Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: корпоративтік табыс салығы
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "Е" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "Е" компаниясына салық заңнамасы нормаларының сақталуы, 01.01.2016 ж. бастап зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдардың толық және уақтылы аударылуы мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 30.06.2019 ж.бойынша, мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін 467 037,7 мың теңге салық сомасындағы түсімдерді, 164 611,1 мың теңге сомасындағы өсімпұлды, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) 3 481,8 мың теңге салық және 225,5 мың теңге өсімпұл, 210 мың теңге азайтылған залал сомасын қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама 465,3 мың теңге.
"Е" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы "ҚР 10.12.2008 ж.Кодексінің (10.12.2008 ж. Салық кодексі) 100-бабын бұза отырып, КТС (100.00 Сен) бойынша декларацияда 69 162,7 мың теңге мөлшерінде растайтын құжаттарсыз шығыстар шегерімге жатқызылғаны салықтың және тиісті өсімпұлдың шағымдалатын сомасын есептеу үшін негіз болып табылды. Сондай - ақ 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 208-219 баптарын және 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 662-675 баптарын бұза отырып жүзеге асырылған. "Е" компаниясы белгіленген талаптарды орындамаған, тиісінше "Е"компаниясының басқару және жалпы әкімшілік шығыстары негізсіз шегерімге жатқызылған.
Сондай-ақ 10.12.2008 ж.Салық кодексінің 214-бабын және 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 666, 670, 675-баптарын бұза отырып, "Е" компаниясы Қазақстан Республикасындағы қызметінен түскен таза табысқа салықтың 10% - дық төмендетілген ставкасын негізсіз қолданған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
"Е" компаниясы шағымда 25.12.2017 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 48-бабының 2-тармағына (25.12.2017 жылғы Салық кодексі) сілтеме жасай отырып, "Е" компаниясы салық мониторингіне жататын не қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын салық төлеушілер санатына жатпайды, 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін туындаған "Е" компаниясының салық міндеттемелері бойынша талап қою мерзімі үш жылды құрайды деп есептейді.
Осыған байланысты "Е" компаниясы талап қою мерзімінің заңсыз ұлғаюымен және 2016 жылға КТС тиісті есептеумен келіспейді.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабының 2-тармағына сәйкес (01.01.2020 ж. бастап қолданыстағы редакцияда) егер осы бапта өзгеше көзделмесе, талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабының 3-тармағымен келесі салық төлеушілер санаттары үшін осы бапта белгіленген ерекшеліктер ескеріле отырып, талап қою мерзімі бес жылды құрайтыны көзделген:
1) 25.12.2017 ж. Салық кодексіне сәйкес салық мониторингіне жататын;
2) қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын заңды тұлғалар жатады.
Сонымен қатар, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 9 және 10-тармақтарының ережелерімен талап қою мерзімін ұзарту және тоқтата тұру жағдайлары белгіленген.
Айта кету керек, ҚР Жоғарғы Сотының 29.06.2017 ж. № 4 "салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы" нормативтік қаулысының 16-тармағына сәйкес салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген, есепке жазылған сомасын есептеуге немесе қайта қарауға Мемлекеттік кірістер органының құқығына қатысты талап қою мерзімі хабарлама шығарылған күнге есептеледі.
Бұл ретте Салық кодексінің 159-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық тексеру нәтижелері бойынша салықтық тексеру аяқталғаннан кейін шығарылатын тексеру нәтижелері туралы хабарлама салықтық тексеру нәтижелері бойынша шешім болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда, салық органы "Е" компаниясына салықтық тексеру аяқталғаннан кейін 03.11.2020 ж. тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарды.
"Е" компаниясы салықтық мониторингке жататын және қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын салық төлеуші болып табылмайды.
