Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, мүлік салығы, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлем.
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді, мүлік салығын, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақыны қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "K" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2015 ж. бастап салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "K" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2015 ж.бойынша, оның нәтижелері бойынша КТС бойынша 210 667,0 мың теңге сомасында хабарлама, төлем көзінен салық салынатын табыстардан 7 432,3 мың теңге сомасында жеке табыс салығы және 249,6 мың теңге сомасында өсімпұл, 6 410,8 мың теңге сомасында әлеуметтік салық және 318,8 мың теңге сомасында өсімпұл, 17 416,1 мың теңге сомасында заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлкіне салынатын салық және 4 419,2 мың теңге, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлем 242,0 мың теңге сомасында және өсімақы 46,6 мың теңге сомасында, залалды азайту 2 506 094,3 мың теңге сомасында..
"K" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының КТС бойынша 1 898 117,8 мың теңге сомасында, мүлік салығы 21 835,3 мың теңге сомасында, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы 288,9 мың теңге сомасында, төлем көзінен КТС 21 030,9 мың теңге сомасында залалды азайту бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10.12.Кодексінің (Салық кодексі) 100-бабының 3-тармағын бұза отырып, компанияның болашақ кезеңдердің жасалған кезеңіне сәйкес келмейтін шығыстарын шегерімге жатқызғаны салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады.
"K" компаниясы тексеруші маманның кезеңнің басындағы болашақ кезеңдер шығыстарының сальдосы (бұдан әрі-РБС) бөлігіндегі дәлелдерімен келіспейді, өйткені компанияның бекітуі бойынша тексеру барысында шегерімдердің азаю себептері салық заңнамасының нормаларына қайшы келеді, ал кезеңнің соңындағы сальдоны айқындай отырып, тексеруші маман салық заңнамасының нормаларын басшылыққа алды.
Сондықтан, "K" компаниясының пікірінше, салық төлеушінің жағдайын нашарлататын шығындардың бір бабы бойынша шығындарды анықтауда әртүрлі әдістерді қолдануға жол берілмейді және әділеттілік пен бірлік қағидаттарына қайшы келеді.
Шағымда бекіту бойынша бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес 2015 жылдың басындағы сальдо Рбс шоты бойынша 2 483,1 мың теңгені құрайды, 2015 жылдың ішінде Рбс бойынша шығыстар 12 720,0 мың теңгеге есептелген, 2015 жылдың соңындағы РБС сальдосы 1 823,7 мың теңгені құрайды. Шағымнан келіп шығатыны, 2015 жылғы КТС бойынша декларацияда (100.00.00 Н.) 100.00.009 V жолында кезең басындағы РБС сальдосының орнына 2015 жылғы Рбс бойынша ағымдағы шығыстар қате көрсетілген, олар "өзге де қызметтер мен жұмыстар"100.00.009 III h жолында көрсетілуге тиіс.
Сондай-ақ шағымда 2014 жылғы КТС бойынша декларацияда 100.00.009 IX жолында қате "K" компаниясы кезеңнің соңында РБС нөлдік сальдосын көрсеткені атап өтілді, өйткені РБС шоты бойынша бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес 2014 жылдың соңындағы сальдо 2 483,1 мың теңгені құрайды.
Осыған байланысты "K" компаниясы талап қою мерзімі өтіп кеткендіктен, 2014 жылғы КТС бойынша декларацияға түзету енгізе алмайтындығын, сондай-ақ компанияның 2015 жылға жататын РБС бойынша шығыстарды дер кезінде шегерімге жатқызбағанын ескере отырып, Компания 2015 жылдың басындағы сальдоны көрсетуді және 2015 жылы 12 720,0 мың теңге сомасына Рбс бойынша шегерімдерге жатқызуды талап етеді.
"K" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 56-бабы 2-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 3-тармағына сәйкес операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетіледі, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғаларды көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс.
Осылайша, Салық кодексінің нормаларына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Салық кодексінің 100-бабы 1 және 3-тармақтарының негізінде шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
Болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Қаралатын жағдайда, 2014 жылғы 100.00 Н.КТС бойынша декларацияда "K" компаниясы 100.00.009 IX "болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылатын және кейінгі салық преиодтарына шегерімге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны "0" теңге деп көрсетілген.
