Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) корпоративтік табыс салығын (КТС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «P» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2018ж.01.01. бастап 2019ж.31.12. аралығындағы кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша «P» Компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 6 126,7 мың теңге сомасында КТС, 40 790,1 мың теңге сомасында төлем көзінен салық салынатын табыстардан жеке табыс салығын, 134,6 мың теңге сомасында әлеуметтік салықты есептеу туралы хабарлама шығарылған.
«P» Компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының КТС есептеу бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымнан «P» Компаниясы шот - фактуралар мен орындалған жұмыстардың актілері негізінде Италияның «P - С.П. А.» резидентіне, Ресейдің «P - Rus» ААҚ (бұдан әрі-компания) резидентіне сыйақылар төлеуді жүзеге асырған.
«P» Компаниясы келісілген аумақта тауарды сатып өткізеді және осы аумақ шегінде «P» Компаниясы тауар белгісін пайдаланады. «P - С.П. А.» резидентіне, Ресейдің «P - Rus» компаниялары кәсіпкерлік қызметті жүргізу әдістерін қоса алғанда, «P» Компаниясының тауарларын жылжытуға, жарнамалауға және қызметкерлерін оқытуға жәрдем көрсетеді.
Шарттардың ережелерін түсіндіру негізінде тексерушілер «P» Компаниясы «іс жүзінде қызмет көрсетпейді, бірақ шарттардың қолданылу кезеңінде үздіксіз, жария түрде ашылуға жатпайтын өз ақпаратын (білімі мен тәжірибесін) береді» деген қорытынды жасайды. Осындай логиканы ұстана отырып, тексерушілер 2014ж.28.02. қызметтер көрсету туралы шарттың («P - Rus» ЖШҚ) және 2016ж.01.03. «ерекше емес сублицензияны беру туралы» шарттардың және 2013ж.24.06. «қызметтер көрсетуге арналған шарттың» негізінде «P» Компаниясы сатып алған қызметтер үшін төлемдерді сыныптады («P - С.П. А.»), қосарланған салық салуды болдырмау үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы Конвенцияның 12-бабына сәйкес және Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Италия Республикасының Үкіметі арасындағы қосарланған салық салуды жою туралы конвенцияның 12-бабына сәйкес 10% мөлшері бойынша төлем көзінен табыс салығын салуға жататын резидент еместің роялти нысанындағы кірістері ретінде айқындалады.
Шағымда «P» Компаниясы тексерушілердің Шарттар шеңберінде көрсетілген қызметтер үшін жүргізілген төлемдердің Қазақстанда салық салу мақсаттары үшін роялти ретінде қарастырғанына келіспейді.
Салықтық тексеру актісіне сәйкес «P» компаниясы 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VI ҚРЗ (Салық кодексі) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасын, 645-бабының 1-тармағын бұза отырып, коммерциялық тәжірибеге қатысты ақпарат үшін бейрезидентке ақшалай қаражат төленгені және Бейрезиденттен КТС ұсталмаған.
Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 52) тармақшасына сәйкес роялти: пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін төлем;
зияткерлік меншік объектісіне мүліктік (айрықша) құқықтарды толық немесе ішінара іске асыруды қоспағанда, авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтылымды, сызбаларды немесе модельдерді пайдалану немесе пайдалану құқығы; патенттерді, тауар белгілерін немесе құқықтың басқа да осыған ұқсас түрлерін пайдалану немесе пайдалану құқығы;
өнеркәсіптік жабдықты, оның ішінде бербоут-чартер немесе димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын теңіз кемелерін және димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын әуе кемелерін, сондай-ақ сауда немесе ғылыми-зерттеу жабдығын пайдалану немесе пайдалану құқығы; "ноу-хауды" пайдалану; кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыс жазбаларын немесе өзге де жазу құралдарын пайдалану немесе пайдалану құқығы.
Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түскен кірістер бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден алған кірістері болып танылады.
Салық кодексінің аталған бабтың 1-тармағының 13) тармақшасында резиденттен алынатын роялти нысанындағы табыстар бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері болып танылады және Салық кодексінің 645-бабының 1-тармағына сәйкес қызметі Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмейтін бейрезидент заңды тұлғаның мұндай табыстарына шегерімдерді жүзеге асырмай, Салық кодексінің 646-бабында көрсетілген мөлшерлемелер бойынша төлем көзінен табыс салығы салынады деп айқындалған.
Бұл ретте төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығының сомасын салық агенті ҚР Салық кодексінің 644 - бабында көрсетілген төлем көзінен салық салынатын кірістер сомасына 15 % (құн өсімінен түсетін кірістер, дивидендтер, сыйақылар, роялти-15 пайыз) мөлшерінде ҚР Салық кодексінің 646-бабының 5-тармақшасында белгіленген мөлшерлемелерді қолдану арқылы есептейді.
Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағына сәйкес, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта Салық кодексіндегі ережелерден өзгеше ережелер белгіленсе, көрсетілген шарттың ережелері қолданылады.
Сондай-ақ, егер бейрезидент заңды тұлғалар Қазақстан Республикасы табыс пен капиталға қосарланған салық салуды болдырмау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы конвенциялар (келісімдер) жасасқан елдердің резиденттері болып табылған жағдайда, мұндай бейрезиденттер осындай конвенцияларда көзделген салық салудың жеңілдікті ставкаларын қолдануға құқылы екенін атап өту қажет.
Бұл ретте бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден алған кірістерін салық салудан толық босатуға қатысты халықаралық шартты қолдану тәртібі Салық кодексінің 666-бабында айқындалған.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Италия Республикасының Үкіметі (Рим, 1994 жылғы 22 қыркүйек) арасындағы Табысқа салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды жою және салық салудан жалтаруға жол бермеу туралы конвенцияның 12-бабының 3-тармағына сәйкес (бұдан әрі - Роялти термині кинематографиялық фильмдерді, кез келген патентті, сауда маркасын, дизайнды немесе модельді, жоспарды, құпия формуланы немесе процесті қоса алғанда, әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларына кез келген авторлық құқықты пайдаланғаны немесе пайдалану құқығын бергені үшін немесе өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат (ноу-хау) үшін өтем ретінде алынатын кез келген түрдегі төлемдерді және өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми жабдықты пайдаланғаны немесе пайдалану құқығын бергені үшін алынатын төлемдерді білдіреді.
Бұл ретте Конвенцияның осы бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін. Алайда, мұндай роялтиге, сондай-ақ ол пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте және осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес салық салынуы мүмкін, бірақ егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспайтын болады.
Ресей Федерациясының Үкіметі мен Қазақстан Республикасының Үкіметі арасындағы Табыс пен капиталға қосарланған салық салуды жою және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы конвенцияның 12-бабының 3-тармағына сәйкес (Мәскеу, 1996 жылғы 18 қазан) (бұдан әрі - Роялти термині компьютерлік бағдарламаларды, кинематографиялық және телевизиялық фильмдерді, бейнефильмдерді немесе радио мен теледидарға арналған жазбаларды, кез келген патентті, сауда маркасын, дизайнды немесе модельді, жоспарды, құпия формуланы немесе процесті қоса алғанда, әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларына кез келген авторлық құқықты пайдаланғаны немесе пайдалану құқығын бергені үшін сыйақы ретінде алынатын кез келген түрдегі төлемдерді немесе өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат (ноу-хау) үшін, коммерциялық немесе ғылыми жабдықтар.
Бұл ретте Конвенцияның осы бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін. Алайда, мұндай роялтиге, сондай-ақ ол пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте және осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес салық салынуы мүмкін, бірақ егер роялти алушы және оның нақты иесі екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резиденті болып табылса, онда осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
Тиісінше резидент еместің роялти нысанындағы кірістеріне қатысты 10% мөлшеріндегі салық ставкасы көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, «P» Компаниясы тексерілетін кезеңде 49 008,8 мың теңге, Италия Республикасы резидентінің атына «P - С. П. А.» компаниясының мекенжайына және №1, №2 шартқа толықтыруларды 2013ж.24.06. қызметтерді көрсету шартына және 2014ж.28.02. қызметтерді көрсету туралы келісімге сілтеме жасай отырып, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері негізінде Ресей Федерациясы резидентінің мекенжайына 149 978,7 мың теңге мөлшерінде төлем жүзеге асырылды.
2016 жылғы 01.03. сублицензиялық келісімнен және 2013 жылғы 24.06. қызмет көрсету туралы шарттан «P G» - ге тиесілі «P - С.П. А.» компаниясы бүкіл әлем бойынша тауар белгісінің және сауда атауының меншік иесі болып табылады. «P - С. П. А.» компаниясы сөмкелер, саяхат тауарлары, ұсақ галантереялық былғары бұйымдар (әмияндар, белдіктер, косметичкалар, сыйлық өнімдері , қолғаптар, бас киімдер, дәптерлер), галстук орамалдар, қолшатырлар, қымбат бұйымдар, көзілдіріктер, парфюмерия және ұялы телефондарды қамтитын сауда белгілері бар былғары бұйымдарды, дайын киімді, аяқ киімді, аксессуарларды, люкс класты бұйымдарды әзірлеумен, таратумен және сатумен белсенді айналысады, 3,9,14,16,1825,35 және 42 (немесе Ұлттық сыныптарға ұқсас), оларға тауар белгілері басылған, сондай-ақ «Р - С.П.А» өндіру және тарату мақсатында лицензиялық келісімге қоса алатын кез келген басқа да мезгіл-мезгіл қосылатын өнім).
Бұл ретте, «P - С.П. А.» компаниясына дизайн, даму, өндіріс, жарнама, жылжыту, тарату, өнімді сату және барлық зияткерлік меншік құқықтары тиесілі, сондай-ақ Компания бөлшек бизнесті басқару бойынша қызметтер көрсету үшін қажетті сараптамалық білімі мен тәжірибесіне ие.
«P» Компаниясы эксклюзивті дистрибьютор болып табылады және қызметті жүзеге асыру мақсатында «тауар белгілерін» пайдаланудың айрықша құқығына ие және «Р» тауар белгісімен өнімді сатудың айрықша құқығын қабылдайды.
