Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке тұлға
Салық түрі: мүлік салығы
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) Л.жеке тұлғаның аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы жеке тұлға Л. - ға 01.01.2013 ж. - 31.12.2013 ж. кезеңінде камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарының хабарламасын салық төлеушінің орындамауы мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижесі бойынша 2 953,9 мың теңге сомасында ЖТС және 1 837,3 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
Жеке тұлға л.салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Жеке тұлға л. ЖТС есептеуге "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 10.12.2008 ж. ҚР Кодексінің (бұдан әрі - Салық кодексі) 180 және 180-1-баптарын бұзған кезде меншік құқығындағы бір жылдан кем емес пәтерді өткізу кезінде жеке тұлғаның бағалау сомасының арасындағы оң айырмамен ЖТС есептелмегені негіз болды. Салық кодексінің 156-бабы 1-тармағы 13) тармақшасының ережелерін ескере отырып, сату құны мен бағасымен айқындалады.
Салық органының осы қорытындысымен жеке тұлға л.сәйкес емес және салықтық тексеру актісінде пәтердің бағалау құны 7 960,3 мың теңге сомасында көрсетілген, ал осы пәтердің нақты нарықтық құны 08.04.2013 ж. жағдай бойынша "М" компаниясының 11.01.2019 ж. талдау анықтамасына сәйкес 44 054,8 мың теңгені құрады.
Сондай-ақ жеке тұлға л.шағымда "G" компаниясының 15.12.2014 жылғы есебіне сілтеме жасайды, оған сәйкес осы пәтердің нарықтық құны 15.12.2014 жылғы жағдай бойынша 60 903,6 мың теңгені құрады және пәтердің нарықтық құны сату бағасынан үлкен соманы құрады деп есептейді. Жеке тұлға л.және өсімақы есептеле отырып, оларға камералдық бақылау нәтижелері туралы хабарлама және ұйғарым алынбағанын хабарлайды.
Жеке тұлғаның дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 180-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның салық салуға жататын мүліктік табысына жеке тұлғаның, сондай-ақ шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолданатын дара кәсіпкердің салық кодексінің 180-1-бабында көрсетілген мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс жатады.
Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында құн өсімінен түсетін табыс жеке тұлғаның меншік құқығындағы тұрғын үйлерді, саяжай құрылыстарын, гараждарды, жеке қосалқы шаруашылық объектілерін меншік құқығы тіркелген күннен бастап бір жылдан аз уақыт өткізген кезде туындайды.
Салық кодексінің 180-1 - бабының 2 - тармағына сәйкес, егер осы баптың 3-7-тармақтарында өзгеше белгіленбесе, мүлікті өткізу бағасы (құны) мен оны сатып алу бағасы (құны) арасындағы оң айырма осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табыс болып табылады.
Сонымен бірге, Салық кодексінің 180-1 – бабының 6-тармағына сәйкес, оны өткізетін адам салған жеке тұрғын үй, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген, мұрагерлік түрінде алынған мүлік, қайырымдылық көмек (осы Кодекстің 5-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда) өткізілген жағдайларда құн өсімінен түсетін табыс меншік құқығы туындаған күнгі мүлікті өткізу бағасы (құны) мен өткізілетін мүліктің нарықтық құны арасындағы оң айырма болып табылады.
Бұл ретте мұндай нарықтық құнды салық төлеуші осындай мүлік өткізілген салық кезеңі үшін жеке табыс салығы бойынша декларацияны табыс ету үшін белгіленген мерзімнен кешіктірмей айқындауға тиіс. Осы тармақтың мақсатында бағалау қызметі туралы ҚР заңнамасына сәйкес бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн нарықтық құн болып табылады.
Салық кодексінің 180-1-бабы 7-тармағының 1) тармақшасына сәйкес осы баптың 6-тармағында көрсетілген жағдайда, 1)тармақшаларда көрсетілген өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған күні айқындалған нарықтық құны болмаған кезде – 7) Осы баптың 1-тармағында не осы баптың 6-тармағында белгіленген нарықтық құнды айқындау мерзімі сақталмаған кезде, сондай-ақ осы баптың 6-тармағында көрсетілмеген мүлікті сатып алу бағасы (құны) болмаған басқа да жағдайларда, осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мүлік бойынша құн өсімінен түсетін табыс болып табылады – мүлікті сату бағасы (құны) мен бағалау құны арасындағы оң айырма.
Бұл ретте Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған жылдың 1 қаңтарына мүлік салығын есептеу үшін айқындалған құн бағалау құны болып табылады.
