Даудың түрі: салықтық даулар
салық төлеушінің атауы: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді және өндірілген қосылған құн салығын қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "а" компаниясының апелляциялық шағымын алды Қазақстан Республикасының аумағында тауарлар, орындалған жұмыстар және көрсетілген қызметтер (ҚҚС).
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "А" компаниясына 01.01.2012 ж.бастап 31.12.2016 ж. аралығындағы кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша хабарлама шығарылды. 20 337,1 мың теңге сомасында КТС және 1 429,4 мың теңге сомасында өсімпұл және 12 277,3 мың теңге сомасында ҚҚС және 5 519,3 мың теңге өсімпұл есептеу туралы.
"А" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"А" компаниясы салық органының осы тұжырымымен келіспейді және мыналарды келтіреді.
"А" компаниясы шағымда тексерушілерге КТС бойынша шығыстар сомасын шегеруден және Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың (бұдан әрі – МАЭС) 19.01.2017 ж. және 08.06.2017 ж. шешімдерімен олар бойынша "L" ЖШС және "B" ЖШС жеткізушілерінен сатып алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызудан заңсыз алып тасталғанын көрсетедіг.мемлекеттік тіркеу және қайта тіркеу жарамсыз деп танылды.
Бұдан басқа, "А" компаниясы "салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 27.02.2013 жылғы №1 Нормативтік қаулысының тармағын келтіреді, оған сәйкес Салық кодексінде дара кәсіпкерді немесе заңды тұлғаны тіркеуді жарамсыз деп тану туралы сот шешімінің негізінде осындай мәмілелер бойынша шығындарды шегеруге тыйым салу көзделмеген.
"А" компаниясы Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің (бұдан әрі – Комитет) ресми сайтына сәйкес "L" компаниясы, "B" компаниясы осы контрагенттер жұмыс істеп тұрған салық төлеушілердің тізімінде болды, тиісінше барлық мәмілелер сол сәтте заңды және негізделген, сондай-ақ сот жарамсыз деп танымады деп бекітеді. Бұдан басқа, компания мен контрагенттер арасындағы мәмілелер оларды ҚҚС бойынша есептен шығарғанға дейін жүргізілді.
Бұдан әрі шағымда комитеттің ресми сайтында "J" компаниясын сот жалған кәсіпорын деп танымайтындығы, тиісінше, "а" компаниясының пікірі бойынша КТС бойынша шегерімдерден және көрсетілген контрагентпен жүргізілген өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызудан алып тастау мерзімінен бұрын болып табылатындығы атап өтілді.
Сондай – ақ, "А" компаниясы Салық кодексінің 257-бабына сәйкес аталған тізбеде мемлекеттік тіркеуді сот жарамсыз деп таныған заңды тұлғамен мәмілелер бойынша шығыстар жоқ екенін, бұдан басқа, сот-қолжазба сараптамасы, жауап алу хаттамасы негізінде КТС бойынша шегерімдерден және ҚҚС сомаларын есепке жатқызудан алып тастау көзделмегенін атап өтеді.
Осылайша, "а" компаниясының пікірінше, салық тексеруінің нәтижелері бойынша контрагенттермен келтірілген мәмілелер бойынша КТС бойынша шегерімдерден және ҚҚС сомасын есептеуден алып тастау негізсіз болып табылады.
Салықтық тексеру актісінен "а" компаниясының "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 10.12.2008 ж. кодексінің 100, 256 және 263-баптарын бұза отырып, "L", "B" және " B " компанияларымен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстар шегерімге және ҚҚС есепке жатқызуға негізсіз жатқызылғаны келіп шығады. "J".
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 100-бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
Салық кодексінің 256-бабы 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларында белгіленген, бюджетке жарнаға жататын салық сомасын айқындау кезінде тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының негізгі құралдарды, материалдық емес және Биологиялық активтерді, жылжымайтын мүлікке инвестицияларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, алынған тауарлар үшін төленуге жататын ҚҚС сомаларын есепке жатқызуға құқығы бар егер олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылса, сондай-ақ егер осы тармақтың 1) және 5) тармақшаларында көзделген мынадай шарттар орындалса.
