Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарларды жіктеу
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "S" компаниясынан кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы дәрілік құрал – "трамадол" сыныптамасының дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 16 076,4 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"S" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "S" компаниясы кедендік рәсім бойынша "трамадол Ланнахер таблеткалары", "трамадол Ланнахер инъекцияға арналған ерітіндісі", "трамадол - м инъекцияға арналған ерітіндісі" (ИМ–40) тауарын әкелу кезінде өзінің құқығын пайдаланып, кеден органына тауарды сыныптау жөнінде алдын ала шешім қабылдау туралы өтінішпен жүгінгенін хабарлайды.
Кеден органы 12.12.2017 ж. алдын ала жіктеу шешімін (бұдан әрі – ПКР) қабылдады, оған сәйкес "трамадол" тауарына тауар коды берілді– 3004 90 000 2.
Осы ЖКР" S " компаниясы тексеруде көрсетілген кезеңде қолданылды және тоқтатылмады, өзгертілді немесе кері қайтарылды, сондай-ақ заңнамада белгіленген мерзім ішінде қолданыста болды.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 41-бабына сәйкес ПКР Қазақстан Республикасының аумағында тауарларды декларациялау кезінде міндетті болып табылады.
Кедендік ресімдеу және кедендік тексеру кезінде барлық қажетті құжаттардың бар-жоғына қарамастан, кеден органы тауардың коды– 3004 90 000 2 3004 49 000 9 және 3004 40 000 8 болып өзгертілді.
Бұдан басқа, кеден органы тексеру актісінде бұрын "трамадол" тауары бойынша ПКР шығарылғандығы фактісін көрсетпеген, сондай – ақ дәрілік заттар өндірушісіне "Трамадол" құрамында алкалоидтардың жоқтығы туралы хат берілген.
Сонымен бірге, кеден органы өз іс-әрекетін 21.12.2020 ж. кедендік сарапшының қорытындысымен, 23.12.2020 ж. тауарды жіктеу туралы шешімдерімен және жоғары тұрған кеден органының 18.09.2020 ж. нұсқауымен негіздейді.
Баяндалған дәлелдер негізінде " S " компаниясы кедендік тексеру нәтижелері бойынша шығарылған хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Кодекстің 393-бабына сәйкес тауарларды шығару фактісін растайтын мәліметтерді тексеру мақсатында кеден органдарында тауарлардың Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінгені және (немесе) Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасын бұза отырып, Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында тұрғаны туралы ақпарат болған кезде кеден органдары Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында тұрған тауарларға қатысты кедендік бақылау жүргізуі мүмкін.
Кодекстің 40-бабына сәйкес тауарларды жіктеу деп қаралатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауар позицияларына, субпозицияларға және ішкі субпозицияларға кезең-кезеңімен жатқызу түсініледі.
Тауарларды жіктеу негізгі критерийлер негізінде жүзеге асырылады:
1) Өнім орындайтын функция;
2) тауар жасалған материал.
Бұл ретте СЭҚ ТН түсіндірудің негізгі қағидаларын және бөлімдерге, топтарға ескертпелерді (оның ішінде тауарлық позицияларға, субпозицияларға ескертпелерді), сондай-ақ ерекше сыныптау мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерді қолдану негізінде тауарларды өңдеу дәрежесін ескере отырып, тауарлық кіші субпозицияларға бір мәнді жатқызу қағидаты сақталады.
Кеден органы тауарларды шығарғанға дейін де, шығарғаннан кейін де кедендік декларациялау кезінде олардың дұрыс жіктелмегенін кеден органы анықтаған жағдайда тауарларды жіктеуді жүзеге асырады. Бұл жағдайда кеден органы орындау үшін міндетті болып табылатын тауарларды жіктеу туралы шешім қабылдайды.
Қаралып отырған жағдайда, "S" компаниясы 2016-2019 жылдар кезеңінде. Австрия мен Украина компанияларымен жасалған сыртқы экономикалық келісімшарттар шеңберінде "трамадол Ланнахер таблеткалар", "трамадол Ланнахер инъекцияға арналған ерітінді", "трамадол-м инъекцияға арналған ерітінді" дәрілік заттарын 34 ДТ бойынша "ішкі тұтынуға арналған шығарылым" кедендік рәсімімен және СЭҚ ТН кодын мәлімдеумен жеткізу жүзеге асырылды - 3004 90 000 2 "терапиялық немесе профилактикалық мақсаттарда пайдалануға арналған, бөлшек сауда үшін нысандарға немесе орамдарға өлшеп оралған, аралас немесе аралас емес өнімдерден тұратын өзге де Дәрілік заттар (3002, 3005 немесе 3006 тауар позициясының тауарларынан басқа)" ретінде (әкелу кедендік бажы: БКТ мөлшерлемесі – 3% және ДСҰ мөлшерлемесі – 1,7%).
Қазақстан Республикасының 10.12.2008 ж. №99-IV және 25.12.2017 ж. №120-VI ҚРЗ Салық кодекстеріне, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 20.03.2018 ж. №124 және 07.06.2019 ж. №ҚР ДСМ-92 бұйрықтарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 26.01.2009 ж. №56 қаулысымен бекітілген тізбеге сәйкес жоғарыда көрсетілген тауарлар ҚҚС сомасын төлеуден босатылды.
Кеден органы жоғарыда көрсетілген дәрілік заттардың құрамын зерделеу барысында ЕАЭО СЭҚ ТН коды бойынша жіктелудің дұрыстығына, атап айтқанда, көрсетілген дәрілік заттардың құрамында алкалоидтардың болуына қатысты күмән тудырды.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген тауарларды жіктеудің дұрыстығын тексеру мақсатында кеден органы жоғарыда көрсетілген дәрілік заттардағы алкалоидтардың құрамына қатысты 27.11.2020 ж. кедендік сараптама тағайындады.