Осылайша, сыйға тарту шарты негізінде алынған тұрғын үйді (пәтерді) өткізу кезінде уәкілетті мемлекеттік орган мүлік салығын есептеу үшін айқындаған, өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған жылдың 1 қаңтарындағы мүлікті өткізу бағасы (құны) мен бағалау құны арасындағы оң айырма өсімнен түсетін табыс болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда жеке тұлға Л.-ның пәтерге меншік құқығы 08.04.2013 ж. Әділет департаментінде тіркелген сыйға тарту шарты негізінде пайда болды, бұдан әрі аталған мүлік 14.05.2013 ж. сатып алу-сату шартына сәйкес 37 500,0 мың теңгеге сатылды, демек, бұл мүлік меншік құқығында бір жылдан аз болды.
Жоғарыда айтылғандай, құн өсімінен кірісті айқындау кезінде нарықтық құн оны өткізетін тұлға салған жеке тұрғын үй, сондай – ақ мұрагерлік, қайырымдылық көмек түрінде алынған Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлік өткізілген жағдайларда ғана қолданылады. Демек, егер меншік құқығы сыйға тарту шарты негізінде пайда болса, онда мүлікті сату кезінде құн өсімінен түсетін кірісті айқындау кезінде нарықтық құн қолданылмайды.
Тиісінше, "M" және "G" компаниялары өткізген осы пәтердің бағалау құны сатылған мүлік құнының өсімінен кірісті анықтау үшін қабылданбайды, өйткені 08.04.2013 ж. сыйға тарту шарты меншік құқығының пайда болуына негіз болып табылады.
Осыған байланысты, бағалау құнын айқындау үшін Салық кодексінің 180-1-бабы 7-тармағының 1) тармақшасына сәйкес салықтық тексеру жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның мәліметтерін пайдаланды, оларға сәйкес жоғарыда көрсетілген пәтердің мүлік салығын есептеуге арналған құны 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 7 960,3% - ды құрады. мың теңге.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша жоғарыда көрсетілген пәтерді сату кезінде құн өсімінен түсетін кіріс мүлікті сату бағасы (құны) арасындағы 37 500,0 мың теңге сомасындағы және бағалау құны 7 960,3 мың теңге сомасындағы оң айырма түрінде негізді түрде айқындалды. Тиісінше, жеке тұлғаның л. - ның дәлелдері көрсетілген бөлікте дәрменсіз.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, 2013 жылға ЖТС есептеу сомасы 2 953,9 мың теңге ((37 500,0 – 7 960,3) х 10%) салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
Өсімпұлды есептеуге қатысты 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексінің (Салық кодексі) 116-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес белгіленген мерзімде орындалмаған салық міндеттемесін (салық агентінің) орындау салық және бюджетке төленетін төлемдердің төленбеген сомасына өсімпұл есептеумен қамтамасыз етілетінін көрсету қажет. оның ішінде бюджетке аванстық және ағымдағы төлемдер.
Бұл ретте, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 117-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес өсімпұл салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемді, оның ішінде олар бойынша аванстық және (немесе) ағымдағы төлемді төлеу мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап, бюджетке төленген күнді қоса алғанда, салық міндеттемесін орындау мерзімі өткен әрбір күн үшін есептеледі, мерзімі өткен әрбір күнге ҚР Ұлттық Банкі белгілеген қайта қаржыландырудың 1,25 еселенген ресми мөлшерлемесі мөлшерінде.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2013 жылға 2 953,9 мың теңге сомасында ЖТС есептеу негізді деп танылғандықтан, ЖТС бойынша міндеттемелерді орындау мерзімі өткен әрбір күн үшін өсімпұл есептеу салық кодексінің нормаларына сәйкес келеді.
25.10.2017 ж. камералдық бақылау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны (бұдан әрі-25.10.2017 ж. камералдық бақылау хабарламасы) және нұсқаманы табыс етпеуге қатысты Салық кодексінің 608-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес хабарлама салық төлеушіге (салық агентіне) жеке қолын қойғызып немесе өзге де жазбаша нысанда табыс етілуге тиіс екенін егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, жөнелту және алу фактісін растайтын тәсілмен ұсынады.
Бұл ретте хабарламасы бар тапсырыс хатпен пошта арқылы жіберілген хабарлама салық төлеушінің (салық агентінің) пошта немесе өзге де байланыс ұйымының хабарламасына белгі қойған күнінен бастап салық төлеушіге (салық агентіне) тапсырылған болып есептеледі.