйкес қонақ үй кешенінің құрылыс жұмыстарын орындағанын көрсетеді. Бұл ретте, «B» Компаниясы Шарттың қолданылу мерзімі 2021ж.31.08. дейін ұзартылғанын, ол салықтық тексеру барысында ескерілмегенін атап өтеді.
«B» Компаниясы ХҚЕС 11 және 18 нормаларын негізге ала отырып, 2019 жылғы мамыр айындағы орындалған жұмыс актісінде шарттың толық орындалуы және жұмыстарды қабылдау, сондай-ақ жұмыстарға тапсырыс беруші тарапынан берешектің болмауы туралы ақпарат жоқ деп есептейді. Бұл ретте, «B» Компаниясы қазіргі уақытта объектіде тапсырыс берушінің ескертулерін пысықтау және жою жалғасып жатқанын, орындалған жұмыстардың қорытынды актісіне және жоғарыда көрсетілген шартты толық орындау жөніндегі басқа да құжаттарға қол қою үшін және растау ретінде шағымға 2020ж.30.12. қосымша келісімнің көшірмесі қоса берілгенін және өзара есеп айырысуларды салыстыру актісін көрсетеді.
Салықтық тексеру актісінен «B» Компаниясы 2017ж.25.12. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 225 – 227, 369, 372 және 379-баптарын бұза отырып, 2019 жылғы жылдық жиынтық табысқа 1 162 792,2 мың теңге сомасында және 2019 жылғы 2-тоқсан «D» компаниясы үшін өзара есеп айырысулар бойынша 1 533 314,0 мың теңге сомасында қосылмаған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 225-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының резидент-заңды тұлғаның жылдық жиынтық кірісі осы тұлғаның салықтық кезең ішінде Қазақстан Республикасындағы және оның шегінен тыс жерлердегі көздерден алуына жататын (алынған) кірістерінен тұрады.
Салық кодексінің 226-бабында салық төлеуші кірістерінің барлық түрлері оларға қосылған құн салығы мен акциз сомасын қоспай жылдық жиынтық табысқа қосылады деп белгіленген.
Салық кодексінің 227 - бабының 1 - тармағына сәйкес осы Кодекстiң 228 - 240-баптарына сәйкес жылдық жиынтық кіріске енгiзiлетiн кірістерден, сондай-ақ осы Кодекстiң 258-бабының 1-тармағында көрсетiлген шығыстардың сомасынан аспайтын бөлiкте осы Кодекстiң 258-бабының 4-тармағында көрсетiлген кірістерден басқа, тауарларды, жұмыстарды, көрсетiлген қызметтердi өткiзу кезінде туындайтын кіріс сомасы өткізуден түсетiн кіріс болып танылады.Салық кодексінің 227 - бабының 3 - тармағына сәйкес өткізуден түсетін кірісті тану күні халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес
Салық кодексінің 369 - бабының 1 – тармағының 1 –тармақшасында көрсетілген мыналар салық салынатын айналым болып табылады осы Кодекстің 370-бабында көрсетілген салық салынбайтын айналымды қоспағанда, қосылған құн салығын төлеуші тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша жасайтын айналым.
Салық кодексінің 372 - бабының 1 - тармағына сәйкес тауарларды өткізу бойынша айналым мыналарды оның ішінде тауарды сатуды, тауарды тиеп-жөнелтуді, оның ішінде төлемді бөліп төлеу шарттарымен және (немесе) басқа тауарларға, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге айырбастай отырып, тауарды сатуды, тиеп-жөнелтуді.
Сондай - ақ, Салық кодексінің 379 - бабының 3 - тармағы осы баптың 4, 5-6 және 13тармақтарда белгіленген жағдайларды қоспағанда, жұмыстарды, қызметтерді сату бойынша айналымның күні жұмысты орындау, қызмет көрсету күні болып табылатынын анықтайды..
Бұл ретте көрсетілген қол қою күні жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету күні болып танылады:
орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер актісінде;
орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер актісі болмаған жағдайда, Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасына сәйкес ресімделген, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету фактісін растайтын құжат (шот-фактурадан басқа) негізінде жүзеге асырылады.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетінін атап өткен жөн. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында, сондай-ақ есеп саясатында регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың ретке келтірілген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар тікелей аяқталғаннан кейін жасалуға тиіс.
Бұдан басқа, бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда басқаларымен қатар операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты адамдар лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолтаңбасын көрсету көзделген міндетті деректемелер болуға тиіс.
Осылайша, сатылған тауарлардың (жұмыстардың, қызмет көрсетулердің) құны жиынтық жылдық табысқа және салық салынатын табысқа осы мәмілелерді растайтын бастапқы құжаттар болған кезде қосылады, бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Бұл ретте, операциялар мен оқиғалардың белгілі бір түрлерінен туындайтын түсімді есепке алу тәртібі 18 «түсім» халықаралық қаржылық есептілік стандартында (IAS) көзделгенін атап өту қажет, оның айқындамаларынан көрсетілетін қызметтер түсімін тану критерийі болып табылатыны айқындалған:
- кіріс сомасы сенімді бағалануы мүмкін;
- ұйымға операциямен байланысты экономикалық пайданың түсуі ықтимал;
- есепті кезеңнің соңындағы жағдай бойынша операцияның орындалу дәрежесі сенімді бағалануы мүмкін;
- операция бойынша жұмсалған шығындар және оны орындауды аяқтау үшін қажетті шығындар сенімді бағалануы мүмкін.
Қаралатын жағдайда «B» Компаниясы (бас мердігер) мен «D» Компаниясы арасында жасалған 20.09.2017 ж.шартқа (бұдан әрі – 20.09.2017 ж. шарт) сәйкес Серіктестік қонақ үй кешенінің құрылыс жұмыстарын орындады.
