Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
ҚР Қаржы Министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) "К" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) корпоративтік табыс салығын (КТС) есептеу және залалды азайту туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салФық органы 01.01.2017 ж.бастап 31.12.2017 ж. аралығындағы кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "К" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 343 980,0 мың теңге сомасында КТС есептеу және 318 743,9 мың теңге сомасында залалды азайту туралы хабарлама шығарылды.
"К" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының КТС есептеу және залалды азайту бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымнан салықтық тексеру "К" компаниясының өтініші бойынша бұрын тексерілген кезең үшін жүргізілгені шығады.
"К" компаниясы бұрын жүргізілген тексеру бойынша (01.07.2019 ж.актісі) 1 103 639,8 мың теңге есептелгенін көрсетеді. Жүргізілген талдаудан кейін тексерушілер 1 401 551,5 мың теңге сомасындағы шегерімдерді ескермегені анықталды, соның салдарынан "К" компаниясының пікірінше, 280 310,3 мың теңге сомаға негізсіз салық есептелді.
Сондай-ақ, шағымда тексерілетін кезеңде "К" компаниясы қосымша салықтық тексеру барысында тексеруші ескермеген қосымша шығыстар келтіргені көрсетілген, бұл 149 171,9 мың теңге сомаға КТС есептеуге негіз болды.
Бұдан әрі," К " компаниясы қосымша салықтық тексеру барысында инспектор 1 401 551,5 мың теңге сомасындағы шығыстарды толық көлемде растайды, өйткені барлық шығыстар бастапқы құжаттамамен расталған.
Бұдан басқа, "К" компаниясы тексеру нәтижелері бойынша жеке табыс салығы төленген азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша кәсіпкерлік қызмет мақсатында шеккен шығыстар ескерілмегенін көрсетеді.
Салықтық тексеру актісінен "К" компаниясы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (10.12.2008 ж.Салық кодексі) 100-бабын бұза отырып, 2017 жылы растаушы құжаттарсыз 325 000,0 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегерімге жатқызғаны келіп шығады.
Сондай-ақ тексеру нәтижелері бойынша "салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер" жолы бойынша 6 265,1 мың теңге сомасында шегерімдер ұлғайтылды.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 1-тармағына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары осы Кодекске сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 3-тармағына сәйкес шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 56-бабының 2-тармағына сәйкес, егер осы баптың 2-1-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетінін атап өту қажет. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағында есептік құжаттама мыналарды қамтиды: бухгалтерлік құжаттама, салықтық нысандар, салықтық есепке алу саясаты, салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" 28.02.2007 ж.ҚР Заңының (бұдан әрі – бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген жеке кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың ретке келтірілген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды. Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі.
Бұдан басқа, бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес нысандары немесе оларға қойылатын талаптар осы баптың 2-тармағына сәйкес бекітілмеген қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарды дара кәсіпкерлер мен ұйымдар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген нысандарды немесе талаптарды дербес әзірлейді не қолданады, оларда мынадай міндетті деректемелер қамтылуға тиіс: лауазымдардың атауы, адамдардың тегі, аты-жөні және қолдары, операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстарды шегерімге жатқызу осы шығыстар кіріс алуға бағытталған жағдайда, операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркейтін бастапқы растайтын құжаттар болған кезде жүргізіледі.
Қаралып отырған жағдайда, шағым жасалған салықтық тексеру ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің 29.09.2020 ж. №369 "жоспардан тыс тақырыптық тексеру тағайындау туралы" бұйрығының негізінде бұрын тексерілген кезең үшін қосымша есептілікті ұсынуға байланысты жүргізілді.
01.05.2018 ж. КТС бойынша 2017 жылғы кезекті декларацияға сәйкес "К" компаниясымен 20 424,9 мың теңге сомасында КТС есептелді.
01.07.2019 ж. №82 құжаттық салықтық тексеру актісінің нәтижелері бойынша 26.03.2019 ж. №134 қарсы тексеру актісінің негізінде "Т" компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды шегеруден 386,3 мың теңге сомасына алып тастауға байланысты 2017 жылы КТС 77,2 мың теңге сомасында есептелді.
"К" компаниясы 2020 жылы 2017 жылға КТС бойынша 2 қосымша декларация табыс етті, олар бойынша мынадай түзетулер енгізілді:
- 27.08.2020 ж. қосымша декларацияда сатылған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша шығыстар 1 497 411,4 мың теңге сомасында ұлғайтылды, осы сомаға салық салынатын кіріс азайтылды және (-) 299 482,2 мың теңге сомасында КТС есептелді;
- 14.09.2020 ж. қосымша декларацияда "өзге шегерімдер" жолы бойынша шығыстар 325 000,0 мың теңге сомасында ұлғайтылды, осы сомаға салық салынатын кіріс азайтылды және (-) 65 000,0 мың теңге сомасында КТС есептелді
Осылайша, "К" компаниясы көрсетілген қосымша есептілікпен 1 822 414,4 мың теңге сомасында шегерімдерді ұлғайтты, 1 720 286,4 мың теңге сомасында залал айқындалды және 364 482,2 мың теңге сомасында КТС азайтылды.
Сонымен қатар, " К "компаниясы 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 139-бабын және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 31.10.2016 ж. №579 бұйрығымен бекітілген корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігін жасау қағидаларын (100.00-нысан) бұзған жағдайда, 2017 ж.қосымша декларацияларда пайда болған шығын болған жағдайда, КТС минус мәні 364 482,2 мың теңге сомасында есептелді, ал" К "компаниясы" КТС " АҚ-ның 2017ж. кезекті декларация бойынша және 01.07.2019 ж. №82 тексеру актісін есепке алғанда 20 502,1 мың теңгені (20 424,9 +77,2) құрайды.
