1.Даудың түрі: салықтық даулар
2.Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3.Салық түрі: КТС,ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді, ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "К" компаниясына салық заңнамасы нормаларының сақталуы, 01.01.2014 ж. бастап 31.12.2016 ж. аралығындағы кезең үшін зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдардың толық және уақтылы аударылуы мәселелері бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 26.12.2018 ж. хабарлама шығарылды. 54 358,5 мың теңге сомасында КТС, 1 618,1 мың теңге сомасында өсімпұл, 157 106,4 мың теңге сомасында ҚҚС, 3 436,5 мың теңге өсімпұл, төлем көзінен салық салынатын табыстардан 496,3 мың теңге сомасында жеке табыс салығы, 60,6 мың теңге өсімпұл, 430,5 мың теңге сомасында әлеуметтік салық, 42,1 мың теңге өсімпұл, заңды тұлғалардан және жеке кәсіпкерлерден 452,4 мың теңге .
"К" компаниясы КТС және ҚҚС есептеу бөлігінде салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайтын апелляциялық шағыммен жүгінді.
"Б" компаниясының, "В" компаниясының және "Г"компаниясының өнім берушілерімен өзара есеп айырысуға қатысты
Шағымнан келіп шығатыны, салықтарды есептеудің себебі тауар-көлік жүкқұжаттарын (ТТН), жол парақтарын ұсынбау, көлік құралдарының болмауы, сондай-ақ А азаматына қатысты 15.09.2016 ж. сот үкімінде белгіленген мән-жайлар болып табылады.
Сонымен бірге, жол парағы жүк тасымалы үшін есеп айырысуға және жүргізушіге жалақы есептеуге арналған, өйткені "К" компаниясы тасымалдаушы емес, сондықтан осы құжатты (жол парағын) шығару міндеті жоқ. Сонымен қатар, тауардың келуі, сондай - ақ қызметтер көрсету шот-фактурамен, Шығыс жүкқұжатымен, тауар-көлік жүкқұжатымен, орындалған жұмыстар (қызметтер көрсету) актісімен және электрондық конкурстар бойынша ашу хаттамасымен расталады.
Өз кезегінде, 15.09.2016 ж.сот үкімінен "Б" компаниясының басшысы Азамат Б. бастапқы құжаттарға өзі қол қойған, ал "С" компаниясының және "Д" компаниясының басшысы азамат А. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (ҚР ҚК) 245-бабы бойынша жауапкершілікке тартылған, тиісінше осы контрагенттермен жасалған мәмілелер жарамды болып табылады.
Салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, "К" компаниясы 100.12.2008 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 100-бабының 1, 3-тармақтарын және 256-бабын бұза отырып, "Б" компаниясымен, "с" компаниясымен және "Д"компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстарды шегерімге және ҚҚС есепке жатқызған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 100-бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.
Салық кодексінің 256-бабының 1-тармағына сәйкес, егер салық кодексінің 34-тарауында өзгеше көзделмесе, бюджетке жарнаға жататын салық сомасын айқындау кезінде салық кодексінің 228-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы негізгі құралдарды, материалдық емес және Биологиялық активтерді, жылжымайтын мүлікке инвестицияларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, егер олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ Салық кодексінің 228-бабы, осы тармақтың 1)-5) тармақшаларында көрсетілген.
Шот-фактура Салық кодексінің 256-бабына сәйкес ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
Салық кодексінің 263-бабы 8 - тармағында шот-фактура заңды тұлғалар үшін-атауы жазылған және ұйымдық-құқықтық нысаны көрсетілген мөрмен, сондай-ақ басшының және бас бухгалтердің қолдарымен куәландырылады.
Шот-фактура салық төлеушінің шешімімен осыған уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен куәландырылуы мүмкін.
Салық кодексінің 56-бабы 2-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі ҚР Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" 27.02.2007 жылғы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – бухгалтерлік есеп туралы Заң) 4-бабына сәйкес бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің мақсаты мүдделі тұлғаларды жеке кәсіпкерлер мен ұйымдардың қаржылық жағдайы, қызметінің нәтижелері және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы толық және дұрыс ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады.
Бұл ретте бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-бабы 3-тармағының 1) тармақшасында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетіледі және бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекітуді және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғаларды көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс деп белгіленген.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда басқаларымен қатар операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты адамдардың лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолтаңбасын көрсету көзделген міндетті деректемелер болуға тиіс.
