Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке тұлға
Салық түрі: мүлік салығы
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) К.жеке тұлғасының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы К.жеке тұлғасына 01.01.2013 ж. бастап 31.12.2013 ж. аралығындағы камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарының хабарламасын салық төлеушінің орындамауы мәселесі бойынша тақырыптық салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша 206,6 мың теңге сомасында ЖТС және 128,6 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
Жеке тұлға К. салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды сұрап, апелляциялық шағыммен жүгінді.
Жеке тұлға К. - ның "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 10.12.2008 ж. ҚР Кодексінің (бұдан әрі-Салық кодексі) 180 және 180-1-баптарын бұзған жағдайда, меншік құқығында бір жылдан кем жер учаскесімен бақша үйінің ½ үлесін сатқан кезде ЖТС есептеуге негіз болды. ЖТС есептелмеген.
Салық органының осы қорытындысымен жеке тұлға к. сәйкес емес және 2013 жылғы 04 Наурызда "V" компаниясы иесі s азаматы болып табылатын жер учаскесі бар бақша үйіне тәуелсіз бағалау жүргізгенін және 04.03.2013 ж. жер учаскесі бар тұрғын үйді бағалау туралы есепке (бұдан әрі – есеп) сәйкес нарықтық құнын атап өтті. 4 836,6 мың теңге.
2013 жылғы 30 мамырда азаматша S. жеке тұлғаға 2013 жылғы 24 қыркүйекте иелері 4 131,0 мың теңгеге сатқан жер учаскесімен бақша үйінің ½ (бір екінші) үлесін сыйға тарту шартын ресімдеді, бұл "V" компаниясының есебінде көрсетілген нарықтық құннан төмен, бұл ретте ешқандай пайда алмайды. Мүліктік табыстың болмауына байланысты жеке тұлға к.тексеру нәтижелері туралы хабарламаны заңсыз деп санайды.
Жеке тұлғаның дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 180-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның салық салуға жататын мүліктік табысына жеке тұлғаның, сондай-ақ шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің осы Кодекстің 180-1-бабында көрсетілген мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс жатады.
Жеке тұлғаның, сондай - ақ шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің мүлікті өткізуі кезінде құн өсімінен түсетін табыс салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 1) - 8) тармақшаларында айқындалған ҚР аумағындағы мүлікті өткізуі кезінде туындайды.
Салық кодексінің 180-1 - бабының 2 - тармағына сәйкес, егер осы баптың 3-7-тармақтарында өзгеше белгіленбесе, мүлікті өткізу бағасы (құны) мен оны сатып алу бағасы (құны) арасындағы оң айырма осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табыс болып табылады.
Сонымен бірге, Салық кодексінің 180-1 – бабының 6-тармағына сәйкес, оны өткізетін адам салған жеке тұрғын үй, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген, мұрагерлік түрінде алынған мүлік, қайырымдылық көмек (осы Кодекстің 5-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда) өткізілген жағдайларда құн өсімінен түсетін табыс меншік құқығы туындаған күнгі мүлікті өткізу бағасы (құны) мен өткізілетін мүліктің нарықтық құны арасындағы оң айырма болып табылады.
Бұл ретте мұндай нарықтық құнды салық төлеуші осындай мүлік өткізілген салық кезеңі үшін жеке табыс салығы бойынша декларацияны табыс ету үшін белгіленген мерзімнен кешіктірмей айқындауға тиіс. Осы тармақтың мақсатында бағалау қызметі туралы ҚР заңнамасына сәйкес бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн нарықтық құн болып табылады.