Осылайша, қарастырылып отырған жағдайда "К" компаниясы КТС есептелген сомасын тек 20 502,1 мың теңге шегінде азайтуға құқылы болды.
Баяндалғанның негізінде, тексеру нәтижелері бойынша КТС есептеу 343 980,0 мың теңге сомасында (299 482,2 + 65 000,0 - 20 502,1) қосымша декларацияларда КТС заңсыз азаюына байланысты 364 482,2 мың теңге сомасында негізделген болып табылады.
Тексеру нәтижелері бойынша "өзге де шегерімдер" жолы бойынша шығыстар 325 000,0 мың теңге сомасында шегерімдерден алынып тасталғанын, салықтарды төлеуге арналған шығыстар бойынша шегерімдер 6 265,1 мың теңге сомасында ұлғайтылғанын және тиісінше залал 318 734,9 мың теңге сомасына азайтылғанын көрсету қажет.
Сонымен, салықтық тексеру актісінің "салықтық тексеруге ұсынылмаған құжаттардың тізбесі" бөлімінде 01.01.2017 ж. бастап 31.12.2017 ж. аралығындағы кезең үшін өзге де шегерімдерді растайтын бастапқы бухгалтерлік құжаттар көрсетілген.
Сондай-ақ, салықтық тексеру актісінің сипаттау бөлігінде 2017 жылғы КТС бойынша декларацияға салық тіркелімі (Н.100.00.) 325 000,0 мың теңге сомасына ұсынылған жоқ.
Тексеру барысында тексерушілерге "К" компаниясының атына тексеру жүргізу үшін қажетті құжаттарды ұсыну туралы 08.10.2020 ж.талап қойылғанын атап өткен жөн.
"К" компаниясы 16.11.2020 ж. хатымен құжаттарды ұсыну мерзімін 04.12.2020 ж. дейін ұзартуды сұрайды.
Салық органының 18.11.2020 ж. хатына сәйкес құжаттарды ұсыну мерзімі 04.12.2020 ж. дейін ұзартылды.
"К" компаниясы, 30.11.2020 ж. №02/1152 хатымен келесі құжаттар ұсынылды:
- салықтық есеп саясаты;
- 31.12.2017 ж. жай-күйі бойынша бухгалтерлік баланс;
- бұйрық №01 /44/1 -тер 13.07.2017 ж.;
- 2017 жылғы айналым-сальдолық ведомость.;
-айлар бөлінісінде 2017 жылғы 1310, 1320, 1330 шоттар бойынша айналым-сальдолық ведомость;
- 2017 жылғы материалдарды есептен шығару актілері.
Құжаттарды толық ұсынбауына байланысты салық органы 10.12.2020 ж.бастап Бухгалтерлік есеп шоттарына және оны толтыру бойынша түсіндірмелерге, бірақ барлық қолда бар кезекті және қосымша декларацияларға, сондай-ақ бастапқы бухгалтерлік құжаттарға сілтеме жасай отырып, салық есептілігінің әрбір толтырылған жолын электрондық тасығыштарда және қағаз тасығыштарда (салық төлеушінің қолымен және мөрімен расталған) ашып көрсететін салық тіркелімдерін беру туралы талапты қайта қойды.
Осы талаптың орындалмауына байланысты, 10.02.2021 ж. салық органымен хабарлама жолданды, онда құжаттарды ұсыну туралы талаптың орындалу мерзімі 28.01.2021 ж. аяқталғаны көрсетілген, салық органының талаптарын орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 288-бабының 2-бөлігі бойынша әкімшілік айыппұл салу түрінде әкімшілік жауапкершілік көзделген. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 807-бабының 1-бөлігіне, 897-бабының 1-бөлігіне сәйкес, құқық бұзушылық жасау фактісімен келіскен жағдайда, "К" компаниясы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғамастан, осы хабарламаны алған күннен кейінгі күннен бастап 10 тәулік ішінде ерікті түрде 21,8 мың теңге сомасында әкімшілік айыппұл төлеуге құқылы.
"К" компаниясымен көрсетілген сомада әкімшілік айыппұл №191833313 түбіртек бойынша 17.02.2021 ж.төленді.
Осылайша, "К" компаниясы хабарламаның орындалуымен тексеру жүргізу барысында бастапқы бухгалтерлік құжаттар мен салық тіркелімдерін ұсынбау фактісін мойындайды.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (25.12.2017 ж.Салық кодексі) 179-бабының 2-тармағына сәйкес салық төлеушінің шағымында шағым беруші тұлға өзінің талаптарын негіздейтін мән-жайлар және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелер көрсетілуге тиіс екенін көрсету қажет.
Бұдан басқа, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің осы бабының 5-тармағында шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар қоса берілетіні көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, "К" компаниясы 25.12.2017 ж.Салық кодексінің көрсетілген нормаларын бұзған жағдайда, шағымда 325 000,0 мың теңге сомасындағы өзге де табыстарды шегерімдерден тексеру нәтижелері бойынша алып тастаудың заңсыздығына қатысты дәлелдер көрсетілмеген. Сондай-ақ, "К" компаниясы шағымға 325 000,0 мың теңге сомасында басқа да шығыстарды 2017 жылғы КТС бойынша декларацияда шегерімге енгізу негізділігін растайтын бухгалтерлік және бастапқы құжаттарды қоса берген жоқ.
Баяндалғанның негізінде, 10.12.2008 ж.Салық кодексінің 100-бабы негізінде 2017 жылы салықтық тексеру нәтижелері бойынша шегерімдерден өзге шығыстарды алып тастау осы шығыстарды және 318 743,9 мың теңге сомасында залалды азайтуды растайтын бастапқы құжаттарды ұсынбауға байланысты негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша шағымданған хабарламаны тексеру нәтижелері туралы өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.