Осылайша, табысты алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстар шегерімге жатады, ҚР салық заңнамасының талаптарын сақтай отырып жасалған растаушы құжаттардың негізінде салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылған (пайдаланылатын болады) алынған тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) бойынша ҚҚС сомасы есепке жатқызуға жатады.
1.1 "Б"компаниясымен өзара есеп айырысуға қатысты
"К" компаниясы 2013-2015ж.Ж. "Б" компаниясымен шарттар жасасты, онда жеткізуші ("Б" компаниясы) тауарларды (Evon желімі, имидаклоприд, эмульгатор-10а, түрлі-түсті принтері бар ламинатталған қорап және т.б.) жеткізуге, тендерлік құжаттаманы дайындау қызметтерін көрсетуге, Кранды уақытша пайдалануға беруге, ал Сатып алушы ("К" компаниясы) алынған тауарлар мен көрсетілген қызметтерді қабылдауға және төлеуге міндеттенеді.
"Б" компаниясы жазып берген шот-фактураларға және 2013-2015 ж.ж. жүкқұжаттарға сәйкес "К" компаниясының атына сатудың жалпы құны 625 464,8 мың теңгені, оның ішінде ҚҚС 67 014,0 мың теңгені құрады. Бұл ретте, осы шарттарда, шот-фактураларда, жүкқұжаттарда, орындалған жұмыстардың актілерінде және ТТТ-да "Б" компаниясының басшысы Б азаматы қол қояды.
ҚР БСАЖ деректеріне сәйкес 26.10.2009 ж. бастап 23.04.2014 ж. дейінгі кезеңде Б. азаматы "Б" компаниясының басшысы және құрылтайшысы болғанын, 23.04.2014 ж. бастап 25.06.2014 ж. аралығындағы кезеңде с. азаматшасы болғанын және 25.06.2014 ж. бастап 28.12.2015 ж. аралығындағы кезеңде Р. азаматшасы болғанын көрсету қажет.
Сонымен бірге, 15.09.2016 жылғы сот үкімімен қылмыстық іс қаралды, оның нәтижесінде азамат Б.азаматпен сенімді қарым-қатынаста бола отырып, оның қылмыстық ниетіне күмәнданбай, кәсіпорынды тіркеуге келісімін берді. 26.10.2009 ж. азамат А. азаматтың ЖШС тіркеуге келісімін алып, қылмыстық табандылық танытып, оның кәсіпкерлік қызмет саласындағы біліксіздігін пайдаланып және одан өзінің шынайы қылмыстық ниетін заңды түрде жасырып, "Б"компаниясын құрды. Мәмілелерді кедергісіз жүзеге асыру үшін "А" азаматы Б.азаматын адастырып, өзінің қылмыстық ниетін жүзеге асыру үшін мөр мен құрылтай құжаттарын өзіне қалдырды.
Бұл ретте А. азаматы аталған қылмысты анықтауды қиындату және өзіне қатысты қылмыстық жауапкершілікті болдырмау мақсатында Б. азаматы мен С. азаматшасының бейхабарлығын пайдалануды жалғастыра отырып, 21.04.2014 ж. жарғылық капитал үлесін сатып алу-сату шарты негізінде олардың кәсіпкерлік қызмет саласындағы біліксіздігін және олардың ауыр материалдық жағдайын пайдалана отырып, олардың келісімін ала отырып, Б. азаматынан с. азаматшасына "Б" компаниясын қайта тіркеді.
Осыдан кейін азамат А. 2014 жылғы 23 маусымдағы жарғылық капиталдың үлесін сатып алу - сату шарты негізінде осы қылмысты анықтауға жол бермеу мақсатында қылмыстық табандылық танытып, азаматша С. атынан Азамат Р. - ға "Б" компаниясын қайта тіркеді.
Бұдан әрі, А.азаматы іскерлік айналымның әдет-ғұрыптарына сәйкес құрылтай құжаттарынан туындайтын міндеттерді орындай отырып, Б. азаматының атынан шот-фактураларға, жүкқұжаттарға, орындалған жұмыстар мен қызметтердің актілеріне, кассалық кіріс ордерлеріне, мәмілелердің жалпы айналымы 495 891,5 мың теңгені құраған, іс жүзінде "Б" компаниясының қаржы-шаруашылық қызметіне ешқандай қатысы жоқ шарттарға (№1 эпизод) қол қойды.