Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) "R" компаниясының заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС), ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды (ҚҚС).
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2016 ж. бастап 31.12.2016 ж. дейінгі кезең үшін КТС және ҚҚС есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "R" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 36 796,3 мың теңге сомасында КТС есептеу туралы хабарлама және 677,6 мың теңге өсімпұл, 25 160,8 мың теңге сомасында ҚҚС шығарылды. мың теңге және өсімпұл 2 280,0 мың теңге.
"R" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымда "R" компаниясы жұмыстарды мемлекеттік сатып алу туралы шарттарға сәйкес "СР" компаниясымен (өнім беруші), "RG" компаниясымен (өнім беруші) құрылыс материалдарын жеткізуге шарттар жасағандығы көрсетілген: 1) 19.08.2015 ж. №115 "ЖКО және жылу желілерін қайта жаңарту" объектісі бойынша; 2) құрылыс материалдарын жеткізу бойынша шарттар 13.06.2016 ж. №37 "БСМП арналған жылу желілерінің құрылысы" нысаны бойынша.
Бұл объектілер қабылдау актілері бойынша пайдалануға қабылданды, бұл ретте орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарының (ҚМЖ) және құрылыс материалдарының сапасы техникалық қадағалау қорытындысымен расталады. Осыған байланысты, "R" компаниясы "CP" компаниясымен және "RG"компаниясымен жасалған жалған мәмілелерді тану бөлігінде салықтық тексеру нәтижелерін дәрменсіз деп санайды.
"R" компаниясы ҚР Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 157-160-баптарына сәйкес, оған сәйкес құқықтық салдарлар жасау ниетінсіз, тек түрі үшін жасалған мәмілені (жалған мәмілені) сот жарамсыз деп таниды деп пайымдайды. Ал сот тәртібінде аталған жеткізушілермен жасалған мәмілелер жарамсыз деп танылмады.
Бұдан басқа, салық органы қылмыстық іс шеңберінде экономикалық тергеу қызметі тағайындаған, "CP" компаниясы мен "RG" компаниясының құжаттарында (шот-фактуралар, жүкқұжаттар, шарттар, кіріс-кассалық ордерлерге түбіртектер, салыстырып тексеру актісі) қолтаңбаларды осы кәсіпорындардың директорлары орындамағанын растайтын қолжазба сараптамасының қорытындысын ұсынған жоқ.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2008 жылғы 10 желтоқсандағы ҚР Кодексінің (Салық кодексі) 56, 100, 256 - баптарына, 2007 жылғы 28 желтоқсандағы "бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" ҚР Заңының 6, 7-баптарына (бұдан әрі-2007 жылғы 28.02. Заң) сәйкес салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай.) осы мәмілелерді жалған деп тануға байланысты "CP" компаниясымен, "RG" компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстар 2016 жылғы шегерімдерден және 2016 жылғы 2-4 тоқсанға есепке жатқызудан Алып тасталды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 100-бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
Салық кодексінің 256-бабы 1-тармағына сәйкес, егер салық кодексінің 34-тарауында өзгеше көзделмесе, бюджетке жарнаға жататын салық сомасын айқындау кезінде салық кодексінің 228-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы алынған және төленген ҚҚС сомаларын есепке жатқызуға құқылы. негізгі құралдарды, материалдық емес және Биологиялық активтерді, жылжымайтын мүлікке инвестицияларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, егер олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ егер шарттар орындалса, тауарлар, осы тармақтың 1)-5) тармақшаларында көрсетілген.
Шот-фактура Салық кодексінің 256-бабына сәйкес ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылатынын көрсеткен жөн.
Салық кодексінің 263-бабы 8 - тармағында шот-фактура заңды тұлғалар үшін-атауы жазылған және ұйымдық-құқықтық нысаны көрсетілген мөрмен, сондай-ақ басшының және бас бухгалтердің қолдарымен куәландырылады.
Шот-фактура салық төлеушінің шешімімен осыған уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен куәландырылуы мүмкін.
Осылайша, салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған шығыстары шегерілуге жатады, ал салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылған (пайдаланылатын) алынған тауарлар бойынша ҚҚС тиісті растайтын құжаттар болған және Салық кодексінің тиісті баптарында белгіленген талаптар сақталған кезде есепке жатқызылуға жатады.
Салық кодексінің 56-бабы 2-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі ҚР Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.
28.02.2007 жылғы Заңның 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрініс табады, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекітуді және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғаларды көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс.
28.02.2007 ж.Заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда, операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары болуы тиіс.
