Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуі және уақтылы аударылуы, сондай-ақ 01.01.2012 ж. бастап міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдарды есептеудің, ұстап қалудың және аударудың толықтығы мен уақтылығы мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2016 ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша БСК есептеу туралы хабарлама шығарылды: 101110 мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығы 602 796,1 мың теңге салық және 199 984,0 мың теңге өсімпұл сомасында, 105101 өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы Қазақстан Республикасының аумағына салық сомасы 47,9 мың теңге және өсімпұл сомасы 10,3 мың теңге, шығын сомасы 716 773,4 мың теңге азайтылды.
"К" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
2012-2016 жылдар кезеңінде 2 252 154,1 мың теңге сомасына АМК-ға амортизациялық аударымдарды енгізуге қатысты.
Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 23-1-тармақшасын бұзу жылдық жиынтық табысқа (ӘБК) 2012-2015 жылдар кезеңінде бюджет қаражаты есебінен сатып алынған тіркелген активтер бойынша бухгалтерлік есеп бойынша есептелген амортизациялық аударымдардың сомалары енгізілмеген.
Салық органының осы қорытындысымен "К" компаниясы мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінен мемлекеттің жарғылық капиталға салымы ретінде қабылдаған тіркелген активтердің (негізгі құралдардың) салдарынан келіспейді және мемлекеттік субсидияларды тану өлшемдеріне жатпайды.
"К" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
"Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 4-тармағымен Мемлекеттік мүлік шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығымен мемлекеттік заңды тұлғаларға бекітіліп берілуі мүмкін.
"Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 141-бабының 2-тармағына сәйкес шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның қарамағында өзінің жарғылық мақсаттарында көзделген қызметті қамтамасыз ету үшін оған қажетті не осы қызметтің өнімі болып табылатын мүлік қана болуы мүмкін.
Мемлекеттік заңды тұлғаларға бекітіліп берілген мемлекеттік мүлікті беру қағидаларының 2-тармағына сәйкес,
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 1 маусымдағы №616 қаулысымен бекітілген мемлекеттік меншіктің бір түрінен екіншісіне мемлекеттік заңды тұлғаларға бекітіліп берілген мемлекеттік мүлікті мемлекеттік меншіктің бір түрінен екіншісіне беру мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:
республикалық меншіктегі мүліктік кешендер, акционерлік қоғамдардың акциялары және жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің жарғылық капиталдарындағы қатысу үлестері ретінде республикалық заңды тұлғалар облыс (республикалық маңызы бар қала, астана) әкімінің қолдаухаты негізінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша коммуналдық меншікке беріледі.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің 25.12.2013 ж. №997, "мемлекеттік меншіктің кейбір мәселелері туралы" 17.03.2014 ж. №267 және 27.03.2014 ж. №23 бұйрықтарымен "К" компаниясының теңгеріміне жарғылық капиталды толықтыруға Қазақстан Республикасы автомобиль жолдары комитетінен жол-пайдалану техникасы түріндегі негізгі құралдар берілді мазмұны үшін
ҚЕХС 16 56-тармағында Республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын және негізгі құралдарды сатып алуға ақшалай қаражат көзделген.
31.01.2014 ж., 31.03.2014 ж. мемлекеттік меншікті қабылдау-тапсыру актілері бойынша осы негізгі құралдар "К" компаниясының балансына қабылданды және бухгалтерлік есепте жарғылық капиталға жарна ретінде есепке алынды.
ХҚЕС (IAS) 20 "мемлекеттік субсидияларды есепке алу және мемлекеттік көмек туралы ақпаратты ашу" (бұдан әрі - ХҚЕС 20) 2 (с) тармағы осы стандарт ұйымның капиталына мемлекеттің қатысуына қатысты қолданылмайтынын белгілейді.
ХҚЕС (IAS) 16 "Негізгі құралдар" 6 және 49 – тармақтарына сәйкес амортизация-активтің амортизацияланатын шамасын оның пайдалы әрекет ету мерзімі ішінде жүйелі бөлу.
Қандай да бір кезең үшін амортизациялық аударымдардың сомасы әдетте пайданың немесе залалдың құрамында танылады.