Тиісінше, тексеру нәтижелері туралы көрсетілген хабарлама шығарылған күні талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
25.12.2017 ж.Салық кодексінің 48-бабы 10-тармағына сәйкес салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есепке жазу немесе қайта қарау бөлігінде талап қою мерзімі салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын дайындау және беру және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен салық органының қарауы кезеңінде тоқтатыла тұрады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48 - бабы 9-тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап қою мерзімі-салық төлеуші (салық агенті) осы баптың 2 және 3-тармақтарында белгіленген талап қою мерзімі күнтізбелік бір жылдан аз уақыт өткен кезең үшін салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген сомасын есепке жазу және (немесе) қайта қарау бөлігінде қосымша салық есептілігін табыс еткен жағдайда күнтізбелік бір жылға ұзартылады.
Қаралып отырған жағдайда, "Е" компаниясы 2016 ж. КТС бойынша қосымша салық декларацияларын ұсынды (07.08.2019 Ж. және 17.08.2019 ж.), сәйкесінше талап қою мерзімі күнтізбелік бір жылға ұзартылады және тексеру нәтижелері бойынша 2016 ж. КТС есептелуі негізді болып табылады.
"Е" компаниясының шағымында шегерімдерді алып тастау үшін салық декларацияларындағы (Сен 100.00, 300.00) тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді сатып алу бойынша айналымдардың тиісті жолдарына салыстыру жүргізілген тексеруші КТС және ҚҚС бойынша осы декларациялардың сәйкес келмеуі негіз болды деп көрсетілген.
"Е" компаниясы тексерушімен салыстырылған салық есептілігінің жолдары міндетті түрде біріктірілмеуі тиіс және осы жолдар арасындағы ауытқу есептеу үшін негіз бола алмайды деп есептейді.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 1-тармағына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары осы Кодекске сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 3-тармағына сәйкес шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
Салықтық тексеру актісінде тексеру барысында КТС және ҚҚС декларациялары арасындағы анықталған алшақтықтар бойынша түсіндірме және растайтын құжаттарды ұсыну туралы талаптар қойылғаны көрсетілген.
"Е" компаниясы 17.08.2020 ж.түсініктеме берді, оның нәтижесінде тексерілетін кезеңде басқа бухгалтер жұмыс істеді, тиісінше қолданыстағы бухгалтер КТС бойынша декларацияда (Н.100.00) ҚҚС бойынша декларацияда (Н.300.00) артық сатудан түскен кірістің көрсетілу себебін түсіндіре алмайды.
Осылайша, тексеру актісі бойынша 2016 жылы өткізілген тауарларға (жұмыстарға, қызметтерге) шығыстар бойынша 12 518,5 мың теңге сомасында , 2017 жылы 56 664,2 мың теңге сомасында алшақтық анықталды.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағын бұза отырып, шағымға анықталған ауытқу сомасына бастапқы бухгалтерлік құжаттар (шот-фактуралар, шарттар, орындалған жұмыстар актілері) қоса берілмегенін атап өткен жөн.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының нормасын ескере отырып, 2016 жылы сатып алынған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша шығыстарды шегеруден 12 518,5 мың теңге сомасында, 2017 жылы 56 664,2 мың теңге сомасында алып тастау салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
"Е" компаниясы шағымда тексеру барысында "Е" компаниясының 2016-2018 жылдар аралығындағы басқарушылық және жалпы әкімшілік шығыстары КТС бойынша декларацияларды табыс ету сәтінде резиденттік сертификаттарының болмауына байланысты шегерімдерден шығарылғанын атап өтті.
Шағымда "Е" компаниясы 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 208-бабының 5-тармағына сілтеме жасай отырып, салық заңнамасының нормалары резиденттік сертификаттарын неғұрлым кеш мерзімде ұсынған кезде басқару және жалпы әкімшілік шығыстарын шегерімге жатқызуға тыйым салмайды деп есептейді.
Осылайша, "Е" компаниясы Конвенцияның ережелері "Е"компаниясының басқарушылық және жалпы әкімшілік шығыстарын шегерімге жатқызуға тікелей мүмкіндік береді деп есептейді.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.