Салық кодексінің 180-1-бабы 7-тармағының 1) тармақшасына сәйкес осы баптың 6-тармағында көрсетілген жағдайда, 1)тармақшаларда көрсетілген өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған күні айқындалған нарықтық құны болмаған кезде – 7) Осы баптың 1-тармағында не осы баптың 6-тармағында белгіленген нарықтық құнды айқындау мерзімі сақталмаған кезде, сондай-ақ осы баптың 6-тармағында көрсетілмеген мүлікті сатып алу бағасы (құны) болмаған басқа да жағдайларда, осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мүлік бойынша құн өсімінен түсетін табыс болып табылады – мүлікті сату бағасы (құны) мен бағалау құны арасындағы оң айырма.
Бұл ретте, сатылған мүлікке меншік құқығы туындаған жылдың 1 қаңтарына жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның мүлік салығын есептеу үшін айқындаған құны Бағалау құны болып табылады.
Осылайша, сыйға тарту шарты негізінде алынған жылжымайтын мүлікті өткізу кезінде мүлікті өткізу бағасы (құны) мен сатылған мүлікке меншік құқығы туындаған жылдың 1 қаңтарындағы бағалау құны арасындағы мүлік салығын есептеу үшін уәкілетті мемлекеттік орган айқындаған оң айырма құн өсімінен түсетін табыс болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда жеке тұлға К. - ның жер учаскесі бар бақша үйінің үлесінің ½ (бір екінші) меншік құқығы 01.06.2013 ж. Әділет департаментінде тіркелген, сыйға тартушы жеке тұлға S. болып табылатын 30.05.2013 ж. жасалған шарт негізінде пайда болды.
Бұдан әрі, меншік иелері көрсеткен жылжымайтын мүлік 24.09.2013 жылғы сатып алу-сату шартына сәйкес 4 131,0 мың теңгеге сатылды, демек, К.жеке тұлғасында меншік құқығында осы мүлік бір жылдан аз болды.
Жоғарыда айтылғандай, құн өсімінен кірісті айқындау кезінде нарықтық құн оны өткізетін тұлға салған жеке тұрғын үй, сондай – ақ мұрагерлік, қайырымдылық көмек түрінде алынған Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлік өткізілген жағдайларда ғана қолданылады. Демек, меншік құқығы сыйға тарту шарты негізінде туындаған жағдайда, мүлікті сату кезінде құн өсімінен түсетін кірісті анықтау кезінде нарықтық құн қолданылмайды.
Тиісінше, " V " компаниясының 04.03.2013 ж. жер учаскесі бар тұрғын үйді бағалау туралы есебімен айқындалған осы мүліктің нарықтық құны өткізілген мүлік құнының өсімінен кірісті айқындау үшін қабылдана алмайды, өйткені меншік құқығының пайда болуы үшін негіз 30.05.2013 ж. сыйға тарту шарты болып табылады.
Жеке тұлғаның шағымы бойынша дәлелді шешім қабылдау мақсатында к.жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті мемлекеттік органға 01.01.2013 жылғы жағдай бойынша мүлік салығын есептеу үшін айқындалған бағалау құны туралы мәліметтерді ұсыну туралы сұрау жіберілді, оның жауабына сәйкес 2013 жылғы бақша үйіне бағалау құны 53,8 мың теңгені құрайды.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген мүлік 4 131,0 мың теңге сомасына сатылғандықтан, бұл ретте Бағалау құны 53,8 мың теңгені құрайды, тиісінше, жеке тұлға к. бақша үйінің ½ (бір екінші) үлесін сатудан 2 038,6 мың теңге сомасында мүліктік кіріс алды (4 131,0 – 53,8)/2).
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша жеке табыс салығын есептеу салық кодексінің 158-бабының 1-тармағында белгіленген ставкаларды қолдану жолымен жүргізіледі, тиісінше төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан ұсталатын жеке табыс салығы 203,8 мың теңгені (2 038,6 мың теңге* 10%) құрайды.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша жоғарыда көрсетілген жылжымайтын мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табыс дұрыс айқындалмаған, тиісінше 2,7 мың теңге сомасында ЖТС артық есептелген.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша салық органының аталған бөліктегі әрекеттерін заңсыз деп тану туралы шешім қабылданды.