Бұл ретте, 2017ж.20.09. Шарттың 5.1 – тармағына сәйкес 2019ж.20.03. қосымша келісімді ескере отырып, бас мердігер жұмыстарды 2019ж.01.06. мерзімде орындауға міндеттенеді, бұл ретте тараптар арасындағы өзара есеп айырысулар бөлігіндегі міндеттемелер 2020ж.31.12. дейінгі мерзімде орындалуға тиіс.
Айта кету керек, «B» Компаниясы шағымға 2020ж.30.12. қосымша келісімді қоса берді, оған сәйкес бас мердігер жұмыстарды 2019ж.01.06. мерзімінде орындауға міндеттенеді, бұл ретте тараптар арасындағы өзара есеп айырысулар бөлігіндегі міндеттемелер 2021ж.01.09. дейінгі мерзімде орындалуға тиіс.
Тиісінше, 2017ж.20.09. Шартқа сәйкес қосымша келісімдерді ескере отырып, «В» Компаниясы 2019ж.01.06. дейінгі мерзімде қонақ үй кешенін салу бойынша жұмыстарды орындауға міндетті.
Бұдан басқа, 2019ж.18.06. объектіні пайдалануға қабылдау актісінің 2 және 8-тармақтарына сәйкес құрылыс-монтаждау жұмыстары 2017 жылғы қазаннан бастап 2019 жылғы маусымға дейін жүзеге асырылғанын және пайдалануға қабылданатын негізгі қорлардың сметалық құны 4 886 510,0 мың теңгені құрайтынын атап өткен жөн.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 118 – бабының 1-тармағына сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтар ауыртпалықтарының) туындауы, өзгеруі және тоқтатылуы осы Кодексте және «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңында (бұдан әрі-мемлекеттік тіркеу туралы Заң) көзделген жағдайларда мемлекеттік тіркелуге жатады.
Мемлекеттік тіркеу туралы Заңның 1 - бабының 6) тармақшасына сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу (бұдан әрі - мемлекеттік тіркеу) - жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтар ауыртпалықтарының) және құқықтық кадастрдағы мемлекеттік тіркеудің өзге де объектілерінің туындауын, өзгеруін немесе тоқтатылуын осы Заңда және өзге де заңдарда белгіленген тәртіппен және мерзімдерде мемлекеттің тануы мен растауының міндетті рәсімі.
Мемлекеттік тіркеу туралы Заңның 7-бабының 1-тармағында, егер осы Заңда және өзге де заңнамалық актілерде өзгеше белгіленбесе, осы Заңның 4, 5 және 6-баптарына сәйкес құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік тіркелуге жататын жылжымайтын мүлікке құқықтар (құқықтар ауыртпалықтары) олар мемлекеттік тіркелген кезден бастап туындайтыны көзделген.
Қаралып отырған жағдайда «Мемлекеттік корпорация» «КЕАҚ «Азаматтарға арналған үкімет» филиалының 2021ж.11.05. және 2021ж.05.07. хаттарынан қонақ үй кешені 2019ж.28.06. «D» Компаниясымен меншік құқығында тіркелген.
Сонымен қатар, жоғарыда көрсетілген хаттарда аталған жылжымайтын мүлікті мемлекеттік тіркеу үшін 2019ж.18.06. пайдалануға қабылдау актісі негіз болып табылатыны атап өтілді.
Осылайша, Компанией «D» қонақ үй кешеніне меншік құқығы 2019ж.28.06. бастап пайда болды.
Бұдан әрі, салық органы 2019 жылдың мамыр айында қонақ үй кешені бойынша жалпы сомасы 1 717 311,7 мың теңгеге орындалған жұмыстар актісін ұсынғанын атап өткен жөн. Бұл ретте, орындалған жұмыстар актісіне «B» Компаниясының Бас директоры, «D» Компаниясының атқарушы директоры қол қойды және «B» Компаниясының мөрімен, сондай-ақ «D» Компаниясының мөрімен куәландырылды.
Сонымен бірге, салық органының ақпаратынан орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарының жалпы құны 4 886 510,0 мың тенге мөлшерінде екендігі көрінеді, сонымен оның ішінде ҚҚС-сыз сату бойынша айналым 4 362 955,1 мың сомада, сондай-ақ, «B» Компанияларының бірі КТС бойынша декларацияда (н. 100.00) 3 200 163,0 мың сомада жеткілікті түрде көрсетілген:
- 2017ж. 551 035,6 мың теңге сомасында;
- 2018ж. 1 816 670,6 мың теңге сомасында;
- 2019ж. 832 456,8 мың теңге сомасында.
Бұл ретте, жоғарыда атап өтілгендей, 2019 жылдың мамыр айында қонақ үй кешені бойынша жалпы сомасы 1 717 311,7 мың теңге, оның ішінде ҚҚС-сыз 183 997,7 мың теңге сомасында орындалған жұмыстар актісі.
Демек, 2019 жылғы жылдық жиынтық табысқа сатудан түскен 1 162 792,1 мың теңге сомасындағы кіріс енгізілуге жатады (4 362 955,1 - 3 200 163,0), сондай-ақ 2019 жылдың 2 тоқсанында салық салынатын айналымға 1 533 314,0 мың теңге сомасында (1 717 311,7-183 997,7).
Осылайша, жоғарыда көрсетілген негіздер бойынша 2019 жылғы жылдық жиынтық табыстың және 2019 жылғы 2 тоқсандағы салық салынатын айналымның ұлғаюы және салықтық тексеру нәтижелері бойынша КТС мен ҚҚС тиісті есептелуі негізді болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша – тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.