активте жасалған болашақ экономикалық пайданы ұйым негізінен оны пайдалану арқылы пайдаланады.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы №234 Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетіледі, бұл ретте мыналар қамтамасыз етілуге тиіс:
- бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекіту және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғаларды көрсету.
Бұл ретте, қаржылық есептіліктің тұжырымдамалық негіздерінің 4-тарауының 4.6-тармағына сәйкес бапты оның активті, міндеттемені немесе меншікті капиталды айқындауға сәйкестігі тұрғысынан талдай отырып, оның құқықтық нысанына ғана емес, оның ішкі мазмұны мен экономикалық мәніне де назар аудару қажет.
"Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 36) тармақшасына сәйкес шаруашылық жүргізу құқығы-мемлекеттен мүлікті меншік иесі ретінде алған және Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде, осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген шектерде иелену, пайдалану және билік ету құқықтарын жүзеге асыратын шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның заттық құқығы бұл мүлікпен.
Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 23-1) тармақшасына сәйкес мемлекеттік кәсіпорынның шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығында осындай кәсіпорынға бекітілген негізгі құралдардың амортизациясына байланысты ХҚЕС-ке және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес туындайтын табысы жылдық жиынтық табысқа қосылады.
Қаралатын жағдайда, ішкі мазмұны мен экономикалық мәні негізге алына отырып, шаруашылық жүргізу құқығында бекітілген негізгі құралдардың амортизациялық аударымдары Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 23-1) тармақшасына сәйкес кірістер деп танылады және "К"компаниясының жылдық жиынтық табысына енгізілуге жатады.
Баяндалғанды ескере отырып, Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 23-1) тармақшасына сәйкес 2 252 154,1 мың теңге мөлшерінде 2012-2016жж. кезеңі үшін амортизациялық аударымдар сомасына ӘГҚ ұлғаюы салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізді деп танылды.
2016 жылғы желтоқсанда түскен ФА бойынша 187 990,1 мың теңге сомасына амортизациялық аударымдарды алып тастауға қатысты.
Залалды азайту үшін 2-топтың тіркелген активтері бойынша амортизациялық аударымдарды шегерімдерден жылдық жиынтық кіріс (ЖЖҚ) алумен байланысты емес ретінде алып тастау негіз болды, өйткені 2016 жылдың соңында (желтоқсан) әртүрлі жеткізушілерден 97 бірлік мөлшерінде автокөлік құралдары (трактор, автогрейдер, катоктар, дірілді аралас өздігінен жүрістер және т. б.) сатып алынды, олар құрылымдық бөлімшелерге берілді, содан кейін 2017 жылы тіркеліп, пайдалануға берілді. Бұл ретте, ФА шот-фактураларда және жеткізушіден қабылдау-тапсыру актілерінде көрсетілген күн бойынша бухгалтерлік есепте көрсетілген, ал бұл техника толық жинақталмауына байланысты 2016 жылы іс жүзінде пайдалануға берілмеген.
Салық органының осы қорытындысымен "К" компаниясы салықтық есепте тіркелген активтердің жиынтық есебі жүргізілетіндігіне (объект бойынша емес) байланысты келіспейді, тиісінше түскен актив бойынша амортизацияны бөлек есептеу талап етілмейді. Шегерімге салықтық есепке алу саясатында көрсетілген, бірақ Салық кодексінің 120-бабында көрсетілген шектен аспайтын норма бойынша салықтық есепке алуда есептелген амортизация сомасы жатады.
"К" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 116-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес тіркелген активтерге халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес салық төлеушінің бухгалтерлік есебіне түскен кезде ескерілген және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жылжымайтын мүлікке инвестициялар, материалдық емес және биологиялық активтер жатады. табыс алуға бағытталған.
Салық кодексінің 118-бабының 2-тармағына сәйкес егер осы бапта өзгеше көзделмесе, тіркелген активтердің бастапқы құнына тіркелген актив пайдалануға енгізілген күнге дейін салық төлеуші шеккен шығындар енгізіледі. Мұндай шығындарға тіркелген активті сатып алуға, оны өндіруге, салуға, монтаждауға және орнатуға арналған шығындар, сондай - ақ осы тармақтың екінші-бесінші абзацтарында көрсетілген шығындардан басқа, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес оның құнын ұлғайтатын басқа да шығындар жатады.