Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді және қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "О" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2017 ж. бастап "О" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді. нәтижелері бойынша 894 332,2 мың теңге сомасында мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін түсімдерді және 92 190,0 мың теңге өсімпұлды, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) 158 475,1 мың теңге сомасында және 23 407,8 мың теңге өсімпұл (ҚҚС) қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды.12 617,3 мың теңге және 813,0 мың теңге өсімпұл.
"О" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда КТС және ҚҚС есептеу бөлігінде салық органының шешімін жоюды сұрайды.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (25.12.2017 ж.Салық кодексі) 25.12.2017 ж. №120-VI Кодексінің 226-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жылдық жиынтық табысқа салық төлеушінің ҚҚС және акциз сомасын, оның ішінде өткізуден түсетін табысты қоспай, табыстарының барлық түрлері енгізіледі.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 227 – бабына сәйкес, 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 228-240-баптарына, сондай-ақ 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 258-бабының 4-тармағында көрсетілген, 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 258-бабының 1-тармағында көрсетілген шығыстар сомасынан аспайтын бөлігіндегі табыстардан басқа, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде туындайтын кіріс сомасы өткізуден түсетін табыс деп танылады. 25.12.2017 ж.
Сатудан түскен табыс ҚҚС және акциз сомасын қоспай, өткізілген тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны мөлшерінде айқындалады.
Өткізуден түскен табысты тану күні Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалады.
Осы бөлімнің мақсатында қызметтер көрсетуден алынатын табысқа сондай-ақ: кредит (қарыз, микрокредит) бойынша, репо операциялары бойынша сыйақы түріндегі кіріс; лизинг шарты бойынша мүлікті беру бойынша сыйақы түріндегі кіріс; роялти; лизингтен басқа, мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) беруден түсетін кіріс жатады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 380-бабының 1-тармағында салық салынатын айналымның мөлшері, егер осы бапта және Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында өзгеше көзделмесе, мәміле тараптары қолданатын бағалар мен тарифтерді негізге ала отырып, оларға ҚҚС қоспай өткізілетін тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны негізінде айқындалады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 242 – бабының 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы бапта және 25.12.2017 жылғы Салық Кодексінің 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде нақты жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Егер осы бапта және 25.12.2017 жылғы Салық Кодексінің 243 – 263-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану, оларды тану күнін қоса алғанда, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Шығыстарды халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес тану тәртібі Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар 25.12.2017 жылғы Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсаттары үшін ескеріледі.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызылатын ҚҚС сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса, алынған тауарлар, жұмыстар және көрсетілетін қызметтер үшін төленуге жататын ҚҚС сомасы болып танылады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 400-бабына сәйкес шот-фактура ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылатынын атап өткен жөн.
Бұл ретте барлық ҚҚС төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылатын шот-фактураны жазып беру 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 412-бабының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 190-бабының 1-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделгенін атап өту қажет. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы: "бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - бухгалтерлік есеп туралы Заң) сәйкес оны жүргізу бойынша міндет жүктелген тұлғалар үшін – бухгалтерлік құжаттаманы; осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін - тексерудің стандартты файлын; осы баптың 4 – тармағында көрсетілген тұлғалар үшін-бастапқы есепке алу құжаттарын; салықтық нысандарды; салықтық; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салықтық есепке алу бухгалтерлік есепке алу деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында, сондай-ақ есеп саясатында регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың ретке келтірілген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар тікелей аяқталғаннан кейін жасалуға тиіс.
Бұдан басқа, бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда басқаларымен қатар операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты адамдар лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолтаңбасын көрсету көзделген міндетті деректемелер болуға тиіс.
Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар кіріс алуға бағытталуы және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылуы тиіс, сондай-ақ басшы және бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен осыған уәкілеттік берілген қызметкер қол қойған тиісті құжаттармен расталуы тиіс болған жағдайда ҚҚС бойынша шегерімге және есепке жатқызылуға жатады. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
1.1.Жылдық жиынтық табыс пен салық салынатын айналымды ұлғайту.
Шағымда "о" компаниясының 2018-2020 жылдар аралығындағы жылдық жиынтық табысы мен салық салынатын айналымының құрамына қарыз алушылардан "Т"компаниясының пайдасына ұсталатын комиссия сомасы негізсіз қосылғаны көрсетілген.
"О" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
4.2. тармақ. "О" компаниясының мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыра алатындығы анықталды: қарыздар беру және Қазақстан Республикасының заңнамасымен сұралмаған басқа да қызмет түрлері.
"О" компаниясының бас директорының 22.02.2019 ж.бұйрығымен бекітілген "о" компаниясының қарыздарын беру және қызмет көрсету қағидаларында (бұдан әрі - қағидалар) қағидалар Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әзірленгені және "О" компаниясы мен қарыз алушы болып табылатын жеке тұлға (бұдан әрі мәтін бойынша – Клиент) арасында туындайтын, клиенттің "О"компаниясынан қарыз алуына байланысты қатынастарды реттейтіні белгіленген.
Яғни, "О" компаниясы қарыз алушыларға Интернет желісінде микрокредиттер (онлайн қарыз) беру бойынша қызметті жүзеге асырады.