2015 жылғы КТС бойынша декларацияда 100.00.009 V "алдыңғы салық кезеңдеріндегі болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылатын және есепті салық кезеңінде шегерімге жатқызылатын жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны" жолы бойынша 11211,5 мың теңге сомасы көрсетілген.
Тиісінше 2014 жылғы КТС бойынша декларациядан компания РБС сомасын 2015 жылғы КТС бойынша декларацияға көшірмеген.
Бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес (2015 жылғы айналым-сальдо ведомосы) жыл басындағы РБС бойынша барлық шоттар сальдосы 2483,1 мың теңгені құрады, жыл соңындағы РБС бойынша барлық шоттар сальдосы 1823,7 мың теңгені құрады.
Бұл жағдайда, шағымда белгіленгендей, Компания 2014 жылғы КТС бойынша декларацияның 100.00.009 IX жолын толтырмады, бухгалтерлік есепке сәйкес келмейді, 2015 жылғы КТС бойынша декларацияның 100.00.009 V жолында "кезең басына" сальдосының орнына 2015 жылғы РБС бойынша ағымдағы шығыстар көрсетілген, олар "өзге де қызметтер мен жұмыстар"100.00.009 III h жолында көрсетілуге тиіс.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2014 жылғы 25 желтоқсандағы № 1310 бұйрығымен бекітілген корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігін (декларацияны) (100.00-нысан) жасау қағидасының 17-тармағының 1) тармақшасына сәйкес 100.00.009 V жолында алдыңғы салық кезеңдеріндегі болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылған және есепті салық кезеңінде шегерімге жатқызылған жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі.
2014 жылғы КТС бойынша декларацияға сәйкес (100.00 Н.), 100.00.009 IX жолында есепті салық кезеңінде болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылған және Компанияның келесі салық кезеңдерінде шегерімге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны 0,0 мың теңге сомасында көрсетіледі.
Шағымданған салықтық тексеру 01.01.2015 жылдан бастап 31.12.2015 жылға дейінгі салық кезеңдерін қамтығанын көрсету қажет, сондықтан тексеру барысында 2014 жылдың аяғындағы болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылған жұмыстар мен қызметтердің құнын, ТМҚ өзіндік құнын анықтау мүмкін болмады.
Бұл жағдайда тексеруші маманның тексеруі барысында 2015 жылғы 100.00.009 V "алдыңғы салық кезеңдеріндегі болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылатын және есепті салық кезеңінде шегерімге жатқызылатын жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны" жолынан 11 211,5 мың теңге сомасы алынып тасталды, бұдан басқа "өзге де қызметтер мен жұмыстар" 100.00.009 Н жолынан 2015 жылғы Болашақ кезеңдер шығыстарының сомасы болып табылатын 1823,7 мың теңге сомасы Алып тасталды.. компания басқа қызметтер мен жұмыстарға жатқызған бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес.
Осылайша, "K" компаниясы 2014 жылғы салық есептілігінде 2014 жылғы КТС бойынша декларацияда келесі салық кезеңдерінде шегерімге жатқызылуы тиіс болашақ кезеңдердің шығыстары көрсетілмеген, бұл ретте аталған салық кезеңі үшін қосымша есептілікті осы көрсеткішті түзетумен "K" компаниясы ұсынбаған.
Тексеру 01.01.2015 ж. бастап 31.12.2015 ж. дейінгі кезеңде жүргізілгенін атап өткен жөн, құжаттар тек тексерілетін кезең үшін (2015 ж.) ұсынылды, бұл ретте компанияның есепті салық кезеңінде болашақ кезеңдердің шығыстары деп танылған және кейінгі салық кезеңдерінде шегерімге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны "2014 ж.КТС бойынша декларациядағы 100.00.009 IX жолы бойынша деректер" ЖШС КТС бойынша декларациясында 2014ж. өз бетінше нөлденген.
Бұл ретте, салық төлеушінің Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес туындайтын мемлекет алдындағы міндеттемесі салық міндеттемесі деп танылатын Салық кодексінің 26-бабының 1-тармағына сәйкес, оған байланысты салық төлеуші салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындауға, салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеуге және төлеуге міндетті.
Тиісінше, есептілікті ұсыну және жасау салық органы емес, компанияның міндеті болып табылады және шағымда 2015 жылдың басындағы сальдоны көрсету және компанияның РБС бойынша тиісті соманы шегерімге жатқызу талабы дұрыс емес болып табылады.