Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке тұлға
Салық түрі: мүлік салығы
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын (ЖТС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға N жеке тұлғаның апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2013 ж.бастап 31.12.2013 ж. аралығындағы кезең үшін салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша "Н" жеке тұлғасына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 242,7 мың теңге сомасында ЖТС және 151,1 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 10.12.2008 ж.ҚР Кодексінің (Салық кодексі) 180-бабын бұза отырып, жеке тұлғаның 2013 ЖТС бойынша декларацияны есептеу және ұсыну бойынша міндеттеменің орындалмағаны ЖТС есептеуге негіз болды.
Салық органының осы қорытындысына сәйкес жеке тұлға N. сәйкес емес және біріншіден, жер учаскесінің нысаналы мақсаты өзгерді, тиісінше барлық құқық белгілейтін құжаттар 12.03.2012 ж. ХҚКО-да және әділет басқармасында қайта тіркеуден өтті.
Екіншіден, кадастрлық нөмірі 03-047-271-1307 болатын жалпы алаңы 0.10 га жеке меншік құқығына жер учаскесіне жаңа мемлекеттік акт берілді, нысаналы мақсаты-жеке қосалқы шаруашылық жүргізу.
Үшіншіден, көрсетілген жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттар қайта тіркелген күннен бастап, оның ішінде 12.03.2012 ж.жер учаскесіне арналған мемлекеттік акт ХҚКО-да және әділет басқармасына өткізілген күнге дейін (12.03.2012 ж. - 19.03.2013 ж.) бір жылдан астам уақыт өтті.
Осылайша, жеке тұлға N. Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағы 2), 3) тармақшаларының нормалары жер учаскесіне кадастрлық нөмірі 03-047-271-3989, нысаналы мақсаты жеке қосалқы шаруашылықты жүргізу, яғни меншік құқығы пайда болған сәттен бастап бір жылдан астам уақыт меншікте болу кезеңі қолданылады және салықты босатудан негіз болып табылады деп есептейді.
Жеке тұлғаның N. дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 180-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның салық салуға жататын мүліктік табысына жеке тұлғаның Қазақстан Республикасында салық кодексінің 180-1-бабында көрсетілген мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс жатады.
Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның мүлікті өткізуі кезінде құн өсімінен түсетін табыс меншік құқығы туындаған күннен бастап өткізу күніне дейін нысаналы мақсаты жеке тұрғын үй құрылысы, саяжай құрылысы, жеке қосалқы шаруашылық жүргізу, бағбандық, гаражға орналастыру болып табылатын жер учаскелерін және (немесе) жер үлестерін өткізу кезінде туындайды. осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген объектілер орналаспаған жағдайда, егер жер учаскесін және (немесе) жер үлесін сатып алуға және иеліктен шығаруға құқық белгілейтін құжаттарды жасау күндерінің арасындағы кезең бір жылдан аз уақытты құраса.
Салық кодексінің көрсетілген бабының 2-тармағында, егер осы баптың 3-7 - тармақтарында өзгеше белгіленбесе, мүлікті өткізу бағасы (құны) мен оны сатып алу бағасы (құны) арасындағы оң айырма осы баптың 1 - тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табыс болып табылатыны айқындалған.
Салық кодексінің 180-1 - бабының 6 - тармағына сәйкес оны өткізетін адам салған жеке тұрғын үй, сондай - ақ осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген, мұрагерлік түрінде алынған, қайырымдылық көмек (осы баптың 5-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда), тұрғын үй құнының өсімінен түсетін табыс сатылған жағдайларда меншік құқығы туындаған күнгі мүлікті өткізу бағасы (құны) мен сатылатын мүліктің нарықтық құны арасындағы оң айырма болып табылады.
Сондай-ақ, Салық кодексінің 180-1-бабы 7-тармағының 2) тармақшасына сәйкес осы баптың 6-тармағында көрсетілген жағдайда, 1)тармақшаларда көрсетілген өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған күні айқындалған нарықтық құны болмаған кезде - 7) Осы баптың 1 - тармағында не осы баптың 6-тармағында белгіленген нарықтық құнды айқындау мерзімі сақталмаған кезде, сондай-ақ осы баптың 6-тармағында көрсетілмеген мүлікті сатып алу бағасы (құны) болмаған басқа да жағдайларда, осы баптың 1-тармағының 2) - 4) тармақшаларында көрсетілген мүлік бойынша құн өсімінен түсетін табыс бап мүлікті сату бағасы (құны) мен жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны арасындағы оң айырма болып табылады.