Бұл ретте 28.02.2007 жылғы Заңның 10-бабының 1-тармағында басшылық немесе жеке кәсіпкер бухгалтерлік құжаттарға қол қою құқығы бар адамдарды айқындайды деп көзделген.
Сонымен қатар, ҚР Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 37-бабының 1-тармағына сәйкес заңды тұлға азаматтық құқықтарға ие болатындығын және өзіне міндеттерді заңнамалық актілер мен құрылтай құжаттарына сәйкес әрекет ететін өз органдары арқылы ғана қабылдайтынын көрсету қажет.
22.04.1998 ж. "жауапкершілігі шектеулі және қосымша серіктестіктер туралы" ҚР Заңының 53-бабының 1-тармағынан көрініп тұрғандай, серіктестіктің атынан жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің жеке-дара атқарушы органы (директор, басқарушы және т. б.) жұмыс істейді.
Бұл жағдайда мыналар анықталды.
а) "CP"компаниясымен өзара қарым-қатынасқа қатысты
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеруге ұсынылған "CP" компаниясының құжаттарына сәйкес, "R" компаниясының атына сомасы 156 427,1 мың теңгеге тауарлар, жұмыстар, қызметтер (экскаваторды жалға алу, ТМЦ, Электрмонтаждау жұмыстары, асфальтбетон жабынын төсеу, аумақты абаттандыру (көшет отырғызу), құбырларды демонтаждау) сатылғаны анықталды, ҚҚС сомасы 18 771,3 мың теңге.
"R" компаниясының "CP" компаниясымен өзара есеп айырысуын растау фактісі бойынша салықтық тексеру барысында осы өнім берушіге қарсы тексеру жүргізілді.
Қарсы тексеру нәтижелері бойынша (10.12.2018 ж. №243 акт) 01.01.2016 ж. бастап 31.12.2016 ж. аралығындағы кезеңде "CP" компаниясының бухгалтерлік және салықтық есепке алу деректеріне, сондай-ақ басшының а. м. а. түсіндірмесіне сәйкес "R" компаниясымен өзара қарым-қатынас жүргізілмегені анықталды.
02.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексінің (25.12.2017 ж. Салық кодексі) 143-бабының 1-тармағына сәйкес қарсы тексеру салық органы салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асырған тұлғаларды тексеру болып табылады, оған қатысты салық органы салық төлеушіге (салық агентіне) салық төлеушіге (салық агентіне) салық төлеушіге (салық агентіне) салық төлеушіге (салық агентіне) салық төлеушіге (салық агентіне) салық көрсетілген салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша осындай операциялар, операциялардың фактісі мен мазмұнын растау туралы қосымша ақпарат.
Өз кезегінде, "R" компаниясы тақырыптық салықтық тексеруге шот-фактуралар, орындалған жұмыстардың актілері, шарттар, "CP" компаниясының жүкқұжаттары ұсынылды, онда "басшы" жолында тегі мен аты – жөні көрсетілген-А. М. А.
Сонымен қатар, "CP" компаниясына қатысты ҚР Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі - ҚР ҚК) 216-бабы 3-бөлігі бойынша қылмыстық іс қозғалғанын, оның шеңберінде қолжазба сараптамасы жүргізілгенін атап өткен жөн.
Салық және кеден салаларындағы құқық бұзушылықтарды тергеу басқармасы (бұдан әрі - ЭТҚ) Экономикалық тергеу қызметі криминалистикалық бөлімінің қолжазба сараптамасына сәйкес "CP" компаниясының ұсынылған құжаттарында (шарттар, шот-фактуралар, қорларды басқа жаққа жіберуге арналған жүкқұжаттар, кіріс-кассалық ордерлерге арналған түбіртектер) а. м. а. атынан қойылған қолдар (жет. (20.06.2018 ж. №379, 21.06.2018 ж. №380, 22.06.2018 ж. №381, №382 қорытындылар).
Бұдан басқа, а.м. а. жауап алу хаттамасынан "R" компаниясының атына тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) өткізу жүргізілмегені және салық есептілігінде көрсетілмегені келіп шығады. Бұл ретте СОНО АЖ деректері бойынша "CP" компаниясы 07.02.2018 ж.2016 жылдың 2, 3 тоқсандары үшін ҚҚС бойынша қосымша декларацияларды кері қайтарып алды (ШҚ. 01.02.2018 ж.бастап), онда 300.07 н. "R" компаниясымен сату бойынша айналым бөлігінде 156 427,1 мың теңге сомасына, ҚҚС 18 771,3 мың теңге сомасына өзара есеп айырысулар көрсетілген.