Көрсетілген шарттарға сәйкес, компания «P - С.П. А.» «Р» компаниясына бөлшек сауда дүкендерін коммерциялық басқаруға көмектеседі, сондай ақ «Р» нормалары, стандарттары мен дәстүрлерін, сондай-ақ компания дүкенінің тұжырымдамасын сақтауды қамтамасыз етеді.
Осылайша, «P» Компаниясы келісілген аумақта тауарларды өндіреді, сатады және осы аумақта «Р» компаниясының тауарлық белгісін пайдаланады. «P - С.П. А.» компаниясы кәсіпкерлік қызметті жүргізу әдістерін қоса алғанда, «P» Компаниясының тауарларын жылжытуға, жарнамалауға және қызметкерлерін оқытуға жәрдем көрсетеді.
Сондай - ақ, «P - Rus» компниясы қызмет көрсету туралы келісімге сәйкес, қызмет көрсетуші бөлшек компания бола отырып, ақпараттық технологиялар, техникалық қызмет көрсету, персоналды басқару, заңды сүйемелдеу, логистика, бөлшек сауда саласында аутсорсингтік қызметтер көрсету, сондай-ақ тауар белгілерімен таңбаланған өнімдерді жөндеуді жүзеге асыру үшін тиісті штатқа, ұйымдық құрылымға және ноу-хауға ие. Осы Келісімге сәйкес «P - Rus» қызмет көрсетуде ерекше ноу-хауға ие.
«P - С.П. А.» қызметтерін көрсетуге арналған шарттағыдай «P - Rus» қызметтерін көрсетуге арналған шарт мынадай аутсорсингтік қызметтерді орындаушы ретінде «P - Rus» көрсету мәселелерін реттейді: ақпараттық технологияларды басқаруды қамтамасыз ету, техникалық қолдау, персоналды басқару, заңгерлік қолдау, логистика, бөлшек сауда және жөндеу.
Осылайша, бейрезиденттің қызметі «P» компаниясына тауарды өткізу саласында белгілі бір дағдыларды, тәжірибе мен технологияларды беруге, басқару бойынша қолдау көрсетуге, сондай-ақ осы қызмет Франчайзинг саласындағы қызметпен жіктелетін бизнесті оқыту және дамыту бойынша қызметтер көрсетуге бағытталған.
Франчайзинг дегеніміз – бірнеше компаниялар арасындағы іскерлік ынтымақтастық әдісі, олардың біреуі нарықта белгілі атқа ие және тауарларды өндіру немесе сату технологиясымен, сондай-ақ бизнесті құру және одан әрі дамыту бойынша қызметтермен бірге оған құқықтарды қайта сатады. Бұл ретте франчайзер–лицензия беретін немесе өзінің тауар белгісін, ноу-хау және операциялық жүйелерді пайдалану құқығын беретін компания. Франчайзинг–бұл франчайзерден бизнесті құру кезінде оқыту мүмкіндігі мен көмек сатып алатын және тауар таңбасын, ноу-хауды және франчайзер жұмысын жүргізу жүйесін пайдаланғаны үшін сервистік төлем (роялти) төлейтін компания. Демек, тауар таңбасын пайдалану құқығы үшін төлемді немесе ай сайынғы жарналарды компания зияткерлік меншікті пайдалану құқығы үшін төлем ретінде жіктейді.
Айта кету керек, «P - С. П. А.» және «P - Rus» компаниялары іс жүзінде қызмет көрсетпейді, бірақ шарттардың қолданылу кезеңінде үздіксіз, «P - С. П. А.» компаниясы әзірлейтін және «P» Компаниясының мекенжайына енгізетін коммерциялық тәжірибеге қатысты, жария етуге жатпайтын, өзінің ақпаратын (білімі мен тәжірибесін), оның ішінде «P» Компаниясының ресми сайты ретінде ұсынбайтынын және енгізбейтінін атап өткен жөн, сонымен бірге дүкеннің концепциясы, дизайны мен интерьері, бірегей стиль мен формат, сондай-ақ бағдарламалық қамтамасыз етуді жобалау, әзірлеу, қызмет көрсету, бизнесті жүргізу технологиясы, «Р» брендін бүкіл әлем бойынша бірыңғай ұсыну мақсатында белгілі бір ережелер бойынша іскерлік операцияларды жүзеге асыру.
Осылайша, резидент еместер көрсетілген шарттардың талаптарына сәйкес «P» тауар белгісін пайдалануға айрықша құқық беру және тауарды нарықта ілгерілету, басқару бойынша қолдау көрсету саласында белгілі бір білім мен тәжірибе мен технологиялар алу, сондай-ақ бизнесті, «P» брендін оқыту және дамыту бойынша қызметтер үшін сыйақы ретінде алған төлемдер роялти болып табылады.
Демек, салық органы кірістерден роялти түріндегі салық ұстап қалу және резидент еместен КТС есептеу тиісті негізді түрде жүргізілді.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша салық органының шағым жасалған бөлігіндегі іс-әрекетін заңды деп тану туралы шешім қабылданды.