Бұл ретте жер қатынастары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган неғұрлым кеш күндердің біріне айқындаған құн кадастрлық (бағалау) құны болып табылады:
жер учаскесіне меншік құқығының туындаған күні;
жер учаскесіне меншік құқығы туындаған күннің алдындағы соңғы күн.
Демек, "жеке қосалқы шаруашылық жүргізу" нысаналы мақсаты бар жер учаскелерін өткізу кезінде, егер жер учаскесін және (немесе) жер үлесін сатып алуға және иеліктен шығаруға құқық белгілейтін құжаттарды жасау күндері арасындағы кезең бір жылдан аз уақытты құраса, онда құн өсімінен түсетін табыс Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген нормаларына сәйкес айқындалады.
Қаралып отырған жағдайда, 28.04.2011 ж. жер учаскесін сатып алу-сату шартының негізінде бұдан әрі "Сатушы" деп аталатын М. жеке тұлға және бұдан әрі "Сатып алушы" деп аталатын N. жеке тұлға төмендегілер туралы шарт жасасты: "сатушы "алаңы 0,1000 га жер учаскесін сатты, ал" Сатып алушы " сатып алды.кадастрлық нөмірі 03-047-271-1307), шаруа қожалығын жүргізу үшін берілген, бөлінетін учаске. Аталған жер учаскесі 190,0 мың теңгеге сатып алынды.
Әкімдіктің 27.08.2011 ж.қаулысымен жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін көрсетілген жер учаскесінің нысаналы мақсаты өзгертілді.
Әкімдікің 12.01.2012 ж. қаулысымен әкімдіктің 27.08.2011 ж.Қаулысының 3-тармағы өзгертілді, тұрғын үй және қосалқы үй-жайлар құрылысына рұқсат беру туралы өзгерістер енгізілді. Жер учаскесіне жеке меншік құқығына Акт 12.03.2012 ж. берілді.
22.01.2013 ж. жерге орналастыру жобасының негізінде осы жер учаскесі әрқайсысының ауданы 0,0491 га екі учаскеге бөлінді, 03-047-271-3988 және 03-047-271-3989 кадастрлық нөмірлері берілді.
19.03.2013 ж. жер учаскесін сатып алу-сату шартына сәйкес жеке тұлғаның атынан әрекет ететін және бұдан әрі "Сатушы" деп аталатын М. жеке тұлға және бұдан әрі "Сатып алушы" деп аталатын К. жеке тұлға төмендегілер туралы шарт жасасты: "сатушы "0,0491 га жер учаскесін сатты, ал" Сатып алушы " ауданы 0,0491 га жер учаскесін сатып алды жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін берілген кадастрлық нөмірі 03-047-271-3989, бөлінбейтін учаске. Аталған жер учаскесі 2 520,0 мың теңгеге сатылды.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 236-бабының 1-тармағына сәйкес жаңадан құрылған жылжымайтын мүлікке меншік құқығы мемлекеттік тіркелген кезден бастап туындайтынын атап өткен жөн.
Бұл ретте, "Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 49-бабының 4-тармағына сәйкес жылжымайтын мүлік объектісі құқықтық кадастрда біріктіру немесе бөлу тіркелген кезден бастап біріктірілген немесе бөлінген болып есептеледі.
"Азаматтарға арналған үкімет "мемлекеттік корпорациясы" коммерциялық емес акционерлік қоғамы филиалының Жер кадастры және жылжымайтын мүлік бөлімінің 13.02.2019 ж. ақпаратына сәйкес 15.02.2013 ж. - 19.03.2013 ж. аралығында үй құрылысы бар жер теліміне ЖМТ МДҚ құқықтық кадастрының деректері бойынша Меншік құқығы N жеке тұлғада тіркелген.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде N. жеке тұлғаның меншік құқығындағы жер учаскесі 15.02.2013 ж. бастап 19.03.2013 ж. дейінгі кезеңде болды, яғни бір жылдан кем болса, тиісінше осы жер учаскесін құн өсімі түрінде сатудан алынған табыс Салық кодексіне сәйкес салық салуға жатады. Демек, ЖТС есептеу негізді болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.