Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "О" компаниясынан кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауардың кедендік құны – "мұздатылған кальмар және асшаяндар" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 4 123,9 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"О" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "О" компаниясы кедендік тексеру барысында кеден органы құжаттар мен мәліметтерді талап еткенін хабарлайды, олар өз кезегінде "О" компаниясы басқа елдердегі контрагенттерден сұратылған.
Тексеру кезеңі карантин кезеңімен тұспа-тұс келуіне байланысты "О" компаниясының сұратылған құжаттарды ұсынуға мүмкіндігі болмады. Сұратылған құжаттар "туралы" компанияға тәуелсіз себептер бойынша тексеру аяқталғаннан кейін кідіріспен алынды. Осыған байланысты, тексеру құжаттар болмаған кезде жүргізілді, бұл оның нәтижелеріне әсер етті.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, "О" компаниясы кедендік тексеру актісінің нәтижесін оны қайта жаңарту жолымен қайта қарауды және 21.08.2020 ж. бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 89-бабына сәйкес кеден органдары мен төлеушілердің талаптары бойынша талап қою мерзімі тауарларды кедендік декларациялау мен шығару аяқталған күннен бастап есептелетін бес жылды құрайды.
Кодекстің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны белгіленген.
Қаралып отырған жағдайда "о" компаниясы "S" (Үндістан), "C" (Үндістан) және "A" (Үндістан) компанияларымен жасалған келісімшарттар шеңберінде Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына "мұздатылған кальмар", "мұздатылған асшаяндар"тауарлары импортталды.
"О" компаниясының тауарларды декларациялау "ішкі тұтыну үшін шығару" кедендік рәсімі бойынша жүргізілді, әкелінген тауарлардың кедендік құны әкелінетін тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша айқындалды (1 – әдіс), онда ИКЖ "мұздатылған асшаяндарға" - 5,64; 5,70; 6,44 АҚШ долларын/кг, ал "мұздатылған кальмарға" тауарларға – 2,59; 2,68; 2,90 АҚШ долларын/кг құрады.
Бұдан әрі кеден органының тауарларға қатысты кедендік тексеру нәтижелері бойынша – тауарларға арналған 5 декларацияда мәлімделген "мұздатылған асшаяндар" және "мұздатылған кальмарлар", әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша әдіс (1-әдіс) ЗКЖ қолдана отырып, резервтік әдіске (6 - әдіс) өзгертілді – тауар бойынша - "мұздатылған асшаяндар" – 0,84 және 8,57 АҚШ доллары/кг, ал тауар бойынша - "мұздатылған кальмарлар" ЗКЖ-3,10 АҚШ доллары/кг. "Мұздатылған асшаяндар" тауары мәлімделген 17.09.2018 ж. ТД бойынша әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша әдіс (1 – әдіс) Икс қолданумен біртекті тауарлармен мәміле әдісіне (3 – әдіс) өзгертілді-8,57 АҚШ доллары/кг.
Кодекстің 65-бабына сәйкес тауарлардың кедендік құны және оны айқындауға қатысты мәліметтер дұрыс, саны жағынан айқындалатын және құжатпен расталған ақпаратқа негізделуге тиіс.
Тауарлардың кедендік құнын айқындау тауарлардың еркін немесе жалған кедендік құнын пайдалануға негізделмеуге тиіс.
Кодекстің 417-бабына сәйкес кеден органы тауарлардың кедендік құны бойынша мәлімделген мәліметтердің дұрыстығын тексеру мақсатында кедендік тексеру барысында "О" компаниясының атына 26.02.2020 ж. құжаттар мен мәліметтерді (ТД 44-бағанында көрсетілген тауарға ілеспе құжаттар, прайс-парақтар, жөнелтуші елдің кедендік декларациясы, ақша қаражатын төлеу, жеткізушілермен салыстыру актілері және тағы басқа) ұсыну мерзімі осы талапты алған сәттен бастап 10 жұмыс күні ішінде ұсыну жөніндегі
Осы талапты орындау шеңберінде "О" компаниясы 11.03.2020 ж.хатпен кеден органына құжаттарды ұсыну мерзімін 11.04.2020 ж. дейін ұзарту туралы өтінішпен жүгінді, себебі кеден органына жіберуге жататын және 34 ДТ-дан тұратын құжаттар жиынтығы көп бетті.
Алайда мәлімделген кедендік құнды растайтын құжаттар өтінішхатта көрсетілген мерзімдерде ұсынылмады, сондай-ақ кедендік тексеру аяқталғанға дейін -21.08.2020 ж. ұсынылмады.
Бұл ретте кеден органы "О" компаниясының құжаттарын ұсыну туралы қайталама талапты жібермеді және құжаттарды ұсынбағаны үшін әкімшілік жазалау шаралары қолданбады.
Сонымен қатар, "О" компаниясы шағымға мынадай құжаттарды қоса берді: инвойстар, прайс-парақтар, жөнелтуші елдің экспорттық декларациялары, сапа сертификаттары мен шығу тегі сертификаттары, транзиттік декларациялар, CMR.