Салық кодексінің 263-бабының 8-тармағына сәйкес, егер осы тармақта өзгеше көзделмесе, қағаз жеткізгіште жазып берілген шот-фактура: заңды тұлғалар үшін - басшының және бас бухгалтердің қолдарымен, сондай-ақ егер аталған адам Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес атауы және ұйымдық-құқықтық нысаны көрсетілуге тиіс болса, атауы жазылған және ұйымдық-құқықтық нысаны көрсетілген мөрмен куәландырылады. мөрге ие болыңыз.
Шот-фактура салық төлеушінің бұйрығымен осыған уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен куәландырылуы мүмкін.
Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар кіріс алуға бағытталуы және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылуы тиіс, сондай-ақ басшы және бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен осыған уәкілеттік берілген қызметкер қол қойған тиісті құжаттармен расталуы шартымен ҚҚС бойынша шегерімге және есепке жатқызылуға жатады.
Сонымен қатар, Салық кодексінің 56-бабының 2-тармағында салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетіні көзделгенін атап өткен жөн. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі ҚР Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" 28.02.2007 ж. ҚР Заңының (бұдан әрі - бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабы 3-тармағының 1), 2) тармақшаларына сәйкес операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетіледі, бұл ретте: бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекіту және бухгалтерлік жазбаларда көрсету қамтамасыз етілуге тиіс оқиғалар мен операциялардың хронологиялық және уақтылы тіркелуі.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 2-тармағында операцияларды немесе оқиғаларды ресімдеу үшін қолданылатын бастапқы құжаттардың нысандарын немесе оларға қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес уәкілетті орган және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекітетіні көзделген.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 3-тармағына сәйкес нысандары немесе оларға қойылатын талаптар осы баптың 2 - тармағына сәйкес бекітілмеген қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарды дара кәсіпкерлер мен ұйымдар дербес әзірлейді және оларда 1) - 7) тармақшаларда көрсетілген мынадай міндетті деректемелер қамтылуға тиіс) белгіленеді.
Операцияның немесе оқиғаның сипатына, Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына және есепке алу ақпаратын өңдеу тәсіліне қарай бастапқы құжаттарға қосымша деректемелер енгізілуі мүмкін.
Бұл ретте, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 4-бабына сәйкес бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің мақсаты мүдделі тұлғаларды жеке кәсіпкерлер мен ұйымдардың қаржылық жағдайы, қызметінің нәтижелері және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы толық және дұрыс ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады.
Осылайша, Салық кодексінің нормаларына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі ҚР Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.
Айта кету керек, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 29.06.2017 ж. нормативтік қаулысының 18-тармағымен. "Салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы" №4 нормативтік қаулы (бұдан әрі – 29.06.2017 ж. нормативтік қаулы) дара кәсіпкерді немесе заңды тұлғаны тіркеу жарамсыз деп танылған, сондай-ақ заңды тұлғаны қайта тіркеу жарамсыз деп танылған кезде Салық кодексінің 571-бабы 4-тармағының 5), 5-1) тармақшаларымен және 6-тармағының 3), 3-1) тармақшаларымен заңды күшіне енген сот шешімінің негізінде аталған тұлғаларды ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығару осындай есепке қойылған күннен бастап не қайта тіркелген күннен бастап жүргізіледі.
Бұл ережелер Мемлекеттік кіріс органы шешім шығарған немесе әрекет (әрекетсіздік) жасаған кезде қолданысқа енгізілген заң нормаларына сәйкес жүзеге асырылатын салықтық әкімшілендіруге жатады.
Бұдан әрі 29.06.2017 ж. №4 нормативтік қаулыда мұндай өзара есептер бойынша КТС құжаттық тексерулердің нәтижелері бойынша есептелуі мүмкін екендігі атап өтілді. Бұл ретте салықтық тексеру актісі салық заңнамасының тиісті нормасына сілтеме жасай отырып, салықтық бұзушылықтың егжей-тегжейлі сипаттамасы көрсетіле отырып жасалады. Салық төлеушінің контрагентін тіркеуді не қайта тіркеуді жарамсыз деп тану туралы заңды күшіне енген сот шешімінен басқа, сомаларды есептеу үшін негіздер ретінде осы тұлғалар арасындағы Қаржы-шаруашылық операциялардың жарамсыздығын куәландыратын мән-жайлар көрсетіледі.
а) "а" компаниясының "L"компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша