Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "N" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "N" компаниясына 01.01.2014 жылдан бастап 31.12.2014 жылға дейінгі кезең үшін кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін 892 026,4 мың теңге сомасындағы түсімдерді және 46 4681,5 мың теңге өсімпұлды, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама 116,8 мың теңге және өсімпұл 10 329,5 мың теңге.
"N" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда КТС, ҚҚС есептеу бөлігінде салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымда "N" компаниясының Банкпен 20.03.2006 ж.кредит желісін беру туралы келісім және 8,5% сыйақы мөлшерлемесімен 3 700 000,0 мың теңге мөлшерінде қарыз беруге 03.03.2014 ж. банктік қарыз шарты жасалғаны көрсетілген.
"N" компаниясы қарыздың бір бөлігі "С" компаниясының еншілес ұйымына қарыз беруге пайдаланылғанын растайды, осыған байланысты Банк "N" компаниясына қарыз қаражатын мақсатсыз пайдаланғаны үшін 65 000,0 мың теңге сомасында айыппұл салды.
Сонымен қатар, айыппұлдың бұл сомасы кіріс алуға тікелей байланысты. Осылайша, "N" компаниясы "с" компаниясына 9% жоғары сыйақы мөлшерлемесі бойынша қарыз берді. Яғни, "N" компаниясының қарыз қаражатын басқа тұлғаға беруден қосымша табысы бар.
Сондай-ақ, шағымда "А" компаниясы үшін объектіні салуға байланысты 111 047,4 мың теңге сомасындағы айыппұл санкцияларының сомасы шегерімдерден алынып тасталғаны келтірілген.
"N" компаниясы осы Келісімшарт бойынша табыс 2010 жылы алынғанын, ал айыппұл 2014 жылы туындағанын, келісімшарттың талаптары "N" компаниясының банк кепілдігін беру жөніндегі міндетін көздегендігіне байланысты, оны орындамағаны үшін шарттық қатынастарда айыппұл көзделгенін бекітеді.
"N" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
10.12.2008 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексінің (10.12.2008 ж. Салық кодексі) 100-бабының 1-тармағына сәйкес, салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары, 10.12.2008 ж. Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.
Бұл ретте, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 3-тармағында шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізетіні көзделген. ҚЕХС-қа және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабының 6-тармағына сәйкес, егер 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 103, 115-баптарында өзгеше белгіленбесе, тағайындалған немесе танылған айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыптары шегерімге жатады.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 293 - бабына сәйкес борышқор міндеттемені орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда, атап айтқанда-орындау мерзімін өткізіп алған жағдайда кредиторға төлеуге міндетті, заңдарда немесе шартта айқындалған ақша сомасы тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) деп танылады.
Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексінің 298-бабына сәйкес борышкерді міндеттемені бұзғаны үшін жауаптылыққа тарту шарттары болған кезде міндеттемені орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін тұрақсыздық айыбы өндіріп алынады.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 349 - бабы 1-тармағының негізінде міндеттемені орындамау не тиісінше орындамау (уақтылы орындамау, тауарлар мен жұмыстардың кемшіліктерімен, міндеттеменің мазмұнында айқындалған басқа да шарттарды бұзу) - тиісінше орындамау міндеттемені бұзу деп түсініледі.
1.1.Банк.
Қаралып отырған жағдайда, шағымға қоса берілген құжаттарға сәйкес, "N" компаниясы 03.03.2014 ж.Банкпен 04.03.2014 ж. бастап 03.06.2014 ж. аралығындағы кезеңде 8,5% сыйақы мөлшерлемесі бойынша 3 700 000,0 мың теңге мөлшеріндегі қарыз сомасына банктік қарыз шартын жасағандығы анықталды.
Шарттың 2.6 және 2.7-тармақтарында қарызды мақсатты алу айналым қаражатын толықтыру болып табылатындығы және шарт талаптары бұзылған жағдайда Тараптар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапты болатындығы белгіленген.
Бұдан әрі, 04.05.2015 ж. хатымен Банк " N "компаниясына 2014 ж. сәуірде банк 500 000,0 мың теңге сомаға 13.03.2014 ж. қарыз шарты бойынша кредит қаражатын мақсатсыз пайдаланғанын анықтағанын хабарлайды және банк 22.04.2014 ж." N "компаниясының 65 000,0 мың теңге мөлшерінде айыппұл сомасын төлегені туралы шешім қабылдады, бұл ретте аталған айыппұл сомасын" N "компаниясы банкке 2014 ж." N " компаниясымен 25.04.2014 ж.
30.09.2014 ж. "N" компаниясы "с" компаниясымен Қаржылық көмек шарты жасалғанын атап өту қажет, онда "N" компаниясы "с" компаниясына мерзімділік және қайтарымдылық шарттарында үш ай мерзімге 183 000,0 мың теңге сомаға қаржыландыруды ұсынады, әрбір транш бойынша есептелетін пайыздық мөлшерлеме 9% - ды құрайды.