Дәрілік заттар мен препараттарды медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулықтарда көрсетілген мәліметтерге, сондай-ақ келтірілген тіркеу нөмірлері мен интернет ресурстар материалдарына негізделген 21.12.2020 жылғы кедендік сарапшының қорытындысына сәйкес жоғарыда көрсетілген препараттар дәрілік заттар ретінде сәйкестендірілетіні және құрамында белсенді заттардың келтірілген формулаларына сәйкес синтезделген алкалоидтар бар екені анықталды.
Кеден органы 21.12.2020 ж. кедендік сарапшының қорытындысы негізінде 33 ДТ ресімделген "трамадол Ланнахер таблеткалары", "трамадол Ланнахер инъекцияға арналған ерітіндісі", "Трамадол-м инъекцияға арналған ерітіндісі" дәрілік заттарына қатысты 23.12.2020 ж. тауарларды жіктеу туралы шешім қабылдады, онда:
- 9 тт бойынша ресімделген тауарлар ЕАЭО СЭҚ ТН тауарлық кіші қосалқы позициясында сыныпталған– 3004 40 000 8" терапевтік немесе профилактикалық мақсаттарда пайдалануға арналған аралас немесе аралас емес өнімдерден тұратын, мөлшерленген дәрілік нысандар түрінде (трансдермалдық жүйелер нысанындағы дәрілік заттарды қоса алғанда) немесе бөлшек саудаға арналған нысандарға немесе орамдарға өлшеп оралған, құрамында алкалоидтар немесе олардың туындылары бар, бірақ құрамында гормондар, 2937 тауар позициясының өзге де қосылыстары немесе антибиотиктер жоқ өзге де Дәрілік заттар (3002, 3005 немесе 3006 тауар позициясының тауарларынан басқа) ретінде.
- 24 ТТ бойынша ресімделген тауарлар ЕАЭО СЭҚ ТН тауарлық кіші қосалқы позициясында сыныпталған– 3004 49 000 9" құрамында алкалоидтар немесе олардың туындылары бар өзге де Дәрілік заттар (3002, 3005 немесе 3006 тауар позициясының тауарларынан басқа) терапевтік немесе профилактикалық мақсаттарда пайдалануға арналған, мөлшерленген дәрілік нысандар түрінде (трансдермалдық жүйелер нысанындағы дәрілік заттарды қоса алғанда) немесе бөлшек саудаға арналған нысандарға немесе орамдарға өлшеніп салынған өзге де Дәрілік заттар (3002, 3005 немесе 3006 тауар позициясының тауарларынан басқа) ретінде.
Бұл ретте ЕАЭО СЭҚ ТН 3004 40 000 8 және 3004 49 000 9 тауар кіші қосалқы позициясында жіктелетін 15 ДТ бойынша тауарларға БКТ - 5% мөлшерлемесі бойынша кедендік әкелу бажы салынады, өйткені кедендік тазарту кезеңінде БКТ мөлшерлемесі қолданылған.
10 ДТ бойынша тауарларға ДСҰ – 3,3% мөлшерлемесі бойынша кедендік әкелу бажы салынады, өйткені кедендік тазарту кезеңінде ДСҰ мөлшерлемесі қолданылған.
Дәрілік заттарға қатысты 6 ДТ бойынша – " Аминазин - Денсаулық таблеткалары "және" инъекцияға арналған Лира-ерітінді " 23.12.2020 ж. тауарды сыныптау туралы шешім шығарылды, оларға сәйкес осы тауарлар ЕАЭО СЭҚ ТН коды бойынша жіктелді– 3004 49 000 9 (кедендік әкелу бажы, БКТ мөлшерлемесі - 5%).
Кеден органы еркін сауда туралы келісімге сәйкес кедендік баждарды қолданбаған және шартты түрде есептеген, бұл ретте 1 ДТ - дан "Аминазин – Денсаулық таблеткалары" тауарына қатысты кедендік декларациялау үшін кедендік алым есептелген.
Бұл ретте "S" компаниясы шағымда 1-ші ТД бойынша кедендік декларациялау үшін кедендік алымды есептеу фактісіне дау айтпайды.
"S" компаниясы шағымға қоса берген Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығының 27.01.2021 жылғы хатына сәйкес, "трамадол" дәрілік заты құрамында алкалоидтар бар препараттар класына жатпағаны жөн.
Көрсетілген дәрілік заттардың ерекшелігін ескере отырып, ҚР Денсаулық сақтау министрлігіне (бұдан әрі – ҚР ДСМ) құрамында алкалоидтар немесе олардың туындылары бар препараттар класына "трамадол Ланнахер таблеткалары", "трамадол Ланнахер инъекцияға арналған ерітіндісі", "Трамадол-м инъекцияға арналған ерітіндісі" дәрілік заттарын жатқызу бөлігінде түсіндірмелер беру туралы хат жолданды.
ҚР ДСМ Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің 05.05.2021 жылғы жауабына сәйкес, "трамадол" – опиоидты синтетикалық анальгетик, демек, химиялық синтез әдістерімен алынған қосылыстар негізіндегі препараттарды құрамында алкалоидтар бар препараттар класына жатқызуға болмайды.
Жоғарыда көрсетілген мәліметтерді назарға ала отырып, "трамадол Ланнахер таблеткалары", "трамадол Ланнахер инъекцияға арналған ерітінді", "трамадол-м инъекцияға арналған ерітінді" дәрілік заттары СЭҚ ТН тауарлық субпозицияларына жатпайды - 3004 49 000 9 және 3004 40 000 8, өйткені құрамында алкалоидтар жоқ.