Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке тұлға
Салық түрі: мүлік салығы
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын (ЖТС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламасына E жеке тұлғаның апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы жеке тұлғаға E. салық төлеушінің 01.01.2014 ж.бастап 31.12.2014 ж. аралығындағы камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарының хабарламасын орындамау мәселесі бойынша тақырыптық салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша 429,7 мың теңге сомасында ЖТС және 209,7 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
Жеке тұлға E. салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 10.12.2008 ж.ҚР Кодексінің (Салық кодексі) 180-1-бабы 1-тармағының 1) тармақшасын бұза отырып, жеке тұлғаның 2014 ЖТС бойынша декларацияны есептеу және ұсыну бойынша міндеттеменің орындалмағаны ЖТС есептеуге негіз болды.
Салық органының осы қорытындысымен жеке тұлға E. сәйкес емес және 25.12.2017 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 161-бабына сәйкес қажетті құжаттарды ұсыну туралы талаптар қойылмағанын, тексеру жанама жүргізілгенін көрсетеді.
Іс жүзінде пәтер 2011 жылы сатып алынды, ал мемлекеттік тіркеу тек 2013 жылы жүргізілді, өйткені бұл пәтерде сот ісі болды. Мемлекеттік тіркеу күніне және сату күніне пәтердің құны бірдей болды, осыған байланысты құн өсімінен табыс туындамайды, тиісінше ЖТС есептеу негізсіз жүргізілді.
Жеке тұлғаның дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі тұжырымдарға келді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 155-бабының 1-тармағына сәйкес заңнамалық актілерге сәйкес міндетті мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мәмілелер, егер заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, тіркелген кезден бастап жасалған болып есептеледі.
ҚР АК 238-бабының 1-1-тармағына сәйкес егер шарт бойынша сатып алушының меншік құқығы мемлекеттік тіркелуге жататын болса, онда егер заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, сатып алушының меншік құқығы осындай тіркелген кезден бастап туындайды.
ҚР АК көрсетілген бабының 2-тармағымен, егер мүлікті иеліктен шығару туралы шарт мемлекеттік тіркеуге немесе нотариаттық куәландыруға жататын болса, сатып алушының меншік құқығы тіркелген немесе нотариаттық куәландырылған кезден бастап, ал қажет болған жағдайда шартты нотариат куәландырған кезден бастап, сондай-ақ мемлекеттік тіркеу кезінде де ол тіркелген кезден бастап туындайды деп айқындалған.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру жүргізу барысында "Азаматтарға арналған үкімет "мемлекеттік корпорациясы" коммерциялық емес акционерлік қоғамы филиалының (бұдан әрі – Филиал) атына бұрын "Е"жеке тұлғасына меншік құқығында болған жылжымайтын мүлік объектісі бойынша мәліметтер беру туралы сұрау салу жіберілді.
Бұл ретте, филиалдың 10.12.2018 ж. жауабынан жоғарыда көрсетілген мүлікке жеке тұлғаның меншік құқығы E. 03.10.2013 ж. 23.10.2010 ж. пәтерді сатып алу-сату шартының негізінде тіркелді, содан кейін 16.01.2014 ж. меншік құқығы 15.01.2014 ж. пәтерді сатып алу-сату шартының негізінде тоқтатылды.
Демек, E. жеке тұлғасында меншік құқығындағы осы мүлік 03.10.2013 ж.бастап 15.01.2014 ж. дейінгі кезеңде, яғни меншік құқығы тіркелген күннен бастап бір жылдан кем болған.
10.12.2008 ж. Салық кодексінің 180-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның салық салуға жататын мүліктік табысына жеке тұлғаның Қазақстан Республикасында 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 180-1-бабында көрсетілген мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс жатады.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 180-1-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жеке тұлғаның мүлікті өткізуі кезінде құн өсімінен түсетін табыс Қазақстан Республикасының аумағындағы мынадай мүлікті: тұрғын үйлерді, саяжай құрылыстарын, гараждарды, жеке қосалқы шаруашылық объектілерін меншік құқығында, меншік құқығы тіркелген күннен бастап бір жылдан аз уақыт өткізген кезде туындайды.
10.12.2008 ж. Салық кодексінің 180-1 - бабының 2 - тармағына сәйкес, егер осы баптың 3-7-тармақтарында өзгеше белгіленбесе, мүлікті өткізу бағасы (құны) мен оны сатып алу бағасы (құны) арасындағы оң айырма осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен түсетін табыс болып табылады мақалалар.
Қаралып отырған жағдайда, 03.10.2013 ж.Әділет департаментінде тіркелген 23.10.2010 ж. сатып алу-сату шартына сәйкес E. жеке тұлғасымен 5 880,0 мың теңгеге сатып алынды. Аталған пәтер 15.01.2014 ж. пәтерді сатып алу-сату шартының негізінде 10 177,0 мың теңгеге сатылды, яғни мүлікті сату бағасы (құны) мен оны сатып алу бағасы (құны) арасындағы оң айырма түрінде құн өсімінен 4 297,0 мың теңге (2014 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі) мөлшерінде кіріс алынды. 10 177,0 - 5 880,0).
Осылайша, жоғарыда көрсетілген жылжымайтын мүлік E. жеке тұлғаның меншік құқығында меншік құқығы тіркелген күннен бастап бір жылдан аз уақыт болғандықтан, мүлікті сатудан түскен құнның өсімін 4 297,0 мың теңге сомасында айқындау және 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 158-бабының 1-тармағына сәйкес 429,7 мың теңге (4 297,0 мың теңге x) сомасында ЖТС есептеу 10%) салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша – тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.