Жоғарыда көрсетілген құжаттарды қарап, мыналар анықталды. Осылайша, "О" компаниясы "с" компаниясымен жасалған 12.04.2018 ж.өнімді жеткізуге арналған келісімшарт шеңберінде "мұздатылған асшаяндар" және "мұздатылған кальмар"тауарларын әкелуді жүзеге асырды.
Жоғарыда көрсетілген келісімшарттың талаптарына сәйкес тауардың бағасы осы келісімшарттың ажырамас қосымшалары болып табылатын шот-фактуралар (инвойстар) негізінде АҚШ долларымен белгіленеді және Санкт-Петербург CFR шарттарында түсініледі.
12.04.2018 ж. өнімді жеткізуге арналған келісімшартқа 08.05.2019 ж. қосымша келісіммен келісімшарттың жалпы сомасы ұлғайтылды және келісімшарттың қолданылу мерзімі 31.12.2019 ж. дейін ұзартылды.
12.04.2018 ж. өнімді жеткізуге арналған келісімшартқа 01.07.2019 ж. қосымша келісіммен келісімшарттың жалпы сомасы ұлғайтылды.
Жоғарыда көрсетілген 25.09.2019 ж. ТД бойынша келісімшарт шеңберінде "О" компаниясы "мұздатылған асшаяндар, мөлшері 16/20" және "мұздатылған кальмар, мөлшері 20/40"тауарларын кедендік декларациялауды жүргізді. 13.07.2019 ж. инвойсқа сәйкес ДТ деректері бойынша статистикалық құны (11.05.2019 ж.проформа инвойсы) 84,4 мың АҚШ долларын құрайды, тауарлар Санкт-Петербургтегі CIF жеткізу шарттарында жеткізілді.
20.05.2019 ж., 30.05.2019 Ж. және 31.07.2019 ж. банк құжаттарына сәйкес "С" компаниясы 25.09.2019 ж. 2 ДТ бойынша 85,2 мың АҚШ доллары мөлшерінде төлем жүргізді. 10.09.2019 ж.төлем тапсырмасын негізге ала отырып, жеткізуші "О" компаниясына 0,71 мың АҚШ доллары мөлшеріндегі ақша қаражатын қайтарып берді. Осылайша, "О" компаниясы тауарды жеткізушіге 84,4 мың АҚШ доллары сомасына төлем жүргізді.
Жөнелтуші елдің (Үндістан) 17.07.2019 ж.экспорттық декларациясына сүйене отырып, 13.07.2019 ж. шот бойынша тауар құны 84,4 мың АҚШ долларын құрайды.
Сондай-ақ, "C" компаниясының 11.05.2019 жылғы прайс – парағына сәйкес тауардың құны – "мұздатылған кальмар, мөлшері 20/40" 2,90 АҚШ долларын, ал "мұздатылған асшаяндар, мөлшері 16/20" тауар бойынша құны– 14,50 АҚШ долларын, мөлшері 35/45-6,35 АҚШ долларын құрайды.
Осылайша, тауар үшін төлем төлем тапсырмаларында, экспорттық декларацияда және прайс-парақта көрсетілген тауар құнына сәйкес келеді.
Қалған 4-ТД бойынша да осындай жағдай орын алды, олар бойынша "О" компаниясы тауарлардың мәлімделген кедендік құнын растау үшін төлем тапсырмаларын, SWIFT растамаларын, жөнелтуші елдің экспорттық декларацияларын және прайс-парақтарын ұсынды.
Бұдан басқа, 05.12.2018 Ж.және 17.09.2018 ж. ТД үшін баға ақпаратының көзі ретінде кеден органы қабылдаған 04.07.2018 ж. ТД бойынша – "қоса беріліп отырған тізімге сәйкес тауарлар" (барлық тауарлар -5) мәлімделген, ол бойынша 5 тауар бойынша жалпы ЗКЖ 8,57 АҚШ долларын құрайды, ал ЗКЖ есептеу үшін тауарлардың біртектілігі/біртектілігі, сондай-ақ құндық және салмақтық параметрлері ескерілген тауарлар пайдаланылады.
Тиісінше осы ТД Кодекстің 69 және 72-баптарына сәйкес жоғарыда көрсетілген ТД (3 және 6-әдіс) бойынша баға ақпараты ретінде пайдаланыла алмайды.
Сондай-ақ тексеру актісінде бірдей/біртекті тауарларға бағалар ауқымын көрсете отырып, салыстырмалы талдау нәтижелері көрсетілмеген. Көрсетілген бағалардың болмауына байланысты Кодекстің 72-бабы 5-тармағының екі баламалы құнның неғұрлым жоғарысын кедендік мақсаттар үшін қолданбау туралы талаптары сақталғанын анықтау мүмкін емес.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, кеден органының кедендік тексеру нәтижелері бойынша кедендік әкелу бажын және ҚҚС есептеу заңсыз болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.