Сонымен қатар, 30.09.2014 ж. "С" компаниясымен жасалған қаржылық көмек шартында берілетін ақша қаражаты 13.03.2014 ж. шарт бойынша банктен алынған кредиттік қаражат болып табылатыны туралы ақпарат жоқ.
Осылайша, "N" компаниясының банктен банктік қарыз шарты бойынша алынған кредиттік қаражаттың 30.09.2014 ж.қаржылық көмек шарты бойынша "С" компаниясына берілгендігі және кіріс алуға бағытталған қаржы-шаруашылық қызметте пайдаланылғаны туралы бекітуі бастапқы құжаттармен және бухгалтерлік есеп тіркелімдерімен расталмаған.
Сондай-ақ, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100-бабы 6-тармағының ережелеріне сәйкес, егер 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 103, 115-баптарында өзгеше белгіленбесе, тағайындалған немесе танылған айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыптары шегерімге жатады.
Бұдан басқа, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 115-бабының 1) тармақшасына сәйкес кіріс алуға бағытталған қызметпен байланысты емес шығындар шегерімге жатпайды.
Демек, 25.04.2014 ж. "N" компаниясының банк атына төлеген 65 000,0 мың теңге мөлшеріндегі айыппұл сомасы 30.09.2014 ж. "С" компаниясына қаржылық көмек берумен байланысты болып табылады, тексеру барысында және шағымды қарауға ұсынылған бастапқы құжаттармен және бухгалтерлік есеп тіркелімдерімен расталмаған.
Баяндалған мән-жайларды ескере отырып, 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 100, 115-баптарының ережелеріне сәйкес тексеру нәтижелері бойынша 65 000,0 мың теңге мөлшеріндегі айыппұл сомасын шегерімдерден алып тастау негізделген болып табылады.
1.2. "А"Компаниясы
"N" компаниясы (мердігер) шағымды қарауға "N" компаниясы "А" компаниясымен жасасқан инжинирингке, жеткізуге және құрылысқа арналған 08.08.2008 ж.келісімшарттың (бұдан әрі - келісімшарт) бір бөлігін ұсынды.
Келісімшарт талаптарында мыналар қарастырылған:
- 2.17.3 тармақ.: Тапсырыс беруші жазбаша хабарлама болған кезде мердігердің Тапсырыс беруші алдындағы кез келген борышын және өзге де міндеттемелерін осы Келісімшартқа сәйкес мердігерге төленуге жататын сомалардан шегере алады".;
- 2.30 тармақ.: мердігер келісімшартты беру туралы хатты алғаннан кейін 28 (жиырма сегіз) күн ішінде банктің немесе Тапсырыс беруші үшін қолайлы өзге де қаржы мекемесінің қайтарып алынбайтын шартсыз кепілдігі нысанында келісімшартты орындау кепілдігін өз есебінен береді. Келісімшартты орындаудың банктік кепілдігі бұрын қабылданған жұмыстардың көлеміне және Тапсырыс беруші мен мердігер арасында жүргізілген төлемдерге қарамастан, тендерлік өтінімдерді берудің соңғы мерзіміне дейін бір жұмыс күні бұрын ҚР Ұлттық Банкі белгілеген АҚШ доллары бағамына келісімшартты орындаудың Банктік кепілдігін орындау күніне ҚР Ұлттық Банкі белгілеген АҚШ доллары бағамының өзгеруіне байланысты ол бойынша барлық міндеттемелерді индекстеуді көздеуге тиіс. Мердігер келісімшарттың қазақстандық теңгемен орындалуына банктік кепілдік беруге тиіс. Келісімшартты басқа валюталарда орындаудың банктік кепілдігі қабылданбайды.
Келісімшартты орындау кепілдігін Тапсырыс беруші ұстап қалады және мемлекеттік қабылдау комиссиясы жұмысты түпкілікті қабылдау актісін бергеннен кейін және кепілдік сомасының ұстап қалуын ескере отырып, 2.33 - тармаққа сәйкес мердігерге қайтарылады.
Егер, алайда, осы Келісім-шарт күшіне енген сәтте түпкілікті қабылдау 6.0-бөлімдегі жоба кестесінде көрсетілген күннен кейін жүргізіледі. мердігер келісімшартты орындау кепілдігінің эмиссиясын қамтамасыз ететін Банкті хабардар етуге, кепілдіктің қолданылу мерзімін осы Келісімшарт бойынша міндеттемелер шеңберінде түпкілікті қабылдаудың күтілетін күніне дейін ұзартуға тиіс. Егер мердігер осы келісімшарттың талаптарын сақтамаса немесе келісімшарт бойынша мердігердің міндеттемелерін орындаудың банктік кепілдігінің қолданысын ұзартуды қамтамасыз етуге қабілетсіз болса, Тапсырыс беруші келісімшартты орындау кепілдігі бойынша өзінің құқығын пайдалана алады. Келісімшартты орындау кепілдігін беруге қолданылатын барлық банктік алымдар тек мердігердің есебінен ғана өтеледі;